Hastaneler arası nakil ve 112 ile iş birliği

Ne diyor

Acil sağlık hizmeti, hizmete ihtiyaç duyulan andan itibaren, kesin tedavi sürecine kadar hiçbir kesinti olmadan verilir.

Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği · md. 15

Nöbette ne demek: acil servisten nakil

Kabul ve stabilizasyon: Kamu ve özel bütün hastanelerin acil birimleri bütün acil başvuruları ayrım yapmadan kabul eder. Başvuran her hasta için acil tıbbi değerlendirme, müdahale ve gerektiğinde stabilizasyon sağlanır (md. 15).

Nakil şartı: Nakil ancak stabilizasyon sağlandıktan sonra ya da hayati veya sakatlık tehlikesi taşıyan hastanın uygun bakım, stabilizasyon ve tedavisinin mevcut tıbbi-teknik imkânlarla gerçekleştirilemeyeceği tespit edildiğinde yapılır (md. 15).

Belgeleme: İlk tıbbi müdahaleden sonra ileri bakım ve tedavide yetersizlik varsa, sevki uygun görülen hastane ile koordinasyon sağlanır; verilen tıbbi bakımın tamamı ilgili birim sorumlusu tarafından yazılı olarak belgelenir ve bu belge hastayla birlikte nakledilen kuruma gönderilir (md. 15).

Güvenceye bakılmaz: Acil servis, hastanın sosyal güvencesi olup olmadığına ve diğer özelliklerine bakmaksızın stabilizasyon sağlanıncaya kadar bütün tıbbi hizmetleri sunar ve hastanın ihtiyaç duyacağı hazırlıkları nakilden önce yapar (md. 24).

Sevk talebi: Tedavinin başka kuruluşta sürdürülmesi mevzuat veya tıbbi-teknik imkânlar bakımından zorunluysa, hastanın sosyal güvenlik durumuna en uygun kuruluşla mutabakat sağlandıktan sonra acil servis sorumlu tabibi sevkin gerçekleştirilmesini Merkezden ister (md. 24).

Merkezin sevk yükümlülüğü: Bu yükümlülük, ilgili kuruluşların sevk imkânlarının yeterli olmadığı durumlarda ve yalnızca acil yardım talebiyle hizmete başvuran hastalar için vardır. Sevk, ambulans ekibi dışında personel veya araç desteği gerektiriyorsa bu desteği sevk eden kuruluş sağlar (md. 24).

Tebliğdeki sevk kuralları (stabil olmadan sevk edilmemesi, sevk bekleyen hastanın sorumluluğu, sevk formu onayı, ambulansla sevkte SKKM ile otomasyon üzerinden iletişim) için Sevk ve nakil sayfasına bakın.

112 / Merkez ile iletişim

Merkez, hastaneler arasındaki koordinasyonu sağlayarak hasta sevk sisteminin düzenli işlemesini sağlar ve başta yoğun bakım yatakları olmak üzere kritik yatak, birim ve personeli takip eder (md. 9/c).

Hastane acil servisleri, verdikleri hizmetle ilgili kayıt tutmak ve gerektiğinde doğrudan veya bağlı oldukları kurum aracılığıyla Merkeze geri bildirim yapmakla yükümlüdür (md. 8/c).

Acil serviste hasta veya yaralılar için yönlendirme Merkezin bilgisi dâhilinde yapılır. Acil servisler hastane öncesi bakım sağlayan ambulans hizmetlerini destekler ve gerekirse tıbbi yönlendirme sağlar (md. 15).

Olay yerinden nakilde ekip, nakil başlamadan Merkezle iletişime geçer ve gerektiğinde en uygun acil servis için yönlendirme ister. Merkez, acil servislerin o andaki kapasitelerine göre ekibi yönlendirir ve gerektiğinde acil servisi önceden bilgilendirir (md. 22).

Merkez, ekibin müdahale sırasında talep ettiği tıbbi danışmanlık için 24 saat tıbbi danışman bulundurmak ya da yetkilendirilmiş bir uzman hekime yönlendirmekle yükümlüdür (md. 20). Çağrının acil sağlık hizmeti gerektirip gerektirmediğini değerlendirme yetkisi çağrıyı alan tabibe aittir (md. 19).

Ambulansların çıkacağı her vaka ASOS üzerinden derhâl SKKM'ye bildirilir ve vaka süreci SKKM tarafından başlatılır (Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği md. 17/2).

Ambulans türleri ve ekip

Kara ambulansları kullanım amacına göre acil yardım ambulansı, hasta nakil ambulansı, yoğun bakım ambulansı ve özel donanımlı ambulans olarak sınıflandırılır; ayrıca hava ve deniz ambulansları vardır (Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği md. 5/1).

Hasta nakil ambulansı, acil tıbbi müdahale gerektirmeyen hastaların nakli içindir (md. 5/1-a-2). Hasta nakil ambulansları acil tıbbi müdahale gerektiren hastaların taşınmasında kullanılamaz; taşıma sırasında böyle bir durum gelişirse flaşörler açılır ve SKKM onayıyla sesli uyarı kullanılabilir (md. 30/1-ğ).

Yoğun bakım ambulansı, nakil sırasında ileri seviyede izlem ve tedavi için tasarlanmıştır (md. 5/1-a-3).

Ekip: Acil yardım ambulansında en az üç kişi (en az bir hekim veya acil tıp teknikeri veya modül eğitimlerini tamamlamış acil tıp teknisyeni, bir sağlık personeli daha ve bir sürücü); hasta nakil ambulansında en az iki kişi (en az bir sağlık personeli ve bir sürücü); yoğun bakım ve özel donanımlı ambulansta en az üç kişi (biri hekim veya acil tıp teknikeri olmak üzere en az iki sağlık personeli ve bir sürücü) görev yapar. Hava ambulansında en az bir hekim ve bir sağlık personeli bulunur (md. 7/1–2).

Nakil sırasında sürücü dışındaki sağlık personeli hasta kabininde bulunur; hastanın taşınması ambulans ekibinin sorumluluğundadır (md. 18/2–3).

Hasta alım ve teslimi sırasında ambulansın sağlık tesisi alanında duraklama süresi otuz dakikayı geçemez (md. 30/1-m).

Not

Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliğinin konsolide metni en son 29.04.2014 tarihli değişikliği içerir; metindeki "Merkez" ve "Genel Müdürlük" gibi tanımlar 2004–2007 değişikliklerindeki hâliyle durmaktadır. 2025 tarihli Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği ise "Sağlık Komuta Kontrol Merkezi (SKKM)" terimini, 112 acil çağrı merkezi bünyesinde acil sağlık çağrılarının karşılandığı ve ambulansların sevk ve idare edildiği birim olarak tanımlar (md. 4/1-r).

Bu sayfa yönetmelik hükümlerinin olgusal özetidir; hukuki görüş değildir. Kurumunuzun ve il sağlık müdürlüğünün yazılı düzenlemeleri ayrıca geçerlidir; uyuşmazlıkta resmî metin esastır.

Kaynaklar

1. [R1] Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği, RG 11.05.2000 / 24046 (md. 8, 9, 15, 19, 20, 22, 24; konsolide metin, son değişiklik RG 29.04.2014 / 28986)
2. [R2] Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği, RG 08.01.2025 / 32776 (md. 4, 5, 7, 17, 18, 30; konsolide metin, değişiklik RG 24.06.2025 / 32936)