30 Saniyede Özet
Eylül 2026'da Tayvan ve Singapur'dan iki hastane yöneticisi, klinik yapay zekânın sağlam bir kayıt altyapısı üzerine kurulması gerektiğini anlattı. EMRAM Seviye 7 doğrulaması almış Taipei Veterans General Hospital kayıt altyapısını, Singapur'daki Woodlands Hospital ise tek kayıt sistemini öne çıkardı. Dijital olgunluğu güvenlik göstergeleriyle ilişkilendiren geniş bir çalışma var, ancak tasarımı neden-sonuç kurmaya yetmiyor. Türkiye de aynı ölçeği Sağlık Bakanlığı programı üzerinden kullanıyor.
Ne oldu?
Healthcare IT News, 16 ve 18 Eylül 2026'da Asya-Pasifik'ten iki video söyleşi yayımladı. 18 Eylül tarihli söyleşide Taipei Veterans General Hospital başhekim yardımcısı Wui-Chiang Lee konuştu. Lee'ye göre hastane, elektronik tıbbi kaydını (EMR), birlikte çalışabilirliğini (sistemlerin veri alışverişi) ve yönetişim yapısını yapay zekâyı belgelemenin ötesine taşımak için kullanıyor. Healthcare IT News'in Haziran 2026 haberine göre hastane, Sağlık Bilgi ve Yönetim Sistemleri Derneği (HIMSS) EMRAM ölçeğinde Seviye 7 doğrulaması aldı.
Video sayfasının açıklamasında belirli bir klinik sonuç ya da sayı yer almıyor. Hastanenin yapay zekâ uygulamalarının sonuçlarını bağımsız, hakemli bir yayında raporlayan bir kaynağa da ulaşamadık. Bu nedenle söyleşi bir kanıt değil, yöneticinin yaklaşımını anlatan bir tanıklık olarak okunmalı.
16 Eylül tarihli söyleşide Woodlands Hospital'ın klinik bilişim yöneticisi yardımcısı Teresa Wong konuştu. Wong, hastanenin eski sistem yükü olmadan kurulduğunu ve hasta yolculuğu boyunca tek bir EMR kullandığını anlattı. Bu yapının daha temiz veri sağladığını belirtti.
Woodlands, Singapur'un kuzeyinde akut hastane, toplum hastanesi ve bakımevini aynı kampüste birleştiren bir tesis. Singapur Başbakanlık Ofisi'nin kaydına göre kampüs 13 Temmuz 2024'te resmen açıldı. Açılış konuşmasında otomatik eczane ve hastaların bakım planını görebildiği yatak başı terminaller öne çıkarıldı.
Kanıt ne kadar güçlü?
EMRAM (Elektronik Tıbbi Kayıt Benimseme Modeli), HIMSS'in hastanelerin kayıt olgunluğunu 0'dan 7'ye kadar sekiz aşamada değerlendirdiği ölçek. Türkiye Sağlık Bakanlığı'nın Dijital Hastane sayfası, Seviye 6 için yüzde 90 elektronik istem ve yüzde 95 klinik belgeleme oranını sayıyor. Aynı sayfaya göre Seviye 7'de kapalı döngü ürün yönetimi (ilacın istemden uygulamaya kadar barkodla izlenmesi) kullanımı yüzde 95 olmalı.
Olgunluğun hasta güvenliğiyle ilişkisini inceleyen geniş bir çalışma 2024'te Journal of Medical Internet Research'te yayımlandı. Kesitsel çalışma, 2019'da EMRAM değerlendirmesi olan 1.026 ABD hastanesini bağımsız Leapfrog Group'un güvenlik notlarıyla eşleştirdi. İleri olgunluktaki (Seviye 6–7) hastanelerin daha yüksek güvenlik notu alma şansı, olgunluğu gelişmemiş gruba göre belirgin yüksekti. Odds oranı (iki grubun olay şansını karşılaştıran ölçü) 3,25 bulundu.
Hastanelerin yalnızca yüzde 15,8'i ileri düzeydeydi. Bu bulgu dikkatle okunmalı, çünkü kesitsel tasarım neden-sonuç ilişkisi kurmuyor. Olgun hastaneler başka açılardan da güçlü olabilir. Ayrıca yazarlar arasında ölçeğin sahibi HIMSS'in iki yöneticisi de var.
Yüksek seviye, verinin kendiliğinden yapay zekâya hazır olduğu anlamına da gelmiyor. JMIR Medical Informatics'te 2021'de yayımlanan bir çalışma, Pekin'deki Seviye 7 bir hastaneyi inceledi. Araştırma amaçlı EMR verisi talebi düşük kaldı ve veri toplama büyük ölçüde yarı elle yürüdü. Yani olgunluk ölçeği bir başlangıç çizgisi; veri kalitesi ve erişimi ayrıca ele alınmalı.
Hekim için ne anlama geliyor?
Bir yapay zekâ aracı, beslendiği kayıttan daha iyi olamaz. Serbest metinde kalan tanılar, eksik ilaç uygulama kayıtları veya birbirine bağlanmayan sistemler modelin görmediği boşluklar yaratır. Hekimin her gün doldurduğu kayıt, bu nedenle yapay zekânın da ham maddesi.
Kurumunuzda yeni bir araç konuşulurken şu sorular yol gösterebilir:
- Model hangi alanlardan veri çekiyor ve bu alanlar bizde yapılandırılmış mı?
- İlaç uygulaması barkodla ve kapalı döngüyle kaydediliyor mu?
- Laboratuvar, görüntüleme ve yatak başı cihaz verisi aynı kayda akıyor mu?
- Veri kalitesini kim, hangi sıklıkla denetliyor?
Türkiye'den bakınca
Sağlık Bakanlığı, EMRAM'ı Dijital Hastane programında hastanelerin dijitalleşme düzeyini değerlendirmek için kullanıyor. HIMSS ile Bakanlık, Mart 2025'te bir mutabakat zaptı imzaladı. HIMSS'in duyurusuna göre anlaşma EMRAM, AMAM ve INFRAM dahil altı olgunluk modelini kapsıyor. Uygulamanın 2025–2027 döneminde yürütülmesi hedefleniyor.
Bu, Türkiye'deki birçok hastanenin yapay zekâ öncesi altyapı sorusuna zaten tanıdık bir ölçekle baktığı anlamına geliyor. Ancak seviye belgesi tek başına verinin yapay zekâya hazır olduğunu göstermiyor. Hasta verisi 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında özel nitelikli sayılıyor. Model geliştirme ya da doğrulama için verinin nasıl işleneceği ayrıca planlanmalı.
Sık sorulan sorular
EMRAM Seviye 7 ne anlama geliyor?
HIMSS ölçeğinin en üst aşaması ve kağıtsız, bütünleşik bir kayıt ortamını ifade ediyor. Sağlık Bakanlığı sayfasına göre bu seviyede kapalı döngü ürün yönetimi kullanımı yüzde 95 olmalı. Seviye, yapay zekâ performansını değil kayıt altyapısını ölçüyor.
Dijital olgunluk hasta güvenliğini artırıyor mu?
ABD'de 1.026 hastanelik bir çalışma, ileri olgunluk ile daha yüksek güvenlik notu arasında ilişki buldu. Ancak çalışma kesitsel olduğu için neden-sonuç kanıtı sunmuyor. Yazarlar arasında HIMSS yöneticileri de bulunuyor.
Yeni kurulan bir hastane neden avantajlı olabilir?
Woodlands örneğinde hastane eski sistemleri devralmadan tek bir kayıt sistemiyle başladı. Yöneticiye göre bu, daha temiz veri anlamına geliyor. Yine de bu bir yönetici değerlendirmesi; yayımlanmış bir karşılaştırma değil.
Kaynaklar
- Snowdon A ve ark. (2024) — Digital Maturity as a Predictor of Quality and Safety Outcomes in US Hospitals, J Med Internet Res: https://www.sciencedirect.com/org/science/article/pii/S1438887124004503
- Li R ve ark. (2021) — Using EMR Data for Research in a HIMSS EMRAM Stage 7 Hospital in Beijing, JMIR Med Inform: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8371484/
- Healthcare IT News (2026) — 'Intelligentisation' phase of hospital transformation: https://www.healthcareitnews.com/news/asia/intelligentisation-phase-hospital-transformation
- T.C. Sağlık Bakanlığı — Dijital Hastane: EMRAM Hakkında: https://dijitalhastane.saglik.gov.tr/TR-4858/emram-hakkinda.html
- HIMSS (2025) — HIMSS and Ministry of Health of Türkiye Partner to Advance Digital Health Transformation: https://www.himss.org/news-center/himss-and-ministry-health-turkiye-partner-advance-digital-health-transformation/
- Singapur Başbakanlık Ofisi (2024) — SM Lee Hsien Loong at the Official Opening of the Woodlands Health Campus: https://www.pmo.gov.sg/newsroom/sm-lee-hsien-loong-at-the-official-opening-of-the-woodlands-health-campus/
- Healthcare IT News (2026) — How digital maturity validation advances clinical AI (haber kaynağı): https://www.healthcareitnews.com/video/asia/how-digital-maturity-validation-advances-clinical-ai
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
İlgili Yazılar
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer hekim onaylı rehberler:
Taipei Veterans General ve Singapur'daki Woodlands Hospital, klinik yapay zekâda veri altyapısını öne koyuyor. EMRAM nedir, kanıt ne diyor?