30 Saniyede Özet
Erkeklerde prostat bezi yaşla birlikte büyür. Bu büyüme çoğu zaman iyi huyludur ve kanserle karıştırılmamalıdır. Tıpta adı iyi huylu prostat büyümesi (BPH). Bez idrar kanalına bastırınca sık idrara çıkma, gece kalkma ve zayıf idrar akışı gibi şikayetler başlar. Şikayetler hafifse takip yeterli olabilir. Rahatsız ediciyse ilaç ve gerektiğinde cerrahi seçenek vardır. Önemli olan belirtileri ciddiye almak ve hekime danışmaktır.
BPH Nedir, Kanserle İlişkisi Var mı?
Prostat, idrar kanalını çevreleyen ceviz büyüklüğünde bir bezdir. Yaşla bezdeki hücreler çoğalır ve bez büyür. Bu büyüme iyi huyludur; prostat kanserine dönüşmez. Ancak ikisinin belirtileri benzeyebilir. Bu yüzden şikayetlerinizi mutlaka değerlendirin; iyi huylu olduğunu varsaymayın.
Hangi Belirtiler Görülür?
Şikayetler genelde idrar yapma düzeniyle ilgilidir. Sık görülenler şunlardır:
- Sık idrara çıkma, özellikle geceleri
- İdrara başlamada gecikme ve zayıf akış
- İdrar sonunda damlama ve tam boşalmama hissi
- Ani ve ertelenemeyen idrar sıkışması
Ne Zaman Doktora Gitmeli?
Şikayetler günlük yaşamınızı veya uykunuzu bozuyorsa hekime gidin. Şu durumlar daha aciledir: idrarda kan, hiç idrar yapamama, ağrı veya ateşle birlikte idrar şikayeti. Hekiminiz idrar tahlili ve gerekirse PSA kan testi ister. Parmakla muayene de prostatı değerlendirir.
Tedavi Seçenekleri
Tedavi şikayetin şiddetine göre belirlenir. Hafif durumda yaşam tarzı önlemleri yeterli olabilir: akşam sıvıyı azaltın, kafein ve alkolü kısın, idrarı tutmayın. Orta düzeyde hekiminiz akışı rahatlatan veya bezi küçülten ilaçlar önerebilir. İlaç yetmezse ya da komplikasyon varsa çeşitli cerrahi ve girişimsel yöntemler devreye girer. Karar size ve şikayetinize göre verilir.
Yaşam Tarzı İpuçları
Küçük alışkanlıklar şikayetleri azaltabilir. Tuvalete giderken acele etmeyin ve mesaneyi tam boşaltmaya çalışın. Uzun süre oturmak yerine ara ara hareket edin. İdrar söktürücü etkisi olan içecekleri akşam sınırlayın. Bazı soğuk algınlığı ilaçları şikayeti artırabilir; etiketleri okuyun.
Sık Sorulan Sorular
BPH kansere döner mi? Hayır. İyi huylu büyüme kansere dönüşmez. Ancak ikisi aynı kişide birlikte bulunabilir, bu yüzden takip önemlidir.
PSA yüksekse kanser mi var? Mutlaka değil. Büyüme, iltihap ve hatta muayene bile PSA'yı yükseltebilir. Sonucu hekiminiz yorumlar.
Ameliyat şart mı? Çoğu kişide değildir. Birçok hasta yaşam tarzı ve ilaçla rahatlar; cerrahi seçilmiş durumlar içindir.
Kaynaklar
- American Urological Association — BPH klinik kılavuzu
- European Association of Urology kaynakları
- Türk Üroloji Derneği bilgilendirme
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
