Avrupa Kardiyoloji Derneği’nin geçtiğimiz ayki toplantısında sunulan kapsamlı bir araştırma, diyabet ve kilo kontrolü için kullanılan GLP-1 ilaçlarının (örneğin Ozempic) kalp hastalığı olan kişilerde ölüm oranlarını %50 oranında azaltabileceğini ortaya koydu. JAMA dergisinde yayımlanan bu çalışma, kalp yetersizliğinin sık görülen bir türü olan HFpEF hastalarında umut verici sonuçlar sundu. HFpEF, kalbin kasılma gücünün korunduğu ancak kasın sertleştiği, bu nedenle kalbin dolumunun zorlaştığı bir durum. Özellikle obezite ve tip 2 diyabeti olan kişilerde sık görülüyor ve bugüne kadar etkili tedavi seçenekleri oldukça sınırlıydı.
Araştırmayı, ABD’deki Brigham and Women’s Hospital’dan Dr. Nils Krüger ve ekibi yürüttü. 2018–2024 yılları arasında obezite, tip 2 diyabet ve HFpEF tanısı konmuş 90.000’den fazla yetişkinin verileri incelendi. Katılımcılar, GLP-1 grubuna ait semaglutid veya tirzepatid ilaçlarını kullanmaya başlayanlar ile daha nötr etkiye sahip diyabet ilacı sitagliptin kullananlar olarak iki gruba ayrıldı. Araştırmada hastaneye yatış ve ölüm oranları 52 hafta boyunca takip edildi.
Sonuçlar dikkat çekiciydi: Semaglutid kullanan hastalarda ölüm veya hastaneye yatış riski %42, tirzepatid kullananlarda ise %58 daha düşüktü. Bu oranlar, sitagliptin grubuna kıyasla hesaplandı. Dahası, ilaçların güvenlik açısından ciddi bir olumsuzluk yaratmadığı görüldü. Dr. Krüger, bu bulguların “kalp yetmezliği hastaları için uzun süredir beklenen yeni bir tedavi kapısı” açabileceğini belirtti.
GLP-1 ilaçları, bağırsak hormonlarını taklit ederek iştahı azaltan ve kan şekerini dengeleyen tedavilerdir. 1990’larda diyabet tedavisi için geliştirilen bu ilaçların, zamanla kilo kontrolündeki etkileri keşfedilmiş ve obezite tedavisinde yaygınlaşmıştır. Ancak son yıllarda yapılan büyük klinik çalışmalar, bu ilaçların yalnızca kilo vermeye değil, tansiyon düşürme, inflamasyonu azaltma ve kalp fonksiyonlarını iyileştirme gibi ek faydalar sağladığını da ortaya koymuştur.
Bu son çalışma, klinik gözlemlere dayansa da sonuçlar, daha önce yapılan SELECT denemesiyle tutarlılık gösteriyor. SELECT çalışmasında, diyabeti olmayan ancak fazla kilolu bireylerde semaglutid kullanımı, kalp krizi, inme ve kalp kaynaklı ölüm riskini %20 azaltmıştı. Böylece GLP-1 ilaçlarının yalnızca metabolik değil, kalp biyolojisiyle doğrudan ilişkili koruyucu etkiler sunduğu düşünülüyor.
Uzmanlar, bu bulguların tedavi rehberlerini değiştirmeden önce dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Obezite, tip 2 diyabet ve HFpEF tanısı olan hastalar, GLP-1 ilaçlarının kendileri için uygun olup olmadığını doktorlarıyla tartışmalı. Araştırma, gelecekte bu ilaçların kilo kaybının ötesinde, kalp sağlığını koruyucu yeni bir tedavi dönemi başlatabileceğine işaret ediyor.
