Bilimsel Gündem
Kolorektal Kanser Taramaları Ölüm Riskinin Azaltılmasında Hayati Rol Oynuyor

Haberi paylaş
İlgilenecek birine ulaştırın.
Bağırsak sağlığı ve kanser önleme alanında yürütülen geniş kapsamlı yeni bir bilimsel araştırma, düzenli kolorektal kanser taramalarının ölüm oranlarını düşürmedeki kritik etkisini bir kez daha gözler önüne serdi. Yayımlanan çalışmaya göre, önerilen yaş aralıklarında tarama programlarına düzenli olarak katılan bireylerde, kolorektal kansere bağlı ölüm riski katılmayanlara kıyasla drastik bir şekilde azalıyor. Bilim insanları, erken teşhisin yanı sıra henüz kanserleşmemiş poliplelerin tespiti ve temizlenmesinin bu hayati sonucun anahtarı olduğunu belirtiyor.
Çalışma kapsamında, farklı tarama yöntemlerini kapsayan uzun süreli takip verileri ve hasta populasyonları detaylıca incelendi. Elde edilen bulgular; kolonoskopi, sigmoidoskopi ve gaitada gizli kan testleri (FIT) gibi yöntemlerin tamamının kanserin erken evrede yakalanmasında yüksek başarı sağladığını gösterdi. Özellikle kolonoskopi prosedürü sırasında tespit edilen prekanseröz (kanser öncesi) poliplerin anında çıkarılması, hastalığın daha oluşmadan engellenmesine imkân tanıyor.
Gastroenteroloji ve onkoloji uzmanları, kolorektal kanserin genellikle yıllar içinde sessizce gelişen ve ilk aşamalarda belirgin semptom vermeyen bir rahatsızlık olduğuna dikkat çekiyor. Semptomların ortaya çıkmasını beklemeden yapılan rutin taramalar, tümörlerin tedavi edilebilirliğinin en yüksek olduğu erken safhada yakalanmasını sağlıyor. Uzmanlar, son yıllarda genç erişkinlerde kolorektal kanser vakalarının artış göstermesi nedeniyle ABD'de taramanın 45 yaşında başlatıldığını hatırlatıyor. Türkiye'de ulusal programda tarama 50-70 yaş arasında 2 yılda bir gaitada gizli kan (FIT) testi ve 10 yılda bir kolonoskopiyle yapılır; ailesinde kolon kanseri olanlar daha erken başlama için hekime danışmalıdır.
Bilim insanları, kolorektal kanserin doğru tarama stratejileriyle en çok önlenebilir kanser türlerinden biri olduğunun altını çiziyor. Halk sağlığı yetkilileri, bireylerin çekincelerini ve endişelerini bir kenara bırakarak kendilerine uygun tarama yöntemini belirlemek adına hekimleriyle görüşmeleri gerektiğini ifade ediyor. Rutin tarama katılım oranlarının yükseltilmesiyle binlerce hayatın kurtarılabileceği belirtiliyor.
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Kanser Taramaları (ulusal tarama standartları). Erişim 02.10.2026. hsgm.saglik.gov.tr (yeni pencerede açılır)
- US Preventive Services Task Force. Screening for Colorectal Cancer: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement. JAMA 2021;325(19):1965-1977. doi.org (yeni pencerede açılır)
- Sung H ve ark. Colorectal cancer incidence trends in younger versus older adults: an analysis of population-based cancer registry data. Lancet Oncol 2025;26(1):51-63. doi.org (yeni pencerede açılır)
- Bujanda L ve ark. Colorectal Cancer Mortality Following an Organized Fecal Immunochemical Test–Based Screening Program. JAMA Netw Open 2026;9(8):e2626951. doi.org (yeni pencerede açılır)
- Juul FE ve ark. 15-Year Benefits of Sigmoidoscopy Screening on Colorectal Cancer Incidence and Mortality: A Pooled Analysis of Randomized Trials. Ann Intern Med 2022;175(11):1525-1533. doi.org (yeni pencerede açılır)
2 kaynak daha
- Kaminski MF ve ark. Long-term effects of colonoscopy screening on colorectal cancer incidence and mortality: a multicountry, population-based randomised controlled trial (NordICC, 13 yıllık izlem). Lancet 2026;407(10541):1787-1795. doi.org
- Lauby-Secretan B ve ark. (IARC Handbooks Working Group). The IARC Perspective on Colorectal Cancer Screening. N Engl J Med 2018;378(18):1734-1740. doi.org
- Yazan
- DoktorClub Yayın Kurulu
- Tıbbi gözetim
- DoktorClub Yayın Kurulu
- Güncelleme
- 2 Ekim 2026
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Bir hata mı gördünüz? Bize bildirin · Yayın ilkelerimiz · Tıbbi inceleme politikası


