Monash Üniversitesi'nde yapılan uluslararası bir derleme,
COVID-19’a yakalanan diyabetli yaşlı insanların hastalıktan ölme riskinin çok
daha yüksek olduğunu ve virüsün normalde sağlıklı insanlarda diyabetin başlamasını
tetikleyebileceğini ortaya çıkardı.
The Lancet Diabetes & Endocrinology'de yayınlanan
çalışma, küresel bölgeye bağlı olarak, pandemi sırasında COVID-19 tanısı alan
hastaların yüzde 20 ila 50'sinde diyabet olduğunu buldu. Ayrıca, COVID-19'dan
ölme riskinin diyabetli insanlarda(özellikle yaşlı tip 2 diyabet vakalarında)
yüzde 50 daha yüksek olduğu sonucu ortaya çıktı.
Avustralya'da, 12 Nisan'a kadar COVID-19'dan ölen 46 kişinin
üçte birinde, virüsle hastaneye kaldırılan 752 kişinin ise yüzde 20'sinde
diyabet vardı. Lancet raporu, diyabet alanında uzman uluslararası araştırmacıların
katıldığı bir panelde yapıldı. Uzmanlar, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan
ülkelerdeki klinisyenler için diyabet yönetimi amacıyla rehberlik ve pratik
öneriler sunmak üzere bir araya geldiler.
Rapor, Monash Üniversitesi Diyabet Bölümü'nden, aynı zamanda
Uluslararası Diyabet Federasyonu Onursal Başkanı ve COVID-19 krizinden bağımsız
olarak Hükümetin Ulusal Diyabet Stratejisi hakkında Federal Sağlık Bakanı'na
tavsiyede bulunan bir grubun eş başkanı olan Profesör Paul Zimmet tarafından
yazılmış.
Profesör Zimmet, verilerin şiddetli pnömoni ve septik bir
seyre daha yatkın olduklarından, COVID-19'un diyabetli insanlara getirdiği
gerçek tehlikeleri vurguladığını söyledi. Çalışmanın COVID-19'un diyabetli insanlar
üzerindeki etkisi ve pandeminin çok yeni olduğu göz önüne alındığında artan
risklerle ilgili olarak dünya çapında bilinenleri bir araya getirdiğini
söylüyor.
Profesör Zimmet,”COVID-19'dan büyük ölçüde etkilenen
bölgelerdeki epidemiyolojik gözlemlerden elde edilen kanıtlar ve Hastalık
Kontrol Merkezleri (CDC) ile diğer ulusal sağlık merkezleri ve hastanelerden
gelen raporlarda COVID-19'dan ölümün, diyabet hastalarında, diyabet olmayanlara
göre daha fazla. Şimdiye kadar mevcut bilgilerin çoğu yaşlı gruba
odaklanmaktadır. Tip 1 diyabetli gençlerde COVID-19 riski çok daha az. ” Diyor.
Raporda, pankreas β hücrelerine (insülin yapan hücreler)
zarar verilmesi sonucunda pankreasın işlevine doğrudan zarar verebileceğini
belirtiliyor. Zimmet, “Bu, insanlarda doğrulanmamış olmasına rağmen, diyabetin
sadece ciddi bir COVID-19 hastalığı formu için bir risk faktörü olmayabileceği,
aynı zamanda enfeksiyonun yeni başlayan diyabetle sonuçlanabileceği de ileri
sürülüyor. İtalyan meslektaşlarımızın hastaneye başvuru sırasında sık sık ciddi
diyabetik ketoasidoz (DKA) vakaları bildirmesi, İnsülin eksikliğine yol açan
virüsün neden olduğu potansiyel pankreas hücresi hasarını desteklemektedir”
diyor.
Profesör Zimmet, bu inceleme sonucunda, daha önce sağlıklı
bireylerin virüse yakalanma sonucu diyabet geliştirip geliştirmediğini
belirlemek için COVID-19 enfeksiyonu olan kişilerde diyabet testi yapılmasını
önerdiklerini söyledi. Zimmet, "COVID-19 ile hastalanan herkes diyabet
için de test edilmeli. Çünkü tıbbi yönetimini ve sağlık sonuçlarını açıkça
etkileyecektir." Diyor
Çalışmaya göre, diyabetli hastalarda Yetişkin Solunum
Sıkıntısı Sendromu ve akciğer, kalp ve böbrek gibi çoklu organ yetmezliği gibi
ciddi komplikasyon riski artıyor.
Araştırmacılar diyabetle
ilgili aşağıdaki riskli grupları dikkate almak gerektiğini söylüyor.
- Kötü metabolik (kan şekeri) kontrolü olan kişiler
- Komplikasyonları olan diyabet ve COVID-19 enfeksiyonu olan
kritik hastalarda yüksek böbrek yetmezliği riski vardır. - Tip 2 diyabetli önemli sayıda kişi obezdir ve bu durum
yönetimde sorunlar yaratabilir. - Obezite için bariatrik cerrahi geçirmiş diyabetli kişilerin
yönetimi özel dikkat gerektirecektir. - Pankreas ve böbrek nakli olan veya düzenli diyalize giren
kişiler. - Diğer tıbbi durumlar için immünosüpresif tedavi alanlar ve /
veya kortizon alanlar - Bazı diyabet ilaçları kullananlar, eğer çok hastalarsa
ilerlemeyi etkileyebilir - Tip 2 diyabetli hastaların çoğunda hipertansiyon ve yüksek
kan lipitleri dâhil olmak üzere metabolik sendromun diğer bileşenleri bulunur.
Bu nedenle, tüm bu hastalarda uygun bir antihipertansif ve lipit düşürücü
rejimle devam etmek çok önemlidir.
