Sağlık Sözlüğü

Ürtiker

Ürtiker, ciltte aniden çıkan, kaşıntılı ve kabarık kızarıklıklardır. Çoğu kısa sürede geçer; bazı durumlarda tedavi gerekir.

conditionTıbbi Gözetim: Uzman Reviewer Atanacak

Ürtiker Nedir?

Ürtiker, ciltte histamin salınımıyla oluşan kabarık, kaşıntılı ve sınırları belirgin kızarıklıklardır. Lezyonlar birkaç saat içinde yer değiştirip kaybolabilir. Akut ürtiker genelde kısa sürelidir; altı haftadan uzun sürerse kronik sayılır. Bazen dudak ve göz kapaklarında şişme (anjiyoödem) eşlik edebilir. Tetikleyici yönetimi ve antihistaminiklerle tedavi edilir.

Belirtileri Nelerdir?

  • Kaşıntılı, kabarık kızarıklıklar
  • Hızla yer değiştiren ve kaybolan lezyonlar
  • Bazen dudak/göz kapağında şişme
  • Yanma hissi

Nedenleri

  • Alerjik reaksiyonlar (besin, ilaç)
  • Enfeksiyonlar
  • Fiziksel uyaranlar (sıcak, soğuk, basınç)
  • Çoğu kronik olguda neden bulunamaz

Risk Faktörleri

  • Alerjik eğilim
  • Bazı ilaç ve besinler
  • Enfeksiyon dönemleri

Tanı Nasıl Konur?

  • Öykü ve cilt muayenesi
  • Tetikleyici araştırması
  • Kronik olguda gerektiğinde ileri tetkik

Tedavi Yaklaşımları

  • Antihistaminik ilaçlar
  • Tetikleyiciden kaçınma
  • Şiddetli/kronik olguda ek tedaviler

Acil Belirtiler

  • Dudak/dil şişmesi, nefes darlığı, yutma güçlüğü veya baygınlıkla seyreden tablo (anaflaksi) acil bir durumdur; 112 aranmalıdır.

Ne Zaman Hekime Başvurmalı?

  • Döküntü sık tekrarlıyor veya uzun sürüyorsa
  • Şişme (anjiyoödem) eşlik ederse
  • Antihistaminiğe rağmen geçmiyorsa

Doğru Bilinen Yanlışlar

  • Her ürtiker besin alerjisinden değildir.
  • Kronik ürtikerde çoğu zaman net bir tetikleyici bulunmaz.
  • Kaşımak lezyonları artırabilir.

Doktora Sorulacak Sorular

  • Tetikleyicimi nasıl bulabilirim?
  • Hangi antihistaminik bana uygun?
  • Anaflaksi riskim var mı?

Sıkça Sorulan Sorular

Ürtiker tehlikeli mi?
Çoğu zaman tehlikesizdir; ancak nefes darlığı veya şişme eşlik ederse acil bir tablo olabilir.
Kronik ürtiker geçer mi?
Çoğu olgu zamanla geriler; tedavi şikayetleri kontrol altında tutar.
Ürtikerde diyet şart mı?
Net bir besin tetikleyicisi yoksa katı diyet genelde gereksizdir.

Hekim Katmanı

Ürtiker akut/kronik olarak ayrılır; kronik spontan ürtikerde geniş etiyoloji taraması genelde gereksizdir.

  • Anaflaksi bulgularında adrenalin ve acil yönetim gerekir.
  • Tek lezyonun >24 saat sürmesi vaskülit düşündürür.

Bu sayfa eğitim amaçlıdır; tanı, tedavi, reçete veya acil karar için hekim değerlendirmesinin yerini alamaz.