DoktorClub · Kardiyoloji Bülteni
Primum non nocere — önce, zarar verme
Kardiyoloji Bülteni — Eylül 2026
Tıbbi inceleme ve imza: Prof. Dr. Kani Gemici · Kardiyoloji
Yayın: 1 Eylül 2026 · Son gözden geçirme: 1 Eylül 2026 · Sonraki inceleme: 1 Mart 2027
Yazı işleri: DoktorClub Tıp Editörleri · 12 madde
Bu ay pratiği değiştirebilecekler
5Pratiği değiştirebilirKılavuz / UzlaşıKlinik konsensus raporu, çok dernekli
Miyokardit zemininde aritmi yönetimine yönelik ilk kapsamlı uzlaşı raporu yayımlandı
Bu konsensus metni, miyokardit ve inflamatuar kardiyomiyopatide görülen atriyoventriküler ileti bozuklukları, ventriküler ve atriyal aritmiler ile sinüs düğümü disfonksiyonunun değerlendirilmesi için yapılandırılmış bir çerçeve sunuyor. Hastalığın evresi (akut inflamasyon, iyileşme, kronik fibrozis) ve genetik yatkınlık, tanısal ve tedavi kararlarına entegre ediliyor. Belge, EHRA başta olmak üzere çok sayıda uluslararası ritim ve kalp yetersizliği derneğinin ortak ürünü.
Türkiye pratiğinde: Miyokarditli hastalarda ritim izlemi ve ICD/pacemaker kararlarında evre ve genetik zemini dikkate alan yapılandırılmış bir yaklaşım, Türkiye'deki elektrofizyoloji ve kalp yetersizliği kliniklerinde konsültasyon protokollerinin güncellenmesine temel oluşturabilir.
Kısıtlılık: Bir konsensus raporudur, randomize kanıta dayalı yeni bir öneri seti değil; çoğu tavsiye uzman görüşü düzeyinde ve prospektif doğrulama eksik.
Kaynak: European journal of heart failure · doi:10.1093/ejhf/xuag271 ↗
11Pratiği değiştirebilirKılavuz / UzlaşıKlinik Konsensüs Bildirisi (ESC)
Kardiyojenik şok tanısı için üç sütunlu Avrupa konsensüs kriterleri önerildi
ESC bünyesindeki üç dernek (AHA/Akut Kardiyovasküler Bakım, Kalp Yetmezliği ve Perkütan Kardiyovasküler Girişimler birlikleri) kardiyojenik şok tanısını standardize etmek için üç temel bileşen tanımlıyor: istirahatte uç organ hipoperfüzyon kanıtı, bunun hemodinamik bozukluğa bağlı olması ve altta yatan kardiyak disfonksiyonun şok tablosuyla uyumlu olması. Konsensüs, heterojen klinik sunum nedeniyle gecikmiş tanı ve tedavi başlangıcının prognozu kötüleştirdiği gözlemine dayanıyor.
Türkiye pratiğinde: Türkiye'de yoğun bakım ve kardiyoloji kliniklerinde kardiyojenik şok tanısı genellikle klinik yargıya dayanır; standardize üç bileşenli çerçeve, özellikle acil serviste ve koroner yoğun bakımda erken tanı ve tedavi başlama zamanlamasını iyileştirebilir.
Kısıtlılık: Bu bir uzman konsensüs metni olup randomize kanıta dayanmıyor; önerilen kriterlerin klinik pratikte prospektif doğrulaması henüz yapılmamış, dolayısıyla tanısal performans (sensitivite/spesifisite) verisi yok.
Kaynak: European heart journal. Acute cardiovascular care · doi:10.1093/ehjacc/zuag100 ↗
Diğer gelişmeler
1Klinik çalışmaRCT, sham kontrollü, n=1199
Semptomatik atriyal fibrilasyonda kateter ablasyonu, sham işleme karşı yaşam kalitesinde üstünlük sağladı
Almanya ve Polonya'da 9 merkezde yürütülen bu çift kör, sham kontrollü çalışmada paroksismal veya persistan AF'li 1199 hasta 2:1 oranında kateter ablasyonu veya sahte işleme randomize edilmiş. Birincil sonlanım noktası 6. ayda AFEQT skorundaki değişim olarak belirlenmiş; ablasyon kolunda sham koluna göre yaşam kalitesi puanlarında anlamlı iyileşme bildirilmiş, ancak paylaşılan özette sayısal fark ve istatistiksel detaylar sınırlı kalmış.
Türkiye pratiğinde: Bu çalışma, ablasyonun semptom kontrolündeki etkisinin plasebo yanıtından bağımsız olduğunu göstererek Türkiye'deki günlük pratikte semptomatik AF hastalarına ablasyon önerisini destekleyen kanıt tabanını güçlendiriyor; ancak asıl tartışma konusu olan mortalite ve inme gibi sert sonlanımlar için 12 aylık takip verisi henüz açıklanmamış.
Kısıtlılık: Sham kontrollü tasarım metodolojik olarak güçlü olsa da örnek büyüklüğü orta düzeyde, takip süresi kısa (6 ay) ve sadece iki Avrupa ülkesinde yapılmış; 12 aylık sonuçlar ve sert kardiyovasküler sonlanımlar henüz raporlanmamış, ayrıca özette sayısal etki büyüklüğü paylaşılmamış.
Kaynak: Lancet (London, England) · doi:10.1016/s0140-6736(26)01558-8 ↗
2Klinik çalışmaRCT, çok merkezli (55 merkez, 8 ülke), sonuç verisi eksik
Prostat kanseri hastalarında kardiyoloji sevkinin kardiyovasküler olayları azalttığına dair kanıt henüz belirsiz
Sekiz ülkede 55 merkezde yürütülen bu randomize çalışmada, androjen deprivasyon tedavisi alan veya alacak prostat kanseri hastaları, standart bakıma ek olarak kardiyoloji veya internal tıp uzmanına sistematik sevk edilen grup ile yalnızca standart bakım alan gruba ayrılmış. Çalışma 2015-2025 arası 10 yıl sürmüş olsa da paylaşılan özette sonuçlar (risk faktörü kontrolü ve olay oranları) henüz belirtilmemiş.
Türkiye pratiğinde: Androjen deprivasyon tedavisi kardiyovasküler risk artışıyla ilişkili olduğundan, onkoloji-kardiyoloji iş birliği modeli Türkiye'de üroonkoloji kliniklerinde giderek önem kazanıyor; ancak bu modelin klinik olay azaltımına dönüşüp dönüşmediği bu özetten çıkarılamıyor.
Kısıtlılık: Paylaşılan metinde sonuçlar bölümü yer almıyor; etki büyüklüğü, istatistiksel anlamlılık ve yan etkiler bilinmiyor. On yıllık kayıt süresi heterojen popülasyon ve tedavi protokolü değişkenliği riski taşıyor.
Kaynak: JAMA internal medicine · doi:10.1001/jamainternmed.2026.4773 ↗
3Klinik çalışmaRCT faz 4, açık etiketli, kör sonlanım değerlendirmesi, sonu
Akut MI'da PCI öncesi erken evolokumab başlanması standart bakıma karşı test edildi
AMUNDSEN çalışmasında yüksek riskli STEMI (55 yaş üstü) veya ek yüksek risk özelliği taşıyan NSTEMI hastaları, kateter laboratuvarında PCI öncesi evolokumab (140 mg, 2 haftada bir, 1 yıl) alacak grup ile standart tedavi grubuna 1:1 randomize edilmiş. 6 ülkede 48 merkezde yürütülen bu faz 4, açık etiketli, kör sonlanım değerlendirmeli çalışmanın özetinde LDL-K kontrolü ve klinik sonuç verileri henüz paylaşılmamış.
Türkiye pratiğinde: PCSK9 inhibitörlerinin akut MI sürecinde erken başlanması, günümüzde ikinci/üçüncü basamak tedavi olarak kullanılan bu ilaç grubunun yerini değiştirebilir; ancak Türkiye'de evolokumab geri ödeme koşulları halihazırda LDL-K hedefine ulaşılamayan hastalarla sınırlı olduğundan, bu bulgunun geri ödeme politikasına yansıması için sonuç verilerinin görülmesi gerekiyor.
Kısıtlılık: Açık etiketli tasarım (yalnızca sonlanım değerlendirmesi kör) performans yanlılığı riski taşır; özette sayısal sonuçlar verilmemiş, bu nedenle etki büyüklüğü ve güvenlik profili değerlendirilemiyor. Sonuçlar netleşene kadar pratik değişikliği önerilmemelidir.
Kaynak: JAMA · doi:10.1001/jama.2026.17302 ↗
4Kılavuz / UzlaşıGözlemsel kohort, n=8590, 27 ülke
Avrupa'da koroner hastalarda hedef değerlere ulaşım hâlâ yetersiz, kardiyak rehabilitasyon katılımı düşük
EUROASPIRE VI, 27 ülkede 160 merkezde 8590 koroner arter hastalığı olan hastayı kapsayan gözlemsel bir kesittir. Hastaların yaklaşık %60'ı kan basıncı hedefinin üzerinde, %83'ü LDL-kolesterol hedefinin (1.4 mmol/L) üzerinde bulunmuş; diyabetik hastaların %42'sinde HbA1c ≥%7 saptanmış. Kardiyak rehabilitasyona katılım ortalama %29 olup ülkeler arası büyük farklılık göstermiş (0-%79 arası), yüksek riskli bölgelerde risk faktörü yükü ve rehabilitasyona erişim daha kötü seyretmiş.
Türkiye pratiğinde: Sekonder korumada LDL ve kan basıncı hedeflerine ulaşmadaki boşluk, Türkiye'de de poliklinik takibinde hedef odaklı tedavi yoğunlaştırmasının ve rehabilitasyon yönlendirmesinin gözden geçirilmesini destekler.
Kısıtlılık: Gözlemsel kesitsel tasarım nedeniyle nedensellik kurulamaz; merkez seçimi ve katılım oranları ülkeler arası temsiliyeti sınırlayabilir, Türkiye verisi ayrı bildirilmemiş.
Kaynak: European heart journal · doi:10.1093/eurheartj/ehag741 ↗
6Kılavuz / UzlaşıKılavuz — detay bekleniyor
ESC'nin 2026 kalp yetersizliği kılavuzu yayımlandı (içerik detayı henüz erişilemedi)
European Heart Journal'da 2026 ESC Kalp Yetersizliği Kılavuzu'nun yayımlandığı bildirilmiş, ancak özet metne bu aşamada ulaşılamadı. Kılavuzun kapsamı ve önceki 2023 güncellemesine göre değişen öneriler netleşmedi.
Türkiye pratiğinde: Kalp yetersizliği tedavi algoritmasında olası güncellemeler Türkiye'deki reçeteleme ve takip pratiğini etkileyebilir; tam metin yayımlandığında ayrıntılı değerlendirme yapılması gerekir.
Kısıtlılık: Abstract mevcut olmadığından içerik, öneri sınıfları ve kanıt düzeyleri hakkında yorum yapılamıyor; bu madde yalnızca yayının varlığını bildirmektedir.
Kaynak: European heart journal · doi:10.1093/eurheartj/ehag100 ↗
7Kılavuz / UzlaşıKılavuz — detay yok
ESC 2026: Kardiyak rehabilitasyona ilişkin yeni kılavuz yayımlandı
Avrupa Kardiyoloji Derneği, kardiyak rehabilitasyon konusunda güncel kılavuzunu yayımladı. Ancak yayın için henüz bir özet veya içerik detayı erişime açık değil, yalnızca başlık ve dergi bilgisi mevcut.
Türkiye pratiğinde: Kardiyak rehabilitasyon Türkiye'de yeterince yaygın uygulanmayan bir alan; güncellenmiş Avrupa önerileri, rehabilitasyon programlarının kapsamı ve endikasyonları konusunda yerel uygulamaları etkileyebilir. Tam metin yayımlandığında yeniden değerlendirilmelidir.
Kısıtlılık: Kılavuzun tam metnine veya öneri sınıflarına erişim olmadığından içerik hakkında somut bir değerlendirme yapılamamaktadır; bu madde yalnızca duyuru niteliğindedir.
Kaynak: European heart journal · doi:10.1093/eurheartj/ehag099 ↗
8Kılavuz / UzlaşıGörüş/derleme — detay yok
Yapay zekâ kalp yetmezliği kılavuzlarında karar destek mi, karar verici mi olmalı sorusu tartışılıyor
Avrupa Kalp Yetmezliği Derneği'nin yayınında, yapay zekâ araçlarının kalp yetmezliği kılavuz geliştirme ve klinik karar süreçlerindeki rolü tartışmaya açılmış görünüyor. Metaveri dışında özet bilgi paylaşılmadığından yazının kapsamı ve sonuçları net değil.
Türkiye pratiğinde: Yapay zekâ destekli karar araçlarının klinik pratiğe girişi Türkiye'de henüz sınırlı; bu tartışma ileride kılavuz geliştirme metodolojisini etkileyebilecek bir öncü sinyal olarak izlenmeli.
Kısıtlılık: Abstract sağlanmadığı için bu bir görüş yazısı mı, sistematik derleme mi yoksa pozisyon belgesi mi olduğu belirsiz; içerik hakkında yorum yapmak şu an mümkün değil.
Kaynak: European journal of heart failure · doi:10.1093/ejhf/xuag278 ↗
9Klinik çalışmaRCT, çok merkezli — sonuç verisi eksik
Persistan atriyal fibrilasyonda pulsed field ablasyona arka duvar izolasyonu eklemek nüksü azaltmadı (ön bulgu)
İsviçre'de 6 merkezde yürütülen randomize PIFPAF-PFA çalışmasında, semptomatik persistan atriyal fibrilasyonlu hastalarda pulmoner ven izolasyonuna pulsed field ablasyon ile arka sol atriyal duvar izolasyonu eklenmesi, yalnız pulmoner ven izolasyonu ile karşılaştırıldı. Tüm hastalara implante edilebilir kardiyak monitör takılarak 91-365. günler arasında atriyal taşiaritmi nüksü birincil sonlanım noktası olarak izlendi; ancak abstract kesildiği için sayısal sonuç ve etki büyüklüğü bu aşamada elimizde yok.
Türkiye pratiğinde: Pulsed field ablasyon Türkiye'de giderek yaygınlaşan bir teknoloji; arka duvar izolasyonunun ek fayda sağlayıp sağlamadığı, persistan AF ablasyon stratejisinde ek işlem süresi ve komplikasyon riskini gerekçelendirip gerekçelendirmeyeceğini belirleyecek. Sonuçlar netleşene kadar rutin uygulamada değişiklik önerilmez.
Kısıtlılık: Paylaşılan metin sonuç verilerini içermiyor; ayrıca çalışma tek ülke merkezli, açık etiketli olabilir ve sonuçlar netleşmeden pratik değişikliği önerilemez.
Kaynak: JAMA · doi:10.1001/jama.2026.17598 ↗
10Klinik çalışmaRCT ad hoc analiz, n=948 (7 yıl takip)
TAVI'de 7 yıllık kapak dayanıklılığı düşük riskli hastalarda cerrahiyle benzer bulundu
PARTNER 3 çalışmasının 7 yıllık ad hoc analizinde, düşük cerrahi riskli 1000 hastada TAVI (SAPIEN 3, n=495) ile cerrahi kapak replasmanı (n=453) karşılaştırılmış. Analiz yapısal kapak dejenerasyonu, tromboz veya endokardite bağlı biyoprotez disfonksiyonu ile kapak yetmezliğini içeren bileşik sonlanım noktalarını değerlendiriyor; ancak paylaşılan özet kesitinde sayısal sonuçlar tam aktarılmamış. Takip süresi TAVI'nin genç ve düşük riskli popülasyona kayan endikasyon alanı için önemli bir eşiği (7 yıl) aşıyor.
Türkiye pratiğinde: Türkiye'de TAVI endikasyonu giderek genç ve düşük riskli hastalara doğru genişlerken, orta-uzun dönem kapak ömrü verisi karar sürecinde önemli; ancak bu özet sayısal veri içermediğinden şu an kesin bir pratik değişikliği önerilemez.
Kısıtlılık: Bu bir ad hoc alt grup analizi; randomizasyon orijinal çalışmanın erken dönem sonlanımlarına göre tasarlanmıştı, 7 yıllık takipte hasta kaybı ve seçilim etkisi olası. Ayrıca tek kapak tipiyle (SAPIEN 3) sınırlı, daha uzun (10-15 yıl) dayanıklılık verisi hâlâ eksik.
Kaynak: JAMA cardiology · doi:10.1001/jamacardio.2026.2299 ↗
12Meta-analizMeta-analiz, 6 çalışma (2 RKÇ + 4 kohort)
Pnömokok aşısının kardiyovasküler olay riskini azalttığına dair kanıt sınırlı ve tutarsız kaldı
Altısı biri randomize ikisi olmak üzere 2 RKÇ ve 4 propensity-uyarlamalı gözlemsel kohort çalışmasını içeren bu meta-analiz, PPV23 aşısının akut koroner sendrom, inme ve tüm nedenli mortalite riskiyle ilişkisini değerlendirmiş. Bayesian ve frekantist rastgele etkiler modelleriyle havuzlanan sonuçlar bildirilmiş ancak paylaşılan özet kesitinde sayısal HR değerleri aktarılmamış; toplam çalışma sayısının azlığı (n=6) dikkat çekiyor.
Türkiye pratiğinde: Türkiye'de pnömokok aşısı erişkinlerde risk gruplarına önerilmekte olup kardiyovasküler koruma amaçlı bir endikasyon henüz yok; bu bulgu aşı önerisini kardiyovasküler risk azaltımı gerekçesiyle değiştirmek için yeterli değil.
Kısıtlılık: Sadece 6 çalışma ile yapılan bu meta-analizde randomize kanıt sayısı (2 çalışma) çok az; gözlemsel bileşen propensity uyarlaması yapılsa da rezidüel confounding riskini tam ortadan kaldırmaz. Sayısal etki büyüklükleri bu özette paylaşılmadığından klinik yorumda temkinli olunmalı.
Kaynak: JACC. Advances · doi:10.1016/j.jacadv.2026.103134 ↗
Kaynakça
- Lancet (London, England) (2026) — doi:10.1016/s0140-6736(26)01558-8
- JAMA internal medicine (2026) — doi:10.1001/jamainternmed.2026.4773
- JAMA (2026) — doi:10.1001/jama.2026.17302
- European heart journal (2026) — doi:10.1093/eurheartj/ehag741
- European journal of heart failure (2026) — doi:10.1093/ejhf/xuag271
- European heart journal (2026) — doi:10.1093/eurheartj/ehag100
- European heart journal (2026) — doi:10.1093/eurheartj/ehag099
- European journal of heart failure (2026) — doi:10.1093/ejhf/xuag278
- JAMA (2026) — doi:10.1001/jama.2026.17598
- JAMA cardiology (2026) — doi:10.1001/jamacardio.2026.2299
- European heart journal. Acute cardiovascular care (2026) — doi:10.1093/ehjacc/zuag100
- JACC. Advances (2026) — doi:10.1016/j.jacadv.2026.103134
Bu içerik hekimlere yönelik mesleki bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı hekimin klinik değerlendirmesine aittir, hasta için tıbbi tavsiye yerine geçmez. Acil durumlarda 112’yi arayın.