30 Saniyede Özet
Peyronie hastalığı, penisin kılıf dokusunda sert bir bağ dokusu plağı oluşmasıdır. Plak ereksiyonda eğrilik, kısalma ve ağrı yapar. Orta yaş erkeklerin %3-9'unda görülür; bildirilmeyen olgularla gerçek oran daha yüksek olabilir. Kanser değildir ve bulaşmaz. Hastalık ilk 6-18 ayda "aktif" evrede değişir, sonra durağanlaşır. Ağızdan ilaçların kanıtı zayıf; enjeksiyon, germe cihazı ve durağan evrede cerrahi etkili seçeneklerdir. Yeni başlayan eğrilikte erken üroloji başvurusu tedavi seçeneklerini genişletir.
Ne oluyor?
Penisin içindeki süngerimsi dokuyu tunika albuginea adlı esnek bir kılıf sarar. Tekrarlayan küçük travmalar bu kılıfta mikro yırtıklar açar. Bazı erkeklerde onarım aşırı çalışır ve esnek doku yerine sert bir plak oluşur.
Plak ereksiyonda o tarafın uzamasını engeller. Penis plak yönüne doğru eğilir. Plak üstte ise yukarı, yanda ise yana eğrilik olur. Bazen "kum saati" görünümü ve kısalma da eşlik eder.
Belirtiler
- Penis gövdesinde deri altında ele gelen sert nodül ya da bant.
- Ereksiyonda yeni başlayan eğrilik ya da açı değişimi.
- Ereksiyonda ağrı; bazen ereksiyon dışında da.
- Penis boyunda kısalma.
- Sertleşme zorluğu ya da cinsel ilişkide güçlük.
Doğuştan hafif eğrilik farklıdır; ergenlikten beri vardır ve plak yoktur.
Kim risk altında?
Hastalık en sık 45-60 yaş arasında başlar. Risk artıranlar:
- Cinsel ilişki sırasında penis burkulması ya da darbe.
- Diyabet ve sigara.
- Ailede Peyronie ya da Dupuytren (avuç içi bağ dokusu sertliği) öyküsü.
- Prostat ameliyatı sonrası dönem.
- Bağ dokusu hastalıkları.
İki evre, iki yaklaşım
Aktif evre ilk 6-18 ayı kapsar. Ağrı vardır, eğrilik değişebilir, plak büyüyebilir. Bu dönemde cerrahi yapılmaz; sonuç henüz belli değildir.
Durağan evrede ağrı geçer ve eğrilik en az 3-6 ay sabit kalır. Kalıcı çözüm gerekiyorsa cerrahi bu evrede planlanır.
Bazı erkeklerde hastalık hafif seyreder ve kendiliğinden gerileme görülebilir. Bu oran düşüktür; çoğu olguda eğrilik kalıcıdır.
Tedavi seçenekleri
Ağızdan ilaçlar (E vitamini, kolşisin, pentoksifilin) için kanıt zayıftır; kılavuzlar tek başına önermez.
Kanıtı olan seçenekler:
- Plak içine kollajenaz enjeksiyonu: ABD'de onaylı; eğriliği ortalama 15-20 derece azaltır.
- Penil traksiyon (germe) cihazı: günde birkaç saat düzenli kullanımda uzunluk ve eğrilikte kazanım sağlar.
- Ağrı için kısa süreli antiinflamatuar ilaç.
- Cerrahi: plikasyon (karşı tarafı kısaltma), plak çıkarma ve greft, ya da sertleşme sorunu varsa penil protez.
Şok dalga tedavisi (ESWT) ağrıyı azaltabilir; eğriliği düzelttiğine dair kanıt yoktur.
Ruh sağlığı boyutu
Peyronie hastalarının önemli bir kısmında depresif belirti ve ilişki sorunu bildirilir. Bu, hastalığın doğal bir sonucudur; utanılacak bir durum değildir. Ürologla konuşmak, gerekirse cinsel sağlık danışmanlığı almak süreci kolaylaştırır.
Ne zaman ürolog?
Peniste yeni başlayan eğrilik, sert nodül ya da ereksiyon ağrısı fark ettiğinizde bekleyin demeyin. Aktif evrede başvuru, enjeksiyon ve traksiyon gibi seçeneklerin zamanında kullanılmasını sağlar. Ürolog muayene ve gerekirse ultrasonla tanı koyar; biyopsi nadiren gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Kansere dönüşür mü?
Hayır. Plak iyi huylu bağ dokusudur. Ancak her sert kitle mutlaka hekim tarafından değerlendirilmeli.
Cinsel ilişkiye devam edilebilir mi?
Ağrı yoksa ve eğrilik ilişkiyi engellemiyorsa evet. Zorlayıcı pozisyonlardan kaçının; yeni travma plağı büyütebilir.
Türkiye'de kollajenaz enjeksiyonu var mı?
Erişim ve ruhsat durumu değişkendir. Ürologunuz güncel seçenekleri ve alternatifleri size anlatır.
Kaynaklar
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
