Kalp hastasıysanız böbrek testiniz yapıldı mı? Yeni ESC kılavuzu

Kalp ve böbrek aynı damar sistemini paylaşır. Tansiyon, şeker ve damar sertliği ikisine birden zarar verir. Kalp zayıflayınca böbreğe giden kan azalır. Böbrek bozulunca tuz ve sıvı birikir, tansiyon yükselir ve kalbin yükü artar.

Kılavuz bu ilişkiyi kalp krizi, kalp yetmezliği, ritim bozuklukları, inme, bacak damar hastalığı ve ani kalp ölümü için ayrı ayrı belgeliyor. Kronik böbrek hastalığı olan kişide bu sorunların her biri daha sık görülüyor.

İki test yeterli ve ucuz. Birincisi kan kreatininden hesaplanan eGFR. 60'ın altı üç aydan uzun sürüyorsa kronik böbrek hastalığından söz edilir. İkincisi sabah idrarında albümin-kreatinin oranı. Bu değer 30 mg/g'ın üstündeyse böbrek süzgeci protein kaçırıyor demektir.

İdrar testi sık atlanıyor. Oysa eGFR normalken bile albümin kaçağı erken hasarı gösterebilir. Kılavuz iki testin birlikte istenmesini şart koşuyor.

Türk Nefroloji Derneği'nin CREDIT çalışması, yetişkinlerde kronik böbrek hastalığı sıklığını yaklaşık %15,7 bulmuştu. Bu, her altı-yedi yetişkinden birine karşılık geliyor. Hastaların büyük bölümü durumundan habersiz. Kalp hastası olan grupta bu oran daha yüksek.

Böbrek hasarı tedaviyi birkaç yönden etkiler:

• SGLT2 inhibitörleri ve finerenon gibi ilaçlar hem kalbi hem böbreği koruduğu için öne çıkar.
• Bazı kan sulandırıcı ve tansiyon ilaçlarının dozu böbrek işlevine göre ayarlanır.
• Kontrastlı görüntüleme ve anjiyografi öncesi böbrek koruyucu önlemler alınır.
• Ağrı kesici seçimi değişir; bazı grup ilaçlar kısıtlanır.

Kalp hastalığı tanınız varsa son bir yıl içinde eGFR ve idrar albümin sonucunuz olup olmadığını sorun. Yoksa aile hekiminizden isteyin. Sonuçları kardiyoloğunuzla birlikte yorumlayın. Tuz kısıtlaması, tansiyon ve şeker kontrolü iki organı birden korur.