Sağlık Sözlüğü
Cushing Sendromu
Cushing sendromu, vücudun uzun süre yüksek kortizol hormonuna maruz kalmasıdır. Kilo artışı, yüzde yuvarlaklaşma ve mor çatlaklar yapabilir.
conditionTıbbi Gözetim: Uzman Reviewer Atanacak
Cushing Sendromu Nedir?
Cushing sendromu, kortizol hormonunun uzun süre yüksek kalmasıyla gelişir. En sık nedeni uzun süreli kortizon ilacı kullanımıdır; bir kısmı ise vücudun fazla kortizol üretmesine bağlıdır. Gövdede kilo artışı, yüzde yuvarlaklaşma ve karında mor çatlaklar tipiktir. Tansiyon ve şeker yüksekliği eşlik edebilir. Nedenin bulunup giderilmesiyle bulgular gerileyebilir.
Belirtileri Nelerdir?
- Gövdede kilo artışı, ince kol-bacaklar
- Yüzde yuvarlaklaşma (ay-dede yüzü)
- Karın ve uyluklarda mor çatlaklar
- Kolay morarma ve cilt incelmesi
- Tansiyon ve şeker yüksekliği
Nedenleri
- Uzun süreli kortizon ilacı kullanımı (en sık)
- Hipofiz veya böbrek üstü bezi kaynaklı fazla kortizol
- Bazı tümörlerin hormon üretmesi
Risk Faktörleri
- Uzun süreli yüksek doz steroid kullanımı
Tanı Nasıl Konur?
- İdrar/tükürük/kan kortizol testleri
- Baskılama testleri
- Gerektiğinde hipofiz/böbrek üstü görüntüleme
Tedavi Yaklaşımları
- İlaca bağlıysa steroidin kademeli azaltılması
- Tümör kaynaklıysa cerrahi
- Gerektiğinde ilaç tedavisi
- Eşlik eden tansiyon/şeker yönetimi
Acil Belirtiler
- Steroidin ani kesilmesiyle gelişen şiddetli halsizlik ve düşük tansiyon acil bir durumdur.
- Çok yüksek şeker veya şiddetli enfeksiyon belirtilerinde acil değerlendirme gerekir.
Ne Zaman Hekime Başvurmalı?
- Tipik kilo dağılımı ve cilt değişiklikleri varsa
- Uzun süre steroid kullanıyorsanız
- Tansiyon/şeker yüksekliği yeni başladıysa
Doğru Bilinen Yanlışlar
- Kilo artışı her zaman 'sadece beslenme' değildir; hormonal nedenler olabilir.
- Steroid ilaçları aniden bırakmak tehlikelidir.
- Mor çatlaklar her zaman normal çatlak değildir.
Doktora Sorulacak Sorular
- Belirtilerimin nedeni kortizol fazlalığı mı?
- Steroid dozumu nasıl ayarlamalıyız?
- Hangi testler gerekli?
Sıkça Sorulan Sorular
Cushing sendromu geçer mi?
İlaca bağlıysa steroidin uygun şekilde azaltılmasıyla; tümöre bağlıysa tedaviyle düzelebilir.
Steroidi kendim bırakabilir miyim?
Hayır. Ani kesme tehlikelidir; doz hekim kontrolünde azaltılır.
Mor çatlaklar kalıcı mı?
Bazıları soluklaşsa da tamamen kaybolmayabilir; erken tedavi yardımcı olur.
Hekim Katmanı
Cushing sendromunda önce eksojen steroid dışlanır; endojen olguda ACTH bağımlı/bağımsız ayrım yapılır.
- Adrenal supresyonda kriz riski vardır.
- VTE ve enfeksiyon riski artmıştır.
Bu sayfa eğitim amaçlıdır; tanı, tedavi, reçete veya acil karar için hekim değerlendirmesinin yerini alamaz.