Aşı Çalışmalarında Son Durum

Korona virüsü salgınında vaka ve can kaybı sayısı tüm dünyada hızla artarken aşı geliştirme çalışmalarını açıklayan firmaların sayısında da artış var. 

Dünya Sağlık Örgütü’nün resmi verilerine göre, aşı geliştirilmesine yönelik 40’tan fazla çalışma yürüyor. Yine resmi verilere göre henüz kullanım onayı almış bir aşı yok. Aşı geliştirme yarışında son gelişmelere Johnson & Johnson ve British American Tobacco da yer alıyor

Güncel Aşı Çalışmaları

• Danimarka’da bulunan aşı firması AJ Vaccines de, Corona virüsünün doğal yapılarını taklit eden antijenleri üretecek bir teknoloji kullanarak aşı geliştirme çalışmalarını başlattı.
• ABD’li ilaç firması Tonix Pharmaceuticals, kar amacı gütmeyen araştırma kuruluşu Southern Research ile TNX-1800 adını verdikleri bir aşı geliştirmeye başladı. Aşı, atlarda görülen çiçek hastalığı virüsünün değiştirilerek yeniden geliştirilmesi esasına dayanıyor.
• İsrail yerleşik MIGAL Araştırma Enstitüsü, daha önce kuş koronavirüsünün tedavisinde kullanılmak üzere geliştirilen IBV aşısının, yeni koronavirüs tedavisinde kullanılmak üzere değiştirilerek, yeniden geliştirildiğini duyurdu. Şirket önümüzdeki 2-3 ay içinde aşı üretimine geçmeyi ve güvenlik onayını da 90 gün içinde almayı planlıyor.
• Kanada’da bulunan ImmunoPrecise Antibodies firması, 21 Şubat’ta koronavirüsüne karşı aşı ve antikor tedavisi programı başlattı. Firma, patenti kendisine ait “B Hücre Seçimi’’ ve “DeepDisplay’’ adlı keşif platformlarını kullanacak.
• ABD’de yerleşik biyoteknoloji şirketi Altimmune, burun içine uygulanacak koronavirüs aşısı geliştirmek için Birmingham Alabama Üniversitesi ile işbirliği yapıyor. Birinci faz klinik çalışmaların bu yılın Temmuz ile Eylül ayları arasında başlaması planlanıyor.
• Kanada’da yerleşik biyoteknoloji şirketi Generex, aşı geliştirmek için Çin Teknoloji Enstitüsü, Pekin Zhonghua Yatırım Fonu, Shandong Bilim Akademisi Biyoloji Enstitüsü ve Sinotek Uluslararası Endüstriyel Gelişim Ltd’nin de bulunduğu bir konsorsiyumla çalışacak. Generex, kendi geliştirdiği “Ii-Key Bağışıklık Sistemi Aktivasyon Teknolojisi”ni kullanacak. Şirket önümüzdeki 5-9 ay içinde üretime ve dağıtıma başlamayı planlıyor.
• ABD’li ilaç firması Entos da ‘’Fusogenix ilaç dağıtım platformu’’nu kullanarak bir DNA temelli aşı geliştiriyor. Bu platform, yararlı genetik yükü doğrudan hücrelere taşıyan bir proteolipid protein aracı. Virüsten elde edilen çeşitli protein epitoplarını barındıran yararlı bir yük geliştirerek, enfeksiyonu engellemek için bağışıklık sistemini canlandırmayı hedefliyorlar.
• LineaRx, Takis Biotech ile 7 Şubat’ta DNA aşısı geliştirmek üzere ortak bir girişim kurdu. İki firma Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) temelli DNA üretim teknolojisi kullanarak aşı geliştirecek.
• Merkezi Çin’de bulunan global biyoteknoloji şirketi olan Clover Biopharmaceuticals, protein temelli aşı adayının araştırılması için İngiliz ilaç Firması GlaxoSmithKline (GSK) ile işbirliğine gittiklerini duyurdu. Firma ‘rekombinant’ bir altbirim aşı üzerinde çalışıyor.
• California’da yerleşik Vaxart, 31 Ocak’ta aşı geliştirmeye başladığını duyurdu. Vaxart, tescilli oral aşı platformu VAAST’ı kullanarak tablet şeklinde ağızdan alınan bir aşı geliştirmeye çalışıyor. Firmanın insanlar üzerinde birinci faz deneylerine 2020’nin ikinci yarısında başlaması bekleniyor.
• Sanofi korona aşısı geliştirmek için ABD Sağlık Bakanlığı'na bağlı Biyomedikal İleri Araştırma ve Geliştirme Kurumu (BARDA) ile işbirliği yapıyor. Sanofi, daha önce geliştirmeye başladığı ve Şiddetli Akut Solunum Sendromu (SARS) aşısını temel alıyor. Firma aşının birinci faz klinik deneylerine Mart 2021’den önce başlamayacak.
• ABD’de yerleşik biyoteknoloji firması Novavax, Şubat ayında yaptığı açıklamada hayvanlar üzerinde birkaç aşı adayının denendiğini ve insanlar üzerinde birinci faz deneylerin Haziran ayında başlayacağını açıklamıştı
• ABD’de yerleşik biyoteknoloji şirketi Heat Biologics de Miami Üniversitesi Miller Tıp Fakültesi ile bir aşı geliştiriyor.
• British American Tobacco, Amerika'daki biyoteknoloji birimlerinin tütün yapraklarından çıkarılan proteinleri kullanarak koronavirüse karşı aşı geliştirmeye çalıştığını açıkladı.
• Johnson & Johnson (J&J), ABD hükümetiyle birlikte, Corona virüsüne karşı deneme aşamasında olduğu aşıdan 1 milyardan fazla doz üretmek için 1 milyar dolar yatırım yapacaklarını açıkladı. Eylül’e kadar insan üzerinde deneyleri başlatacaklarını açıkladı. 
• Amerikan ilaç firması Inovio, 29 Şubat’ta klinik öncesi deneyleri tamamladı. Bağışıklık tedavileri ve aşı üreten firma Nisan ayında ABD’de 30 katılımcıyla klinik deneylere geçmeyi planlıyor.
• ABD firması Moderna, 16 Mart’ta insanlar üzerindeki ilk aşı denemesini yaptı. Deneme sürecinde gönüllülere 1 ay arayla iki doz aşı uygulanıyor. Aşı çalışmalarının 1 Haziran 2021’de tamamlanması bekleniyor. Moderna, yarışı önde götürüyor gibi gözüküyor.
• Alman ilaç firması BioNTech SE, Moderna gibi ‘elçi RNA’ları kullanarak virüse karşı aşı geliştirmeye çalışıyor. Nisan ayı sonlarında Almanya ve ABD’de insanlar üzerinde denemeye başlayacak