Sağlık Sözlüğü
Kreatinin
Kreatinin, böbreklerin ne kadar iyi çalıştığını gösteren bir testtir. Yüksekliği böbrek fonksiyonunda azalmaya işaret edebilir.
lab_testTıbbi Gözetim: Uzman Reviewer Atanacak
Kreatinin Nedir?
Kreatinin, kasların çalışması sırasında oluşan ve böbreklerle atılan bir atık maddedir. Böbrekler iyi süzdüğünde kanda düşük kalır. Böbrek fonksiyonu azalınca kreatinin yükselir. Bu değer, böbrek süzme hızını (eGFR) hesaplamada da kullanılır. Kas kütlesi ve sıvı durumu gibi etkenler de değeri etkileyebilir.
Nedenleri
- Böbrek fonksiyonunun değerlendirilmesi
- Kronik böbrek hastalığının takibi
- İlaç dozu ayarı ve genel sağlık taraması
Tanı Nasıl Konur?
- Basit bir kan örneğiyle yapılır
- Genelde eGFR ile birlikte raporlanır
- Sıvı ve beslenme durumu sonucu etkileyebilir
Acil Belirtiler
- Kreatininde ani belirgin yükselme, idrar miktarında azalma veya genel durum bozukluğu akut böbrek hasarını düşündürür; acil değerlendirme gerekir.
Ne Zaman Hekime Başvurmalı?
- Kreatinin yüksek bildirildiyse
- Tansiyon/diyabet gibi böbreği etkileyen hastalıklarınız varsa
- İdrar miktarında değişiklik varsa
Doktora Sorulacak Sorular
- Böbrek fonksiyonum nasıl?
- Bu değer ilaçlarımı etkiler mi?
- Ne sıklıkla kontrol gerekir?
Sıkça Sorulan Sorular
Kreatinin yüksekse böbrek yetmezliği mi?
Tek bir yükseklik geçici nedenlere de bağlı olabilir; eGFR ve tekrar ölçümle değerlendirilir.
Su içmek kreatinini düşürür mü?
Yeterli sıvı önemlidir ama kreatinin asıl böbrek fonksiyonunu yansıtır; sadece su ile 'düzeltmek' doğru değildir.
eGFR nedir?
Kreatinin ve diğer verilerle hesaplanan, böbreklerin süzme hızını gösteren değerdir.
Hekim Katmanı
Serum kreatinin ve eGFR böbrek fonksiyonunun temel göstergeleridir; akut/kronik ayrımı için trend gerekir.
- Kas kütlesi düşük hastada kreatinin fonksiyonu olduğundan iyi gösterebilir.
- Ani yükselişte nefrotoksinler ve obstrüksiyon değerlendirilir.
Bu sayfa eğitim amaçlıdır; tanı, tedavi, reçete veya acil karar için hekim değerlendirmesinin yerini alamaz.