Dünya genelinde her 10 yetişkinden 1'inden fazlasını etkileyen diyabet, görme kaybına yol açan diyabetik retina hastalığının (DRD) artışıyla birlikte seyrediyor. Özellikle 20-74 yaş arasındaki kişilerde önlenebilir körlüğün önde gelen nedeni olması endişe verici. Araştırmalar, DRD taramasının zorluğunu, hastaların erken evrelerde genellikle herhangi bir belirti göstermemesi ve bu nedenle düzenli taramaların önemini yanlış anlamaları nedeniyle ortaya koyuyor. Yakın zamanda Diabetes Technology & Therapeutics dergisinde yayınlanan bir makalede, oftalmoloji ve görsel bilimler profesörü Dr. Thomas Gardner, DRD için mevcut tarama önerilerini ve tedavi seçeneklerini ele alıyor.
Diyabet, böbrekler, sinirler ve gözler dahil olmak üzere vücudun birçok bölümüne zarar verebilir. DRD, retinadaki kan damarlarını ve sinir hücrelerini etkileyerek kanamalara, anormal kan damarı büyümesine ve kritik sinir hücrelerinin kaybına neden olur. Dr. Gardner, “İnsanlar genellikle görme yetenekleri tehdit edilene kadar harekete geçmeye motive olmuyorlar, bu zamana kadar geç evre DRD geliştirebilirler.” diyor. Bu nedenle, Amerikan Diyabet Derneği, tip 2 diyabetli yetişkinlerin teşhis edildiklerinde ilk göz muayenelerini yaptırmalarını ve tip 1 diyabetli olanların teşhisten sonraki beş yıl içinde ilk göz muayenelerini yaptırmalarını önermekte. "Tip 1 ve tip 2 diyabet için kılavuzlar farklıdır, çünkü ikincisine sahip yetişkinler durumlarının farkına varmadan önce görme komplikasyonları geliştirebilirler," diye belirtiyor Gardner ve özellikle ergenlerin ve genç yetişkinlerin, diyabetlerini kontrol etmelerinin zorluğundan ötürü daha yüksek risk altında olduğunu vurguluyor.
Diyabet, kan şekeri ve diyetin sürekli izlenmesini gerektirir. Hastalar için en büyük zorluk, titreme, düzensiz kalp atışı, terleme ve baş dönmesi ile karakterize edilen hipoglisemik olmadan kan şekeri seviyelerini düşürmektir. İnsülin pompalarındaki ve sürekli glikoz monitörlerindeki iyileştirmeler kan şekeri seviyelerini kontrol etmeyi kolaylaştırmış olsa da, Gardner diyabetin diğer yönlerini tedavi etmenin önemini vurguluyor: “Diyabetli kişilerin kan basınçlarının normal olduğundan ve tüm organlarının doğru çalıştığından emin olmak için düzenli sağlık kontrolleri yaptırmaları gerekiyor. Diyabetin her yönünde iyi kontrol sağlamak çok önemlidir.”
Diyabetin retina üzerindeki etkisi tam olarak anlaşılmamış olsa da, araştırmacılar umut verici birkaç ilaç buldu. Özellikle, SGLT inhibitörleri, GLP-1 reseptör aktivatörleri ve fenofibrat dahil olmak üzere kan basıncını ve lipid seviyelerini kontrol etmeye yardımcı olanlar, DRD'nin ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olabilir. Ancak, bunlar genellikle oftalmologlar tarafından değil, hekimler tarafından reçete ediliyor. Gardner, “Bu ilaçlar böbrek hastalığı, kalp hastalığı ve yüksek kolesterol dahil olmak üzere diğer bozuklukları tedavi etmek için geliştirilmiş olsa da, devam eden çalışmalar diyabetli hastalarda görme kaybı riskini azaltabileceklerini göstermiştir.” diyor.
Caswell Diyabet Enstitüsü'nün Mary Tyler Moore Görme Girişimi'nin bir parçası olarak, Gardner ve meslektaşları, DRD'yi erken evrelerinde yakalayabilecek tarama teknikleri ve diyabetli kişilerde görmeyi koruyan ve geri kazandıran tedaviler geliştirmeyi umuyorlar. Gardner, “Diyabetli kişilerde görme prognozu, geçmişte olduğundan daha iyi. Düzenli taramalar ve tedavi ile görme kaybının önlenebileceği konusunda iyimser olmak için her türlü neden var.” diye ekliyor.
