Sağlıkta şiddeti önlemek amacıyla TBMM’ye sunulan “3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” 15.04.2020 tarihinde TBMM’de oy birliği ile kabul edildi. Kabul edilen Kanun, sağlık çalışanlarına yönelik şiddete uygulanacak olan cezaları arttırarak, cezaların caydırıcılık etkisini yükseltmesi açısından önemli bir adım olarak görülmekte ise de, yeterli olmadığı kanaatindeyim.
TBMM’DE KABUL EDİLEN METİN:
“MADDE 28 - 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ek 12'nci maddesine birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Kamu veya özel sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan sağlık personeli ile yardımcı sağlık personeline karşı görevleri sebebiyle işlenen 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda yer alan kasten yaralama (Madde 86), tehdit (Madde 106), hakaret (Madde 125) ve görevi yaptırmamak için direnme (Madde 265) suçlarında;
a) İlgili maddelere göre tayin edilecek cezalar yarı oranında artırılır.
b)Türk Ceza Kanunu'nun 51'inci maddesinde düzenlenen hapis cezasının ertelenmesi hükümleri uygulanmaz."
"Şiddetin vuku bulduğu sağlık kurum ve kuruluşunda, faile veya yakınına mağdurun verdiği hizmeti verebilecek başka sağlık personeli ve yardımcı sağlık personeli bulunması hâlinde hizmet ilgili diğer personel tarafından verilir.” şeklindedir.
KABUL EDİLEN HÜKÜMLER:
1.Sağlık çalışanlarına yönelik TCK’de yer alan suçlarda cezaların “yarı oranında artırılarak” uygulanması kabul edilmiştir.
2.Aynı suçlarda “hapis cezasının ertelenmesi” hükümlerinin uygulanmayacağı aynen kabul edilmiştir.
3.Teklifte yer alan “Şiddetin vuku bulduğu sağlık kuruluşunda, faile veya yakınına, mağdurun verdiği hizmeti verebilecek başka sağlık personeli bulunması halinde, hizmet diğer personel tarafından verilir” düzenlemesi aynı şekilde kanunlaşmıştır.
DEĞİŞTİRİLEN VEYA KABUL EDİLMEYEN HÜKÜMLER:
1.TBMM’ye sunulan ilk teklifte sağlık kurum ve kuruluşlarında görev alan bütün personel kapsama alınmışken, kabul edilen metinde sadece sağlık personeli ve yardımcı sağlık personeli kapsama alınmıştır. Örneğin, İdari personel, teknik personel, güvenlik görevlileri, temizlik görevlileri, vb. kapsam dışında bırakılmıştır. Sağlıkta şiddet meslek ayırımı yapmadan herkese yönelebiliyor, dolayısıyla sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan bütün görevliler Kanun kapsamında yer almalıydı.
2. Teklifte yer alan “Hükmün açıklanmasının geri bırakılamayacağı” yönündeki düzenleme tekliften çıkarılmıştır. Bu da caydırıcılık açısından olumsuz bir gelişme olmuştur.
Sonuç olarak, COVID-19 salgını ile mücadele ederken bile sağlık çalışanlarına yönelik şiddet haberlerini almaya devam ediyoruz. Bu nedenle sorunun sadece cezaların artırılması ile çözümlenemeyeceği mutlaka yapısal çözümlere gidilmesi gerektiği açıktır.
Av. Gürbüz YÜKSEL
Sağlık Bakanlığı SBSGM
Hukuk Koordinatörü
