Yapılan yeni bir çalışma, kanser hastaları için proton tedavisinin geleneksel radyasyonla karşılaştırıldığında, hastaneye yatış gerektiren yan etkilerin riskini önemli ölçüde düşürdüğünü gösteriyor. Ayrıca, radyasyon tedavisiyle proton tedavisinin kür oranları hemen hemen aynı.
Bulgular, kemoterapi ile eş zamanlı olarak radyasyon tedavisi gören hastaların 90 gün içinde ciddi olumsuz olaylar yaşayıp yaşamadıklarını değerlendirmek için tasarlanan büyük bir incelemenin genişletilmiş analizinden elde edildi. JAMA Oncology dergisinde belirtildiği üzere proton tedavisinin, yan etkileri üçte iki oranında azalttığı keşfedildi.
Pennsylvania Üniversitesi'nde ve St. Louis'deki Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde radyasyon onkolojisi alanında doçent olarak görev alan Brian Baumann, “Bu bulgular tıp dünyası için yeni bir heyecan; çünkü proton tedavisi, kemoterapi radyasyonunun ciddi yan etkilerini azaltmanın ve tedavinin etkinliğinden ödün vermeden hastaları iyileştirmenin yolunu sunuyor.” diyerek bu tedavi yönteminin önemine vurgu yaptı.
Foton Radyasyonuna Karşı Proton Terapisi
Proton terapisinin geleneksel foton radyasyonundan ayrıldığı birkaç önemli nokta var. Foton radyasyonu, hedefindeki tümöre radyasyon ulaştırmak için birden fazla röntgen ışını kullanıyor; ancak radyasyonun diğer dokularda da birikmesine sebep oluyor ve ışın vücuttan çıkarken bu dokulara yüksek ihtimalle zarar veriyor.
Proton terapisi tümörde pozitif yüklü protonları yönlendiren, FDA onaylı alternatif bir radyasyon tedavisi olarak öne çıkıyor. Radyasyon dozunun büyük kısmı, hedefi haricindeki dokulara neredeyse hiç radyasyon yaymıyor. Böylece çevredeki sağlıklı dokuya verilen hasar ve tedavinin yan etkileri azalıyor.
Bu çalışma için araştırmacılar, ağrı, yutma ve nefes almada zorluk, bulantı veya ishal gibi yan etkileri değerlendirdi. Araştırmacılar, hastaların hastaneye yatmasını gerektirecek kadar şiddetli yan etkiler olarak tanımlanan üçüncü veya daha yüksek dereceli etkilere odaklanarak, radyasyon ve kemoterapiyi eş zamanlı olarak alan 1483 kanser hastasına ilişkin verileri değerlendirdi.
Araştırma için 391 hastaya proton tedavisi, 1092 hastaya foton tedavisi uygulandı. Hastaların tümünde metastatik olmayan kanser vardı ve tedavileri devam ediyordu. Çalışmaya eşzamanlı olarak kemo-radyasyon ile tedavi edilen beyin kanseri, baş ve boyun kanseri, akciğer kanseri, gastrointestinal kanser ve jinekolojik kanser hastaları dahil edildi.
Araştırmanın birincil sonucu, hastaların tedaviden sonraki 90 gün içinde üçüncü derece veya daha yüksek olumsuz yan etkiler yaşayıp yaşamadıkları hakkındaydı. Proton grubunda olumsuz yan etki yaşayanların oranı %11,5 iken, foton grubundakilerde bu oran %27,6 oldu. Ayrıca proton hastalarında toksisite riskinin, foton hastalarına kıyasla üçte iki daha düşük olduğu bulundu.
Veriler aynı zamanda, komorbiditesi daha fazla olan yaşlı hastaların proton tedavisi ile daha az yan etki yaşadıklarını da gösterdi. Bu bilgiden yola çıkarak, yaşlı veya hastalığı ilerlemiş kişilere en etkin karma tedavi yöntemlerinin uygulanabileceği düşünülüyor.
