İster bir konuşma yapmak için sahneye çıktıklarında ister bir şampiyonluk maçı için sahaya çıktıklarında, insanlar genellikle gergin olduklarında midelerinde bir "düğüm" hissederler. Stres ve kaygı aynı zamanda mide bulantısına, ağrılı şişkinliğe, kabızlığa ve ishale yol açabilir. Bu olguya sıklıkla "stresli mide" adı verilir; fakat buna tam olarak ne sebep olur?
Pensilvanya Üniversitesi'nden klinik psikolog Melissa Hunt, verdiği bir demeçte, sinir sistemi ile sindirim sistemi arasındaki yakın bağlantı nedeniyle stresli mide oluştuğunu söyledi: “Embriyonik gelişimin en erken aşamalarından itibaren beyin, omurilik ve sindirim sistemi birbirine sıkı sıkıya bağlıdır. Milyonlarca nöron bağırsaktan beyne bilgi gönderiyor ve aynı sayıda nöron da bağırsağa sinyal gönderiyor. Bu bağlantıya genellikle bağırsak-beyin ekseni denir.”
Gastrointestinal sistemi kaplayan nöronlar veya sinir hücreleri enterik sinir sistemini oluşturur. Solunum, kalp atışı ve sindirim gibi istemsiz bedensel işlevleri düzenleyen "otonom" sinir sisteminin bir parçasıdırlar. Harvard Health'e göre, örneğin yiyecek bağırsağa girdiğinde enterik nöronlar kas hücrelerinin kasılmasını ve yiyeceği bağırsaklara doğru itmesini sağlar. Otonom sinir sistemi iki kola ayrılır: parasempatik ve sempatik. Sırasıyla "dinlen ve sindir" ve "savaş ya da kaç" sistemleri olarak adlandırılan bu sistemler birbirini dengeler. Genel olarak parasempatik sinir sistemi vücudu rahatlatırken sempatik sinir sistemi tehlikeye tepkiyi destekler.
Hunt, “Sindirim parasempatik dal tarafından kontrol ediliyor. Stresli olduğumuzda sempatik dal aktive oluyor ve parasempatik sistemin fonksiyonlarını baskılıyor. Bu durumda vücut, mide ve ince bağırsakta sindirimi baskılayan kortizol gibi stresle ilişkili hormonları salgılar; Bu arada diğer hormonlar da aslında kalın bağırsağı uyarır. Dolayısıyla, dinlenme ve sindirimle ilişkili yumuşak bir duruma geçmek yerine, kişi savaşmaya veya kaçmaya hazırlanırken mide ve bağırsaklar aniden spazm geçirebilir veya kasılabilir.” dedi.
Harvard Health, stresin mide sinirini tetikleyebildiği gibi, sık görülen gastrointestinal (GI) sorunların da strese neden olabileceğini belirtiyor.
Dahası, stres "bağırsak-beyin etkileşimi bozukluklarında" veya DGBI'lerde semptomların sıklığını veya şiddetini artırabilir. Bunlar arasında karın ağrısı, ishal veya kabızlık gibi çeşitli semptomların açık bir neden olmadan ortaya çıktığı irritabl bağırsak sendromu (IBS) veya bilinen bir neden olmadan yemek yeme sırasında veya sonrasında ortaya çıkan fonksiyonel dispepsi, mide ağrıları gibi durumlar yer alır.
Pensilvanya Üniversitesi'nden klinik psikolog Melissa Hunt, verdiği bir demeçte, sinir sistemi ile sindirim sistemi arasındaki yakın bağlantı nedeniyle stresli mide oluştuğunu söyledi: “Embriyonik gelişimin en erken aşamalarından itibaren beyin, omurilik ve sindirim sistemi birbirine sıkı sıkıya bağlıdır. Milyonlarca nöron bağırsaktan beyne bilgi gönderiyor ve aynı sayıda nöron da bağırsağa sinyal gönderiyor. Bu bağlantıya genellikle bağırsak-beyin ekseni denir.”
Gastrointestinal sistemi kaplayan nöronlar veya sinir hücreleri enterik sinir sistemini oluşturur. Solunum, kalp atışı ve sindirim gibi istemsiz bedensel işlevleri düzenleyen "otonom" sinir sisteminin bir parçasıdırlar. Harvard Health'e göre, örneğin yiyecek bağırsağa girdiğinde enterik nöronlar kas hücrelerinin kasılmasını ve yiyeceği bağırsaklara doğru itmesini sağlar. Otonom sinir sistemi iki kola ayrılır: parasempatik ve sempatik. Sırasıyla "dinlen ve sindir" ve "savaş ya da kaç" sistemleri olarak adlandırılan bu sistemler birbirini dengeler. Genel olarak parasempatik sinir sistemi vücudu rahatlatırken sempatik sinir sistemi tehlikeye tepkiyi destekler.
Hunt, “Sindirim parasempatik dal tarafından kontrol ediliyor. Stresli olduğumuzda sempatik dal aktive oluyor ve parasempatik sistemin fonksiyonlarını baskılıyor. Bu durumda vücut, mide ve ince bağırsakta sindirimi baskılayan kortizol gibi stresle ilişkili hormonları salgılar; Bu arada diğer hormonlar da aslında kalın bağırsağı uyarır. Dolayısıyla, dinlenme ve sindirimle ilişkili yumuşak bir duruma geçmek yerine, kişi savaşmaya veya kaçmaya hazırlanırken mide ve bağırsaklar aniden spazm geçirebilir veya kasılabilir.” dedi.
Harvard Health, stresin mide sinirini tetikleyebildiği gibi, sık görülen gastrointestinal (GI) sorunların da strese neden olabileceğini belirtiyor.
Dahası, stres "bağırsak-beyin etkileşimi bozukluklarında" veya DGBI'lerde semptomların sıklığını veya şiddetini artırabilir. Bunlar arasında karın ağrısı, ishal veya kabızlık gibi çeşitli semptomların açık bir neden olmadan ortaya çıktığı irritabl bağırsak sendromu (IBS) veya bilinen bir neden olmadan yemek yeme sırasında veya sonrasında ortaya çıkan fonksiyonel dispepsi, mide ağrıları gibi durumlar yer alır.
Kaynak
Bu rehber yardımcı oldu mu?
DoktorClub’da Keşfet
