70 yaş üstünde statin: Kalp krizi %30 azalıyor, ya bağımsızlık?

Statinler kalp krizi geçirmiş kişilerde tartışmasız yarar sağlar. Asıl belirsizlik, hiç kalp hastalığı olmayan yaşlılarda. Önceki büyük çalışmalar 70 yaş üstünü az temsil ediyordu.

Bu yaş grubunun beklentisi de farklı. Çoğu kişi için öncelik, yalnızca daha uzun yaşamak değil; bağımsız ve zihni açık kalmak. STAREE bu yüzden iki ana sonuç ölçtü.

Avustralya'da birinci basamakta yürütülen çalışmaya 70 yaş ve üzeri katılımcılar alındı. Bilinen kalp-damar hastalığı, diyabet ya da demans olanlar dışlandı. Katılımcılar rastgele iki gruba ayrıldı: günde 40 mg atorvastatin ya da plasebo.

Sonuçları Monash Üniversitesi'nden Prof. Sophia Zoungas sundu. Ortalama izlem süresi 5,9 yıldı.

Birinci ölçüt büyük kalp-damar olaylarıydı: kalp krizi, inme ve benzeri olaylar. Bu olaylar atorvastatin grubunda %6,0, plasebo grubunda %8,3 oranında görüldü. Göreli azalma %30'du. Azalma daha çok ölümcül olmayan olaylardan kaynaklandı.

İkinci ölçüt "sakatlıksız sağkalım"dı. Bu, ölüm, demans ya da kalıcı fiziksel sakatlıktan herhangi birinin gelişmemesi demek. Bu bileşik sonuç ilaç grubunda %12,8, plasebo grubunda %13,6 görüldü. Fark istatistiksel olarak anlamlı değildi.

Yani statin kalp krizini azalttı; bağımsız yaşam süresini ölçülebilir biçimde uzatmadı. En azından 6 yıllık izlemde.

Kas-iskelet şikâyetleri, karaciğer-safra sorunları ve diyabetle ilgili olaylar atorvastatin kolunda daha sıktı. Ciddi yan etki oranı iki grupta da %2,7 idi. Yani ilaç genel olarak iyi tolere edildi; ancak kas ağrısı gibi yakınmalar yok sayılmamalı.

70 yaşını geçtiyseniz ve kalp hastalığınız yoksa karar kişiseldir. Şu sorular yol gösterir:

• Kalp krizi ya da inmeden kaçınmak sizin için ne kadar öncelikli?
• Günlük ilaç yükünüz zaten fazla mı?
• Daha önce statinle kas ağrısı yaşadınız mı?
• Tansiyon, sigara ve hareketsizlik gibi diğer riskler kontrol altında mı?

STAREE, 70 üstünde statinin kalbi koruduğunu gösterdi. Ama "herkes başlamalı" demiyor. Hekiminizle risk düzeyinizi, beklentinizi ve yan etki toleransınızı birlikte tartın.

Zaten statin kullanıyorsanız bu çalışma ilacı bırakma gerekçesi değildir. Kesme kararını asla tek başınıza vermeyin.