SGK'da "acil hal" ve acil serviste ücretlendirme

Acil hâlin SGK mevzuatındaki tanımı, acil serviste katılım payı ve ilave ücret kuralları, prim borcu ve sözleşmesiz hastane durumları. Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) 29.08.2026 değişikliğine kadar işlenmiş konsolide hâliyle; 02.10.2026 değişikliği bu hükümlere dokunmuyor.

Ne diyor

Sözleşmeli ve sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucuları acil servislerde acil haller nedeniyle sunulan sağlık hizmetleri için kişilerden veya Kurumdan herhangi bir ilave ücret talep edemez.
Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) · md. SUT 2.3(2)

Acil hal nedir

Acil hal; ani gelişen hastalık, kaza, yaralanma ve benzeri durumlarda olayın meydana gelmesini takip eden ilk 24 saat içinde tıbbi müdahale gerektiren durumlar ile ivedilikle tıbbi müdahale yapılmadığı veya başka bir sağlık kuruluşuna nakli hâlinde hayatın ve/veya sağlık bütünlüğünün kaybedilme riskinin doğacağı kabul edilen durumları kapsar. Bu nedenle sağlanan hizmetler acil sağlık hizmeti sayılır (SUT 1.7 dipnotu ve 2.3(1)).

Aynı tanım Genel Sağlık Sigortası Uygulamaları Yönetmeliği md. 27/1'de de yer alır. 5510 sayılı Kanun, acil hâllerin ve acil sağlık hizmetlerinin neler olduğunu ve hangi ölçütlerle tespit edileceğini Sağlık Bakanlığının uygun görüşüyle Kurumca çıkarılacak yönetmeliğe bırakır (5510 md. 71/3).

İncelenen konsolide SUT metninde acil hâlleri tek tek sayan ayrı bir "acil hal listesi" eki bulunmamaktadır. Acil hâlle ilgili ekler iki bilgilendirme formudur: "Acil Halin Sona Ermesine İlişkin Bilgilendirme Formu" (EK-1/D) ve "Sözleşmesiz Sağlık Hizmeti Sunucularınca Acil Hallerde Sunulan Sağlık Hizmetlerine İlişkin Bilgilendirme Formu" (EK-1/E).

Nöbette ne demek

Muayene sonucunda acil olmadığı tespit edilen hastanın giderleri, SUT eki EK-2/B'deki 520.021 kodlu "Yeşil alan muayenesi" bedeli üzerinden karşılanır. Acil olduğu tespit edilenlerde hizmetler hizmet başına ödeme yöntemiyle faturalandırılır (SUT 2.3(1); 2.2.1.B-2(2)(a)).

Acil sağlık hizmeti olarak faturalandırılan hizmetler Kurumun inceleme birimlerince yeşil alan muayenesi olarak değerlendirilirse, verilen hizmetlerin bedelleri karşılanmaz (SUT 2.3(1)). Provizyon istisnası (SUT 1.7(2)(b)) kapsamında faturalandırılan işlemler Kurumca örneklemeye alınmadan tamamı incelenir (SUT 5.2.1(2)(b)).

Hastanın acil serviste 24 saat içinde stabilizasyonu esastır. Başvurudan itibaren 24 saat içinde stabilize edilerek ilgili kliniğe yatırılması ya da başka bir sağlık hizmeti sunucusunun yataklı kliniğine sevk edilmesiyle acil hal sona erer (SUT 1.9.1(6)).

Acil servisten kabul edilerek doğrudan uygulanan acil girişimsel işlemler ile 24 saat içinde acil gözlem ünitelerinde uygulanan tüm hizmetler için ilave ücret alınamaz. Acil hal sona erdikten sonra ilave ücret alınabilmesi için EK-1/D formuyla hastaya veya yakınına yazılı bilginin imza karşılığı verilmesi zorunludur (SUT 1.9.1(6)).

Sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucusunda acil hâl nedeniyle oluşan giderler, acil tıbbi müdahaleyi zorunlu kılan durumun müdahaleyi yapan hekimce imzalanmış bir belgeyle belgelendirilmesi ve Kurumca kabul edilmesi şartıyla karşılanır. Hasta 24 saat içinde stabilize edilemezse bu durum da müdahaleyi yapan hekim tarafından belirtilir (SUT 2.3.1(1) ve (5)). Acil tedaviye ilişkin bilgilerin tıbbi açıdan kaydedilmesi ve gerektiğinde Kuruma ibraz edilmesi zorunludur (SUT 2.3.1(3)).

Katılım payı ve ilave ücret

5510 sayılı Kanuna göre ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi katılım payına tabidir (md. 68/1-a); Kurum, katılım payı alınmayacak hizmetleri tek tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkilidir (md. 69 son fıkra).

SUT'a göre acil servislerde verilen hizmetlerde, 520.021 kodlu yeşil alan muayenesi olarak faturalandırılabilenler hariç, SUT 1.8.1'deki ayakta muayene katılım payı alınmaz (SUT 1.8.5(5)). Bu fıkra yalnız muayene katılım payına ilişkindir; ilaç ve tıbbi malzeme katılım payları (SUT 1.8.2, 1.8.3) için ayrı hükümler geçerlidir.

Sözleşmeli ve sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucuları acil hâllerde kişilerden veya Kurumdan ilave ücret talep edemez (5510 md. 73; SUT 2.3(2); Genel Sağlık Sigortası Uygulamaları Yönetmeliği md. 29/3). SUT 1.9.3(1)(a), 520.021 kodlu yeşil alan muayenesi hariç acil hâller nedeniyle sunulan hizmetleri ilave ücret alınamayacak hizmetler arasında sayar.

Prim borcu, provizyon ve kimlik

Sağlık hizmetinden yararlanmak için aranan 30 gün prim ödeme ve prim borcu bulunmaması şartları; trafik kazası, acil hâller, iş kazası ve meslek hastalığı, 18 yaş altı ve bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıklar gibi hâllerde aranmaz (5510 md. 67/1).

MEDULA prim gün sayısı yetersizliği veya prim borcu nedeniyle provizyon vermezse sağlık hizmeti sunucusu, başvurunun istisnai hâllerden biriyle (acil hal, iş kazası ve meslek hastalığı, trafik kazası vb.) yapılıp yapılmadığını değerlendirir; öyleyse yalnızca o başvuru nedeniyle ilgili hizmet bedelleri faturalandırılabilir (SUT 1.7(2)(b)).

Genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olunan kişi sayılmadığı için provizyon alınamayan kişilerin acil servis başvurularında işlemler, acil sağlık hizmetlerinin sunumuna ilişkin Başbakanlık genelgeleri doğrultusunda yürütülür (SUT 1.7(2)(ç)).

Biyometrik kimlik doğrulama veya kimlik belgesi kontrolü acil hâllerde acil hâlin sona ermesinden sonra yapılır (5510 md. 67/3 ve 71/1).

Not

Bu sayfa 5510 sayılı Kanun, Genel Sağlık Sigortası Uygulamaları Yönetmeliği ve SUT hükümlerinin olgusal özetidir; hukuki veya mali görüş değildir. SUT sık değişir: bu sayfa mevzuat.gov.tr'deki, 29.08.2026 tarihli ve 33355 sayılı Resmî Gazete değişikliğine kadar işlenmiş konsolide metne dayanır. 02.10.2026 tarihli ve 33388 sayılı değişiklik okunmuş, bu sayfadaki hükümleri değiştirmediği görülmüştür. Uyuşmazlıkta resmî metin esastır.