İshal

İshal, bağırsak içeriğinin hızlanması ve suyun yeterince emilmemesiyle sık ve sulu dışkılamadır. En sık nedeni virüs veya bakteri kaynaklı bağırsak enfeksiyonlarıdır. Çoğu akut ishal birkaç günde kendiliğinden geçer. Asıl risk vücudun su ve tuz kaybetmesidir. Yeterli sıvı alımı ve gerektiğinde tedavi önemlidir.

• Sık ve sulu dışkılama
• Karın krampları
• Bulantı ve bazen ateş
• Sıvı kaybına bağlı halsizlik

• Bağırsak enfeksiyonları (virüs/bakteri)
• Gıda zehirlenmesi
• Bazı ilaçlar (örn. antibiyotikler)
• Bağırsak hastalıkları (kronik ishalde)

• Hijyen koşulları ve seyahat
• Bağışıklığı baskılayan durumlar
• Bazı ilaçlar

• Öykü ve muayene
• Çoğu akut olguda test gerekmez
• Uzun süren/kanlı ishalde dışkı testleri

• Bol sıvı ve gerektiğinde ağızdan sıvı solüsyonu
• Hafif ve sindirimi kolay beslenme
• Uygun olguda ishal kesici/antibiyotik (hekim kararıyla)

• Kanlı ishal, yüksek ateş, şiddetli karın ağrısı veya ağır su kaybı (idrar azlığı, baş dönmesi, ağız kuruluğu) acil değerlendirme gerektirir.
• Bebek ve yaşlılarda su kaybı hızlı ilerleyebilir; dikkat gerekir.

• İshal birkaç günden uzun sürüyorsa
• Kan, yüksek ateş veya şiddetli ağrı varsa
• Su kaybı belirtileri gelişirse

• Her ishalde hemen antibiyotik gerekmez.
• İshalde aç kalmak şart değildir; hafif beslenme uygundur.
• Su kaybı önemsiz değildir; en kritik risktir.

• İshalimin nedeni ne?
• Su kaybını nasıl önlerim?
• Antibiyotik gerekli mi?

Akut ishal çoğunlukla kendini sınırlar; öncelik hidrasyon ve invaziv/komplike olguların ayrımıdır.

• Dizanteri ve sistemik toksisitede antimotiliteden kaçınılır.
• Bebek/yaşlı/immünsuprese yakın izlenir.