Büyük bir rapor, görme bozukluğunu ve yüksek kolesterolü tedavi etmenin demans riskini düşürmenin iki yeni yolu olduğunu öne sürüyor.
Bilim insanları, azaltılırsa veya ortadan kaldırılırsa teorik olarak dünyadaki demans vakalarının neredeyse yarısını önleyebilecek 14 sağlık sorunu belirledi. Lancet Komisyonu'nun konuyla ilgili son raporuna göre, bu risk faktörlerini hedeflemekten en çok orta yaşlı insanlar ve dezavantajlı ülkeler faydalanacak.
2050 yılına kadar demans ile yaşayan insan sayısının iki katından fazla artarak 153 milyona ulaşabileceği öngörülüyor. Demans, Alzheimer gibi bir hastalığın beyindeki sinir hücrelerine zarar verip, kafa karışıklığına ve hafıza kaybına yol açmasıyla oluşur - ancak yaşlanmanın kaçınılmaz bir parçası değildir. Demans olmamızın çoğu zaman nedeni, ebeveynlerimizden, büyükanne ve büyükbabalarımızdan miras aldığımız genler gibi kontrol edemediğimiz şeylerdir.
Ancak, alandaki uluslararası uzmanlara göre bu riskin %45'i değiştirilebilir ve bu nedenle azaltılabilir. University College London'dan baş yazar Prof. Gill Livingston, “Harekete geçmek için asla çok erken veya çok geç değil. Hükümetler, herkes için mümkün olduğunca sağlıklı yaşam tarzlarını ulaşılabilir kılarak risk eşitsizliklerini azaltmalıdır.” diyor.
Araştırmacılar, dünya çapındaki ülkelerin odaklanması gereken bir dizi öneri hazırladı. Bunlar arasında şunlar yer alıyor: işitme kaybı olan kişiler için işitme cihazlarının erişilebilir hale getirilmesi, herkes için kaliteli eğitim sağlanması, insanların sigarayı bırakması için desteklenmesi, egzersiz ve sporun teşvik edilmesi, yüksek tansiyonun 40 yaşından itibaren azaltılması, orta yaştan itibaren yüksek kolesterolün tedavisi, obezitenin mümkün olduğunca erken yaşta tedavi edilmesi, problemli içki içme alışkanlığının azaltılması, insanların sosyal olarak izole veya yalnız olmamasının sağlanması, görme sorunları için tarama yapılması ve gözlük ihtiyacı olanlara gözlük verilmesi, insanların hava kirliliğine maruziyetinin azaltılması.
Edinburgh Üniversitesi'ndeki Discovery Brain Sciences Merkezi müdürü Prof. Tara Spires-Jones, bu tür araştırmaların bu faktörlerden hiçbirini doğrudan demansla kesin olarak ilişkilendiremeyeceğini söyledi. Ancak, sağlıklı bir yaşam tarzının "beyin dayanıklılığını artırabileceği ve demansı önleyebileceği" yönündeki artan kanıtlara katkıda bulunacağını söyledi.
Bilim insanları, azaltılırsa veya ortadan kaldırılırsa teorik olarak dünyadaki demans vakalarının neredeyse yarısını önleyebilecek 14 sağlık sorunu belirledi. Lancet Komisyonu'nun konuyla ilgili son raporuna göre, bu risk faktörlerini hedeflemekten en çok orta yaşlı insanlar ve dezavantajlı ülkeler faydalanacak.
2050 yılına kadar demans ile yaşayan insan sayısının iki katından fazla artarak 153 milyona ulaşabileceği öngörülüyor. Demans, Alzheimer gibi bir hastalığın beyindeki sinir hücrelerine zarar verip, kafa karışıklığına ve hafıza kaybına yol açmasıyla oluşur - ancak yaşlanmanın kaçınılmaz bir parçası değildir. Demans olmamızın çoğu zaman nedeni, ebeveynlerimizden, büyükanne ve büyükbabalarımızdan miras aldığımız genler gibi kontrol edemediğimiz şeylerdir.
Ancak, alandaki uluslararası uzmanlara göre bu riskin %45'i değiştirilebilir ve bu nedenle azaltılabilir. University College London'dan baş yazar Prof. Gill Livingston, “Harekete geçmek için asla çok erken veya çok geç değil. Hükümetler, herkes için mümkün olduğunca sağlıklı yaşam tarzlarını ulaşılabilir kılarak risk eşitsizliklerini azaltmalıdır.” diyor.
Araştırmacılar, dünya çapındaki ülkelerin odaklanması gereken bir dizi öneri hazırladı. Bunlar arasında şunlar yer alıyor: işitme kaybı olan kişiler için işitme cihazlarının erişilebilir hale getirilmesi, herkes için kaliteli eğitim sağlanması, insanların sigarayı bırakması için desteklenmesi, egzersiz ve sporun teşvik edilmesi, yüksek tansiyonun 40 yaşından itibaren azaltılması, orta yaştan itibaren yüksek kolesterolün tedavisi, obezitenin mümkün olduğunca erken yaşta tedavi edilmesi, problemli içki içme alışkanlığının azaltılması, insanların sosyal olarak izole veya yalnız olmamasının sağlanması, görme sorunları için tarama yapılması ve gözlük ihtiyacı olanlara gözlük verilmesi, insanların hava kirliliğine maruziyetinin azaltılması.
Edinburgh Üniversitesi'ndeki Discovery Brain Sciences Merkezi müdürü Prof. Tara Spires-Jones, bu tür araştırmaların bu faktörlerden hiçbirini doğrudan demansla kesin olarak ilişkilendiremeyeceğini söyledi. Ancak, sağlıklı bir yaşam tarzının "beyin dayanıklılığını artırabileceği ve demansı önleyebileceği" yönündeki artan kanıtlara katkıda bulunacağını söyledi.
Bu rehber yardımcı oldu mu?
DoktorClub’da Keşfet
