Küresel bir sağlık kuruluşu, ABD'nin mali desteğini kesmesi halinde önlenebilir hastalıklardan bir milyon çocuğun ölebileceği uyarısında bulundu. Gelişmekte olan ülkeler için kritik aşılar satın alan bir ittifak olan Gavi'nin başkanı Dr. Sania Nishtar, BBC'ye ABD fonlarındaki bir kesintinin "küresel sağlık güvenliği üzerinde feci bir etkisi" olacağını söyledi. Bu, Trump yönetiminin Gavi'nin fonlarını kesmeyi planladığı yönündeki New York Times'taki bir raporun ardından geldi. ABD, ittifakın üçüncü büyük bağışçısı konumunda bulunuyor.
Gavi, ABD'den bir fesih bildirimi almadığını, ancak 2025'teki faaliyetleri ve uzun vadeli fonları için 300 milyon dolar (230 milyon sterlin) sağlamak için "Beyaz Saray ve Kongre ile görüşmeler yaptığını" söyledi. ABD, 2026-2030 dönemi için 1,6 milyar dolar taahhüt etti ki bu, Gavi'nin toplam fonlarının yaklaşık %15'ini oluşturuyor. ABD Başkanı Donald Trump, Ocak 2025'te göreve geldiğinden beri, denizaşırı harcamaların "Önce Amerika" yaklaşımıyla yakından uyumlu olmasını istediğini açıkça belirtti. Uluslararası kalkınma sektörü, dünya çapındaki insani yardım programları üzerinde derin bir etki için hazırlıklıydı.
Dr. Nishtar, dünya çapında aşılanması gereken 500 milyon çocuktan 75 milyonunun Gavi'nin ABD fonlarını kaybetmesi halinde aşılanamayacağını ve bunun da kızamık, tüberküloz, zatürre ve çocuk felci gibi önlenebilir hastalıklardan ölümlere yol açacağını söyledi. Bu, Ebola, kolera ve mpox gibi hastalıklara karşı aşı stokları aracılığıyla hükümetlerin ve sağlık kuruluşlarının dünyayı güvende tutma yeteneğinin de tehlikeye gireceği anlamına geliyor. Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) tıbbi yardım kuruluşu da Gavi'nin potansiyel fon kesintileri hakkındaki uyarısına katılıyor. MSF ABD baş program sorumlusu Carrie Teicher, “Bu siyasi kararın sonuçları feci olacak.” dedi.
Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Afrika CDC), Gavi'yi "tamamen desteklediğini" ve ABD fonlarının büyük programlardan çekilmesinin neden olduğu aksaklık konusunda ABD yetkilileriyle "görüşmeler yaptığını" söyledi. Afrika CDC acil durumlar olay yöneticisi Dr. Ngongo Ngashi, “Rutin aşılara öncelik veriyoruz, ancak acil durumlar için aşıların ne kadar önemli olduğunu da biliyoruz.” dedi. Dr. Ngashi ayrıca, Afrikalıların "halk sağlığını geliştirmeye" katkıda bulunmasına yardımcı olan ve "ortakların kararına bağlı olmayan kendi finansman kaynaklarımızı bulmamızın kritik olduğunu" sözlerine ekledi.
Daha önce Gavi'nin yardımından yararlanan bir ülke olan Endonezya, geçen yıl bağışçı oldu. Dr. Sania Nishtar, “Toplanan her doların 97 sentinin aşılama programlarımıza gittiği yalın ve verimli bir kuruluş olarak, ABD'nin fonlarında yapılacak herhangi bir kesintinin küresel sağlık ve her yerdeki insanların güvenliği için feci sonuçları olmayacağını düşünmek imkansızdır.” dedi.
