Asya’da hızla düşen doğurganlık oranları ve özellikle Doğu ile Güney Asya’da yüksek seyreden erkek kısırlığı oranları, üreme sağlığı alanında büyük bir sorun haline geliyor. NUS Medicine ve Kore’deki CHA Üniversitesi’nden araştırmacılar, bu tabloyu değiştirmeyi hedefleyen iki önemli bilimsel gelişmeyi duyurdu. Hem tanı süreçlerini geliştirecek yapay zeka uygulamaları hem de yaşa bağlı fertilite düşüşünü geri çevirmeyi hedefleyen yeni tedaviler dikkat çekiyor.
Araştırmacılar, erkek kısırlığının çoğu zaman yeterince tanı konulamayan ve etkin tedavi edilemeyen bir alan olduğuna dikkat çekiyor. Bu nedenle, geniş klinik veri setlerini yapay zekâ ile birleştiren yeni bir tanı ve karar destek sistemi geliştirilmesi planlanıyor. Bu sistem, klinisyenlere gizli kalmış biyolojik örüntüleri göstererek daha doğru ve hızlı tanı koyma imkanı sunabilir.
Çalışmanın öncülerinden Adj. Asst. Prof. Huang ve Assoc. Prof. Lee, milyonlarca çiftin çocuk sahibi olma mücadelesinde erkek infertilitesinin neredeyse yarıdan fazla payı olduğuna vurgu yapıyor. AI tabanlı araçların geliştirilmesiyle hem tanısal hem de tedavi süreçlerinin iyileştirilmesi, klinik uygulamalarda büyük bir dönüşüm yaratabilir.
Aynı araştırma ekibi, yaşlanmaya bağlı embriyo kalitesi düşüşünü tersine çevirmeye yönelik çarpıcı bir keşif de yaptı. Bilim insanları, ferroptoz adı verilen, demir ve oksidatif stres kaynaklı bir hücre ölümü biçimini hedef alan MIT-001 isimli bir bileşiğin, yaşlanmış preklinik modellerde embriyo gelişimini belirgin şekilde iyileştirdiğini gösterdi. Bu, kadınların ileri yaşlarda çocuk sahibi olma önündeki en büyük engellerden birine potansiyel bir çözüm olabilir.
MIT-001’in embriyoları hücresel yıkımdan koruması sayesinde, gelecekte hormon bazlı tedavilerin ötesine geçen “hücresel gençleştirme” odaklı, daha hassas ve bireye özgü tedavilerin geliştirilmesi mümkün olabilir. Ferroptoz ve mitokondri işlev bozukluğu yaşlanmanın diğer alanlarında da etkili olduğu için, bu bulgular yalnızca doğurganlık değil, genel sağlıklı yaşlanma araştırmaları için de yeni kapılar aralıyor.
Bu gelişmeler, NUS-CHA Üreme Tıbbı Sempozyumu'nun ana hatlarını oluşturdu. Sempozyumda yapay zekâ destekli IVF teknikleri, 3D embriyo görüntüleme, mikroakışkan sistemler, yapay rahim modelleri ve yeni sperm seçme teknolojileri gibi geleceğin üreme tıbbını şekillendirecek yenilikler de kapsamlı şekilde ele alındı.
