Sağlık Sözlüğü
Ürtiker
Ürtiker, ciltte aniden çıkan, kaşıntılı ve kabarık kızarıklıklardır. Çoğu kısa sürede geçer; bazı durumlarda tedavi gerekir.
conditionTıbbi Gözetim: Uzman Reviewer Atanacak
Ürtiker Nedir?
Ürtiker, ciltte histamin salınımıyla oluşan kabarık, kaşıntılı ve sınırları belirgin kızarıklıklardır. Lezyonlar birkaç saat içinde yer değiştirip kaybolabilir. Akut ürtiker genelde kısa sürelidir; altı haftadan uzun sürerse kronik sayılır. Bazen dudak ve göz kapaklarında şişme (anjiyoödem) eşlik edebilir. Tetikleyici yönetimi ve antihistaminiklerle tedavi edilir.
Belirtileri Nelerdir?
- Kaşıntılı, kabarık kızarıklıklar
- Hızla yer değiştiren ve kaybolan lezyonlar
- Bazen dudak/göz kapağında şişme
- Yanma hissi
Nedenleri
- Alerjik reaksiyonlar (besin, ilaç)
- Enfeksiyonlar
- Fiziksel uyaranlar (sıcak, soğuk, basınç)
- Çoğu kronik olguda neden bulunamaz
Risk Faktörleri
- Alerjik eğilim
- Bazı ilaç ve besinler
- Enfeksiyon dönemleri
Tanı Nasıl Konur?
- Öykü ve cilt muayenesi
- Tetikleyici araştırması
- Kronik olguda gerektiğinde ileri tetkik
Tedavi Yaklaşımları
- Antihistaminik ilaçlar
- Tetikleyiciden kaçınma
- Şiddetli/kronik olguda ek tedaviler
Acil Belirtiler
- Dudak/dil şişmesi, nefes darlığı, yutma güçlüğü veya baygınlıkla seyreden tablo (anaflaksi) acil bir durumdur; 112 aranmalıdır.
Ne Zaman Hekime Başvurmalı?
- Döküntü sık tekrarlıyor veya uzun sürüyorsa
- Şişme (anjiyoödem) eşlik ederse
- Antihistaminiğe rağmen geçmiyorsa
Doğru Bilinen Yanlışlar
- Her ürtiker besin alerjisinden değildir.
- Kronik ürtikerde çoğu zaman net bir tetikleyici bulunmaz.
- Kaşımak lezyonları artırabilir.
Doktora Sorulacak Sorular
- Tetikleyicimi nasıl bulabilirim?
- Hangi antihistaminik bana uygun?
- Anaflaksi riskim var mı?
Sıkça Sorulan Sorular
Ürtiker tehlikeli mi?
Çoğu zaman tehlikesizdir; ancak nefes darlığı veya şişme eşlik ederse acil bir tablo olabilir.
Kronik ürtiker geçer mi?
Çoğu olgu zamanla geriler; tedavi şikayetleri kontrol altında tutar.
Ürtikerde diyet şart mı?
Net bir besin tetikleyicisi yoksa katı diyet genelde gereksizdir.
Hekim Katmanı
Ürtiker akut/kronik olarak ayrılır; kronik spontan ürtikerde geniş etiyoloji taraması genelde gereksizdir.
- Anaflaksi bulgularında adrenalin ve acil yönetim gerekir.
- Tek lezyonun >24 saat sürmesi vaskülit düşündürür.
Bu sayfa eğitim amaçlıdır; tanı, tedavi, reçete veya acil karar için hekim değerlendirmesinin yerini alamaz.