Kalp hastalığı olmayan 70 yaş üstü kişide statin başlamak yıllardır tartışmalı. Münih'teki ESC 2026 Kongresi'nde sunulan STAREE çalışması bu boşluğu doldurdu. 9.971 katılımcı atorvastatin 40 mg ya da plaseboya…
Haberi paylaş
İlgilenecek birine ulaştırın.
ESC 2026'da sunulan STAREE çalışması 9.971 sağlıklı yaşlıyı 6 yıl izledi. Atorvastatin kalp-damar olaylarını %30 azalttı; ölüm, demans ve sakatlık toplamında fark çıkmadı. Sonuç sizin için ne demek?
Kalp hastalığı olmayan 70 yaş üstü kişide statin başlamak yıllardır tartışmalı. Münih'teki ESC 2026 Kongresi'nde sunulan STAREE çalışması bu boşluğu doldurdu. 9.971 katılımcı atorvastatin 40 mg ya da plaseboya ayrıldı ve ortalama 5,9 yıl izlendi. Büyük kalp-damar olayları ilaç grubunda %6,0, plasebo grubunda %8,3 görüldü; bu %30 göreli azalma demek. Ölüm, demans ve kalıcı fiziksel sakatlık toplamında ise anlamlı fark yoktu. Kas, karaciğer ve diyabetle ilgili yan etkiler ilaç kolunda biraz daha sıktı.
Statinler kalp krizi geçirmiş kişilerde tartışmasız yarar sağlar. Asıl belirsizlik, hiç kalp hastalığı olmayan yaşlılarda. Önceki büyük çalışmalar 70 yaş üstünü az temsil ediyordu.
Bu yaş grubunun beklentisi de farklı. Çoğu kişi için öncelik, yalnızca daha uzun yaşamak değil; bağımsız ve zihni açık kalmak. STAREE bu yüzden iki ana sonuç ölçtü.
Avustralya'da birinci basamakta yürütülen çalışmaya 70 yaş ve üzeri katılımcılar alındı. Bilinen kalp-damar hastalığı, diyabet ya da demans olanlar dışlandı. Katılımcılar rastgele iki gruba ayrıldı: günde 40 mg atorvastatin ya da plasebo.
Sonuçları Monash Üniversitesi'nden Prof. Sophia Zoungas sundu. Ortalama izlem süresi 5,9 yıldı.
Birinci ölçüt büyük kalp-damar olaylarıydı: kalp krizi, inme ve benzeri olaylar. Bu olaylar atorvastatin grubunda %6,0, plasebo grubunda %8,3 oranında görüldü. Göreli azalma %30'du. Azalma daha çok ölümcül olmayan olaylardan kaynaklandı.
İkinci ölçüt "sakatlıksız sağkalım"dı. Bu, ölüm, demans ya da kalıcı fiziksel sakatlıktan herhangi birinin gelişmemesi demek. Bu bileşik sonuç ilaç grubunda %12,8, plasebo grubunda %13,6 görüldü. Fark istatistiksel olarak anlamlı değildi.
Yani statin kalp krizini azalttı; bağımsız yaşam süresini ölçülebilir biçimde uzatmadı. En azından 6 yıllık izlemde.
Kas-iskelet şikâyetleri, karaciğer-safra sorunları ve diyabetle ilgili olaylar atorvastatin kolunda daha sıktı. Ciddi yan etki oranı iki grupta da %2,7 idi. Yani ilaç genel olarak iyi tolere edildi; ancak kas ağrısı gibi yakınmalar yok sayılmamalı.
70 yaşını geçtiyseniz ve kalp hastalığınız yoksa karar kişiseldir. Şu sorular yol gösterir:
STAREE, 70 üstünde statinin kalbi koruduğunu gösterdi. Ama "herkes başlamalı" demiyor. Hekiminizle risk düzeyinizi, beklentinizi ve yan etki toleransınızı birlikte tartın.
Zaten statin kullanıyorsanız bu çalışma ilacı bırakma gerekçesi değildir. Kesme kararını asla tek başınıza vermeyin.
STAREE'de demans, ölüm ve sakatlıkla birlikte ölçüldü ve toplamda fark çıkmadı. Statinin demansı önlediğine dair kanıt yok; artırdığına dair de yok.
Çalışmada tek doz kullanıldı. Klinikte hekim böbrek, karaciğer ve ilaç etkileşimlerine göre dozu ayarlar.
Hayır. Diyabetliler çalışmaya alınmadı. Diyabette statin kararı ayrı kılavuzlara göre verilir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.