Finlandiya’daki Turku Üniversitesi’nde yürütülen geniş kapsamlı bir araştırma, Alzheimer hastalığına işaret eden beyin biyobelirteçlerinin (biomarker) daha orta yaşlardan itibaren kandaki seviyelerinden saptanabileceğini ortaya koydu. 41–56 yaş aralığındaki bireylerle onların 59–90 yaşlarındaki ebeveynlerinden toplanan 2.051 kişilik örneklemde, yaş ilerledikçe bu belirteçlerin kandaki seviyesinin arttığı gözlemlendi. Bu bulgular, Alzheimer'ın henüz bilişsel bozulmalar başlamadan, önleyici tedavi için erken tespit edilmesini mümkün kılabilir.
Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise, özellikle annede yüksek biyobelirteç seviyesinin, orta yaşlı çocuklarında da benzer yüksek seviyelerle ilişkilendirilmesi oldu. Ayrıca böbrek hastalıklarının da orta yaşta bu belirteçlerin artışıyla bağlantılı olabileceği tespit edildi. Bilinen risk genlerinden APOE ε4 ise yaşlılıkta belirteç seviyesini etkilerken, orta yaş grubunda bu etki gözlenmedi.
Alzheimer hastalığının bugünkü klinik tanısı genellikle beyin görüntüleme ya da omurilik sıvısı örnekleriyle konulabiliyor. Ancak gelişen ultrasensitif teknoloji sayesinde artık kandaki belirteçlerle de beyin kaynaklı Alzheimer bulgularına ulaşmak mümkün hale geliyor. Bu yöntem, gelecekte hastalık riski taşıyan bireylerin daha hızlı ve uygun maliyetle tespit edilmesini sağlayabilir.
Yine de uzmanlar, kandaki bu belirteçlerin güvenilir bir tanı aracı haline gelmesi için farklı yaş ve toplum gruplarında daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor. Çünkü şu anda referans değerler net değil ve bazı çevresel ya da genetik faktörlerin biyobelirteç seviyelerini nasıl etkilediği hala bilinmiyor.
Sonuç olarak çalışma, Alzheimer biyobelirteçlerinin sadece yaşlılarda değil, orta yaş grubunda da anlamlı düzeyde gözlemlenebileceğini ortaya koyarak hastalığın erken teşhisi konusunda önemli bir kapı aralıyor.
