Uzayda vakit geçirmek ve Dünya gezegeninin eşsiz manzarasını izlemek, çoğumuzun hayalini kurduğu bir deneyimdir. Ancak insan vücudu, Dünya'nın yerçekiminde işlev görmek üzere evrimleşmiştir. Bu nedenle, uzayın ağırlıksızlığında geçirilen zamanın tam olarak iyileşmesi yıllar alabilir. Astronotlar Suni Williams ve Butch Wilmore, Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) geçirdikleri sekiz günlük görevleri beklenmedik bir şekilde dokuz aylık zorunlu bir konaklamaya dönüşmesinin ardından Dünya'ya döndüler. Şimdi, iyileşme süreçleri başlıyor. Güney Galler Üniversitesi'nde insan fizyolojisi üzerine çalışan Prof. Damian Bailey, “Uzay, insanların karşılaştığı en aşırı ortamdır ve biz bu gibi aşırı koşullarla başa çıkmak için evrimleşmedik.” diyor.
Uzaya girmek insan vücudunu değiştiriyor ve başlangıçta bu harika hissettiriyor. 2015'te ISS'ye giden astronot Tim Peake, "Tatil gibi hissettiriyor. Kalbiniz, kaslarınız ve kemikleriniz rahatlıyor. Bu harika sıfır yerçekimi ortamında uzay istasyonunda süzülüyorsunuz." diyor. Haftalarca yatakta uzanıp hiç kalkmak zorunda kalmadığınızı hayal edin; bu aslında bilim insanlarının sıfır yerçekiminin etkisini araştırmak için kullandığı bir tekniktir ve resim netleşmeye başlar.
Ancak kas söz konusu olduğunda, kullan ya da kaybet durumu geçerlidir. Basit bir ayakta durma eylemi bile sizi dik tutmak için vücuttaki kasları kullanır. Ve bu, ISS'deki mikro yerçekiminde gerçekleşmez. Her şey pratik olarak ağırlıksız olduğunda kas gücü farklı bir anlam kazanır. Kalbiniz ve kan damarlarınız da yerçekimine karşı kan pompalamak zorunda olmadıkları için daha pasif kalır ve zayıflamaya başlarlar. Kemikler de zayıflar ve daha kırılgan hale gelir. Eski kemiği parçalayan hücreler ve yenisini yapanlar arasında bir denge olmalıdır. Ancak bu denge, yerçekimine karşı çalışmanın geri bildirimi ve direnci olmadan bozuluyor. Prof. Bailey, "Her ay, kemiklerinin ve kaslarının yaklaşık %1'i eriyecek; bu hızlandırılmış yaşlanma. Ve bu, Dünya'ya dönüşte belirgin hale gelir.” diyor.
Tüm bunlar, astronotların uzaya en iyi fiziksel durumda çıkmalarının nedenini oluşturuyor. Günlük rutinleri, mümkün olduğunca kas ve kemik sağlığını korumak için iki saatlik egzersiz içeriyor; bu da koşu bandı, bisiklet makinesi ve ağırlıkların bir kombinasyonudur. Ve şimdi, Suni ve Butch kaybettikleri işlevlerini geri kazanmak için yoğun bir egzersiz eğitim programına başlayacaklar. İlk İngiliz astronot Dr. Helen Sharman, "Kas kütlelerini oluşturmaları muhtemelen birkaç ay sürecek. Kemik kütlesinin iyileşmesi birkaç yıl sürebilir, ancak o zaman bile, Dünya'ya döndükten sonra yeniden inşa ettiğimiz kemik türünde asla tamamen normale dönmeyebilecek ince değişiklikler kalacaktır.” diyor.
Ancak bu sadece kas ve kemik; oysa uzay tüm vücudu değiştiriyor. İçimizde yaşayan iyi bakteri türleri bile (mikrobiyom) değişiyor. Vücuttaki sıvılar da mikro yerçekiminde yer değiştiriyor. Dünya'da bacaklara doğru çekilmek yerine, sıvı göğse ve yüze doğru kayar. Şişkin bir yüz, vücuttaki ilk fark edilebilir değişikliklerden biri. Ancak bu, beyinde şişmeye ve optik sinir, retina ve hatta gözün şekli dahil olmak üzere gözde değişikliklere de yol açabilir. Ve bu "uzay uçuşuyla ilişkili nöro-oküler sendrom", bulanık görmeye ve potansiyel olarak geri dönüşü olmayan hasara yol açabiliyor. Mikro yerçekimi, dengenizi sağlayan ve yukarı yönün ne olduğunu algılayan vestibüler sistemi de bozuyor. Uzayda yukarı, aşağı veya yan yoktur. Yukarı çıkarken ve Dünya'ya dönerken oryantasyon bozukluğu olabilir.
