Kaliforniya Üniversitesi San Francisco’daki araştırmacılar, beynin öğrenme ve hafızadan sorumlu bölgesi olan hipokampustaki yaşlanma sürecinde kritik rol oynayan bir proteini tanımladı. FTL1 adı verilen bu protein, yaşlı farelerde gençlere kıyasla daha yüksek seviyelerde bulundu ve beyin hücreleri arasındaki bağlantıların azalmasına, bilişsel yetilerin zayıflamasına yol açtı.
Deneylerde genç farelerin beynine yapay olarak daha fazla FTL1 eklendiğinde, beyin yapıları ve davranışları yaşlı farelere benzer hale geldi. Hücre kültürü çalışmalarında da FTL1 fazlalığı, normalde dallanan sinir hücrelerinin daha basit yapılar geliştirmesine neden oldu. Bu bulgular, proteinin beyin fonksiyonlarını doğrudan olumsuz etkilediğini gösterdi.
Ancak araştırmacılar, yaşlı farelerde FTL1 seviyelerini düşürdüklerinde çarpıcı bir iyileşme gözlemledi. Sinir hücreleri arasındaki bağlantılar arttı, fareler hafıza testlerinde daha başarılı oldu ve bilişsel yetiler gençlik dönemine yakın seviyelere geri döndü. Uzmanlar bu durumu “sadece geciktirme değil, gerçek bir tersine dönüş” olarak nitelendirdi.
Araştırma ayrıca, FTL1’in hipokampustaki hücrelerin metabolizmasını yavaşlattığını ortaya koydu. Metabolizmayı harekete geçiren bir bileşikle tedavi edildiğinde ise bu olumsuz etkiler ortadan kaldırıldı. Bu da yaşlanma sürecinde metabolizmanın rolünü öne çıkaran ek bir bulgu sağladı.
Bilim insanları, FTL1’in etkilerini engellemeye yönelik tedavilerin gelecekte beyin yaşlanmasının en ağır sonuçlarını hafifletebileceğine inanıyor. Çalışmanın baş araştırmacısı Saul Villeda, yaşlanma biyolojisinde umut verici bir döneme girildiğini belirterek bu tür keşiflerin ileriye dönük yeni tedavilere kapı aralayabileceğini söyledi.
