Yapılan yeni bir boylamsal araştırma, hayatının ilk iki yılında yoğun ekran maruziyetine uğrayan bebeklerin, 13 yaşına geldiklerinde kaygı bozukluğu geliştirme riskinin çok daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, tablet ve telefonlardan gelen hızlı görsel akışın, bebek beynini doğal olmayan bir hızda olgunlaşmaya zorladığını ve bu durumun duygusal dengeyi kalıcı olarak bozduğunu belirtiyor.
Araştırmanın en çarpıcı bulgusu, ekranların beyindeki "karar verme" ve "görsel-bilişsel kontrol" ağlarını vaktinden önce uzmanlaşmaya itmesidir. Normal şartlarda aşamalı ve sosyal etkileşimle gelişmesi gereken beyin ağları, ekranlardan gelen yoğun uyaranlar nedeniyle aceleyle "kablolanıyor". Bu "erken uzmanlaşma" ise çocuğun ilerleyen yaşlarda bilişsel esnekliğini ve dayanıklılığını sınırlayarak, karmaşık sosyal ve duygusal durumlarla başa çıkma becerisini köreltiyor.
Veriler, erken yaşta ekrana maruz kalan çocukların 8,5 yaşına geldiklerinde karar verme süreçlerinde belirgin bir yavaşlama yaşadıklarını gösteriyor. Beyindeki karar verme bölgeleri ile kaygıyı yöneten bölgelerin örtüşmesi nedeniyle, bu bilişsel yavaşlama doğrudan duygusal gerilime dönüşüyor. 13 yaşındaki çocuklarda görülen kaygı belirtilerinin temelinde, bebeklik döneminde ekranlar aracılığıyla bozulan bu sinirsel iletişim ağlarının yattığı bilimsel olarak kanıtlanmış durumda.
Ekranların sunduğu "tek yönlü" uyarım, bebeklerin sağlıklı gelişimi için ihtiyaç duyduğu dokunma, yüz ifadesi ve karşılıklı iletişim gibi hayati geri bildirimlerden yoksun kalmasına neden oluyor. Bu duyusal dengesizlik, beynin belirsizlik ve stresle baş etme kapasitesini zayıflatıyor. Araştırmacılar, ekran karşısında geçen her fazladan saatin, çocuğun dış dünyadan gelen duyusal sinyalleri filtreleme yeteneğini bozduğunu ve bu durumun ergenlikte sürekli bir endişe haline (anksiyete) yol açtığını vurguluyor.
Uzmanlar, 0-2 yaş arası dönemde ekran kullanımının mümkün olduğunca kısıtlanması, hatta tamamen kaçınılması gerektiği konusunda ebeveynleri uyarıyor. Ancak umut verici bir detay da araştırmada yer alıyor: 3 yaş civarında çocuklarına kitap okuyan ve onlarla aktif etkileşim kuran ebeveynlerin, ekranın beyin üzerindeki olumsuz etkilerini kısmen azaltabildiği gözlemlendi. Bilim insanları, dijital araçların bir "bebek bakıcısı" olarak kullanılmasının, çocuğun gelecekteki ruhsal sağlığı üzerinde geri dönülmez izler bırakabileceği konusunda birleşiyor.
