Scripps Research'ten bir ekip, bir gün tip 2 diyabeti önlemek veya tedavi etmek için kullanılabilecek yeni bir stratejinin umut verici erken testlerini gerçekleştirdi. Sonuçları Nature Communications'da rapor edilen bilim insanları, obez farelerde IXA4 adı verilen deneysel bir bileşiği test etti. Bileşiğin, hayvanları normalde diyabete yol açacak olan zararlı, obezite kaynaklı metabolik değişikliklerden koruyan doğal bir sinyal yolunu aktive ettiğini gösterdiler.
Scripps Research'ten Luke Wiseman, “Bu tek bileşikle bu yolu hem karaciğerde hem de pankreasta aktive edebildik ve bu, obez hayvanların metabolik sağlığında önemli bir genel iyileşme sağladı.” diyor. Ekipten Enrique Saez de, “Bu yolu bu şekilde aktive eden küçük bir molekülün canlı bir hayvanda hastalığı tedavi etmek için çalıştığını ilk kez birileri gösterdi.” diye ekliyor.
Çalışma, her ikisi de Scripps Research'teki Moleküler Tıp Bölümü'nde profesör olan Saez ve Wiseman'ın laboratuvarları ve yeni makalenin ortak yazarları arasında bir işbirliğiydi.
Tip 2 diyabet önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ediyor: Yalnızca ABD'de yaklaşık 30 milyon kişinin diyabete sahip olduğu tahmin ediliyor. Tip 2 diyabet, normal kan şekeri düzenlemesinin kaybına neden oluyor ve daha yüksek kalp hastalığı, felç, böbrek hastalığı, sinir hasarı, retina dejenerasyonu ve bazı kanser riskleri dahil olmak üzere çok sayıda sağlık sorununu beraberinde getiriyor. Tip 2 diyabeti tedavi etmek için birçok ilaç var, ancak hiçbiri her hasta için iyi sonuç vermiyor.
Birkaç yıldır, Wiseman'ın laboratuvarı, IRE1 ve XBP1'ler olarak adlandırılan iki proteini içeren bir sinyal yolu üzerinde çalışıyor. Belirli bir hücresel stres türü tarafından aktive edildiğinde, IRE1, hücresel stresi azaltmak için birçok metabolik gen dahil olmak üzere bir dizi genin aktivitesini değiştiren XBP1'leri aktive ediyor. Önceki çalışmalar, bu yolun aktivitesinin, en azından kısa vadede, karaciğer ve yağ hücrelerini obezitenin neden olduğu streslerden - diyabeti teşvik eden şekillerde bu hücrelere zarar verebilecek streslerden - koruyabileceğini öne sürüyor.
Bununla birlikte, IRE1/XBP1 yolu, basit bir diyabet ilacı hedefi değil. Geçmişteki araştırmalar, IRE1/XBP1'in kronik olarak açık tutulmasının hücrelere zarar verdiğini, iltihaplanmayı tetiklediğini ve genel metabolik işlev bozukluğunu kötüleştirdiğini gösteriyor. Wiseman, “IRE1/XBP1'lerin sinyali, hücresel strese bir yanıttır ve onu sürekli açık tutmak, esas olarak hücreye stresin çözülemeyeceğini söyler, bu nedenle hücre aslında kendini öldürür.” diyor.
Yeni çalışmada, araştırmacılar, birkaç yıl önce tanımladıkları bir bileşik olan IXA4, IRE1/XBP1'leri bir seferde sadece birkaç saat aktive ettiğini gösterdi. Aksi takdirde IRE1'in kapanmasına izin verdiğinden, prensipte sürekli IRE1 aktivasyonu ile görülen zararlı sinyallemeyi tetiklemeden günlük olarak verilebiliyor ve bu da onu insan tedavilerini araştırmak için umut verici bir aday haline getiriyor.
Ekip, yüksek yağlı, yüksek kalorili bir diyetten obez olan fareleri tedavi etmek için IXA4 kullandı. Sadece sekiz hafta sonra, tedavi edilen fareler, tedavi edilmeyen obez farelere kıyasla, glikoz metabolizmasını ve insülin aktivitesini iyileştirdi, karaciğerde daha az yağ birikmesi ve iltihaplanma yaşadı ve pankreasta insülin üreten hücre kaybı olmadı.