30 Saniyede Özet
Amerikan Tabipler Birliği (AMA), 9 Eylül 2026'da ABD'nin işlem kodlama sistemi CPT'nin 2027 sürümünü yayımladı. Yeni sette yapay zekâ destekli hizmetler için 10 kod daha var ve bu alandaki kod sayısı 43'e çıktı. Yapay zekâ hizmetlerini sınıflandıran taksonomi de güncellendi. AMA'nın açıklamasına göre bir kodun varlığı kapsam ya da ödeme garantisi anlamına gelmiyor.
Ne oldu?
CPT (Current Procedural Terminology), ABD'de hekimlerin yaptığı işlem ve hizmetleri beş haneli standart kodlarla tanımlayan sistem. Kodlar hem kamu hem özel sigortacıların faturalarında ortak dil olarak kullanılıyor. Seti AMA yönetiyor; yıllık güncellemeleri gönüllü klinik uzmanlardan oluşan CPT Editoryal Paneli öneriyor.
AMA'nın 9 Eylül tarihli duyurusuna göre 2027 setinde toplam 453 düzenleme var. Bunların 299'u yeni kod, 74'ü revizyon, 80'i silme. Değişiklikler 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek. Doğum bakımı, ventrikül destek cihazları, fıtık onarımı, prostat biyopsisi, radyoloji ve uyku tıbbı önemli güncellemelerin olduğu alanlar arasında.
Yapay zekâ tarafında AMA, sağlık profesyonellerini destekleyen hizmetler için 10 yeni kod eklendiğini ve toplamın 43'e ulaştığını bildirdi. Duyuru, bu 10 kodun hangi uygulamaları kapsadığını tek tek sıralamıyor. Editoryal Panel ayrıca Ek S (Appendix S) olarak bilinen yapay zekâ taksonomisini güncelledi. AMA'ya göre bu revizyonlar Mayıs 2026 toplantısında kabul edildi ve 1 Ocak 2027'de geçerli olacak.
Taksonomi ne söylüyor?
Taksonomi, "yapay zekâ" terimini tanımlamıyor; yazılımı ürettiği çıktıya ve bu çıktının bakımdaki rolüne göre sınıflıyor. Üç kategori var. Ayrım, bir yapay zekâ ürününün sizin işinizi mi desteklediğini yoksa kararı mı devraldığını anlamak için kullanışlı.
Yardımcı (assistive) yazılım, klinik açıdan anlamlı veri sunar ama skor ya da sınıflama türetmez ve yorum yapmaz. Çıktısını hekimin yorumlayıp raporlaması gerekir. Artırıcı (augmentative) yazılım ise girdiden nitelik olarak farklı bir skor, indeks ya da risk sınıflaması üretir. Bu çıktının klinikte kullanılan bir ölçütle eşdeğerliği ya da hasta yönetimine katkısı gösterilmeli.
Otonom yazılım, eşzamanlı hekim katılımı olmadan parametre türetir ve kendi klinik yorumunu üretir. Bunun üç düzeyi var. Birinci düzeyde yazılım öneri sunar, hekim uygular ya da reddeder. İkinci düzeyde eylem başlamadan önce itiraz imkânı tanınır; üçüncü düzeyde yazılım yönetimi kendisi başlatır ve hekim denetimi sürer.
Kod almak kanıt demek mi?
Bir CPT kodu, ürünün etkili olduğunu kanıtlamaz. AMA, kodun işlemi onaylamak ya da desteklemek anlamına gelmediğini ve kapsam ya da ödeme garantisi vermediğini açıkça yazıyor. Kodun değeri ve ödeme tutarı ayrı süreçlerde belirleniyor.
Kategori I kodları, yerleşik ve güçlü klinik kanıtı olan hizmetler içindir. Bu kodlar AMA ile uzmanlık derneklerinin değerleme komitesine (RUC) gider. Komitenin önerileri, yıllık Medicare ödeme cetvelinde son kararı veren ABD Medicare ve Medicaid Hizmetleri Merkezleri'ne (CMS) iletilir. Kategori III kodları ise yeni teknolojiler için geçici kodlardır ve kullanım ile sonuç verisi toplamaya yarar.
Bir bağlam notu daha var. AMA kod setini yönetirken kod kitabını ve veri ürünlerini de sunuyor. TechTarget'ın haberine göre PatientsRightsAdvocate.org gibi hasta savunuculuğu grupları, AMA'nın telif hakkına karşı dava açtı ve CMS, CPT'ye alternatif için görüş istedi. Bu tartışma kodların içeriğini değiştirmiyor, ama sistemin kime ait olduğu sorusunu gündemde tutuyor.
Hekim için ne anlama geliyor?
Kodlama, yapay zekânın klinikte yayılıp yayılmayacağını belirleyen sessiz bir etken. AMA'ya göre kodu olan bir hizmet, elektronik kayıt ve fatura akışlarında, her bakım noktasında yeni entegrasyon gerektirmeden ilerleyebiliyor. AMA, ödeme yolunu yapay zekânın pilot projelerden rutin pratiğe geçişini belirleyen dört etkenden biri sayıyor.
Taksonomi, ABD dışında da ürün değerlendirmek için pratik bir sözlük sunuyor. Bir satıcıyla konuşurken şu sorular işe yarar.
- Ürün yalnız veri mi sunuyor, skor mu üretiyor, yoksa kendi yorumunu mu yapıyor?
- Çıktının son yorumunu kim yapıyor ve bu yorum nasıl belgeleniyor?
- Otonom ise hekim hangi aşamada durdurabiliyor ya da itiraz edebiliyor?
- Skor üreten bir araçsa hangi mevcut ölçütle karşılaştırılarak doğrulandı?
- Satıcı "CPT kodumuz var" diyorsa bunu kanıt değil fatura bilgisi sayın; kodun Kategori I mi, geçici Kategori III mü olduğunu sorun.
Türkiye'den bakınca
CPT bir ABD sistemi ve Türkiye'de doğrudan kullanılmıyor. Türkiye'de kamu geri ödemesinin kuralları Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) ile belirleniyor. İşlemler ve puanları, Hizmet Başı İşlem Puan Listesi (EK-2/B) gibi SUT eklerinde yer alıyor. SUT'un güncel ana metninde yapay zekâya özgü bir hüküm göremedik; ek listeleri ise bu yazı için tek tek taramadık.
Yazılımın tıbbi cihaz olarak piyasaya çıkışı ise ayrı bir konu ve Türkiye'de bu alanın otoritesi Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK). Ruhsat ya da uygunluk bir aracın kullanılabileceğini gösterir, ama kimin ödeyeceğini söylemez. Bir yapay zekâ aracını bütçeye koyan hastane, işlemin SUT listelerinde bir karşılığı olup olmadığını ayrıca sormalı.
Sık sorulan sorular
CPT kodu olan bir yapay zekâ aracı etkili midir?
Kod tek başına etkinlik kanıtı değildir. AMA, kodun işlemi onaylamak anlamına gelmediğini ve ödeme garantisi vermediğini belirtiyor. Etkinlik için yayımlanmış klinik çalışmalara ve düzenleyici değerlendirmelere bakmak gerekir.
Yardımcı, artırıcı ve otonom arasındaki temel fark nedir?
Yardımcı yazılım veri sunar ve yorumu hekime bırakır. Artırıcı yazılım skor ya da sınıflama üretir ama bağımsız sonuç çıkarmaz. Otonom yazılım ise kendi klinik yorumunu üretir ve düzeyine göre eylemi de başlatabilir.
Yeni kodlar Türkiye'deki faturalamayı etkiler mi?
Doğrudan etkilemez, çünkü Türkiye'de kamu geri ödemesi SUT üzerinden işliyor. Yine de bir ürünün ABD'de hangi taksonomi sınıfında konumlandığını bilmek, satın alma görüşmelerinde yol gösterici olabilir. Yerel geri ödeme durumu ise ayrıca sorulmalı.
Kaynaklar
- American Medical Association (2026) — AMA releases CPT 2027 code set: https://www.ama-assn.org/press-center/ama-press-releases/ama-releases-cpt-2027-code-set
- American Medical Association (2026) — CPT Appendix S: AI taxonomy for medical services and procedures: https://www.ama-assn.org/practice-management/cpt/cpt-appendix-s-taxonomy-artificial-intelligence-medical-services-procedures
- American Medical Association (2026) — FAQs: CPT codes and health tech innovation: https://www.ama-assn.org/practice-management/cpt/faqs-cpt-codes-health-tech-innovation
- American Medical Association (2026) — How CPT codes pave the path for AI in clinical practice: https://www.ama-assn.org/practice-management/cpt/how-cpt-codes-pave-path-ai-clinical-practice
- TechTarget (2026) — New 2027 CPT codes released as AMA faces mounting criticism: https://www.techtarget.com/revcyclemanagement/news/366650230/New-2027-CPT-codes-released-as-AMA-faces-mounting-criticism
- Sosyal Güvenlik Kurumu — Sağlık Uygulama Tebliği (konsolide metin): https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=17229&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
İlgili Yazılar
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer hekim onaylı rehberler:
AMA'nın CPT 2027 setinde yapay zekâ kodu 10 artışla 43'e çıktı. Yardımcı, artırıcı ve otonom ayrımı ne anlatıyor, kod neden ödeme garantisi sayılmıyor?