30 Saniyede Özet
Singapur'daki Ulusal Üniversite Sağlık Sistemi (NUHS), yapay zekâda önce etkisi yüksek ama riski düşük kullanımlara yöneliyor. Bu yaklaşımın en görünür örneği, görüşmeyi dinleyip not taslağı hazırlayan MediVoice aracı. NUHS ekibinin raporuna göre araç Şubat 2026'da 3.919 kullanıcıya ulaştı ve en çok idari personel ile hemşireler benimsedi. Rapor bir uygulama değerlendirmesi olduğu için klinik sonuçlara dair güçlü bir kanıt sunmuyor.
Ne oldu?
Healthcare IT News, 14 Eylül 2026'da NUHS'in dijital dönüşümden sorumlu üst yöneticisi (Chief Digital Officer) Peter Forbes ile bir video söyleşi yayımladı. Forbes, kurumun yüksek etkili ve düşük riskli yapay zekâ kullanımlarına öncelik verdiğini anlattı. Konuşmada öne çıkan örnek, kurum genelinde yayılan konuşmadan metne dönüştürme aracıydı.
Bu aracın ayrıntıları NUHS araştırmacılarının Nisan 2026'da Frontiers in Digital Health dergisinde yayımladığı kısa raporda yer alıyor. MediVoice, kurum içinde geliştirilmiş bir ortam yazıcısı (ambient scribe; görüşmeyi dinleyip yapılandırılmış not taslağı çıkaran yazılım). Ses tanıma ile büyük dil modelini birleştiriyor. Veri, yerel mevzuata uymak için Singapur içindeki bir sağlık bulutunda tutuluyor.
Pilot uygulama Ekim 2024'te web tabanlı olarak başladı. Ağustos 2025'teki 1.048 kullanıcının yüzde 43'ü idari personel, yüzde 30'u hemşireydi. Eczacı ve diğer sağlık meslekleri yüzde 18, hekimler ise yüzde 9 paya sahipti.
NUHS'in yaklaşımı ulusal bir çerçeveye oturuyor. Singapur Sağlık Bakanı Ong Ye Kung, Haziran 2025'te Synapxe'in bir konferansında kamu sağlığındaki yapay zekâ araçlarını anlattı. Synapxe, Singapur'un ulusal sağlık teknolojisi ajansı. Bakan, SingHealth'in geliştirdiği Note Buddy aracının 2.100'den fazla çalışana 16 binden fazla not hazırlamada yardım ettiğini söyledi.
Aynı konuşmada tüm kamu kurumlarının 2025 sonuna kadar bu ya da benzeri bir aracı kullanması hedeflendi. Bakan, göğüs röntgeni yapay zekâsının da 2026 sonuna kadar ulusal bir kapasiteye dönüşmesini hedef olarak açıkladı.
Kanıt ne kadar güçlü?
MediVoice raporu kontrollü bir deney değil. Ekip, Planla-Uygula-İncele-Önlem Al (PDSA) döngüleriyle hızlı ve tekrarlayan bir değerlendirme yaptı. Her test aşaması bir ile dört hafta sürdü. Çalışma kalite iyileştirme sayıldığı için etik kurul onayından muaf tutuldu.
Kullanıcılar, özellikle karmaşık ve yapılandırılmamış görüşmelerde zaman kazandıklarını belirtti. Ancak bu bir öz bildirim ve dakika bazında nesnel bir ölçüm raporlanmadı. Araç İngilizce, Mandarin ve Malay dilinde iyi çalıştı. Hokkien ve Kanton gibi lehçelerde başarısı düştü.
Rapor başka engelleri de sıralıyor. Maske takılması, yavaş dökümler ve kısa ya da hazır şablonla yürüyen görüşmelerdeki sınırlı fayda bunlardan bazıları. Hekimlerin benimsemesi tutarsız kaldı. Elektronik kayıt sistemine entegrasyon olmadan rutin kullanımın zor olduğu vurgulanıyor.
Güvenlik tarafında kritik kural açık. Kullanıcı taslağı okuyor, düzeltiyor ve kayda girmeden önce onaylıyor. Yani son sorumluluk insanda kalıyor.
Düzenleyici çerçeve de bu anlayışı destekliyor. Singapur Sağlık Bakanlığı (MOH) ve Sağlık Bilimleri Otoritesi (HSA), Mart 2026'da AIHGle 2.0 adlı güncel rehberi yayımladı. Rehber; geliştirici, kurum ve kullanıcının sorumluluklarını netleştirmeyi ve risk değerlendirmesini öne çıkarıyor. Bağlayıcı bir yönetmelikten çok iyi uygulama kılavuzu niteliğinde.
Hekim için ne anlama geliyor?
Düşük riskli başlangıç, yapay zekâya güveni adım adım inşa etmenin gerçekçi bir yolu olabilir. Belge taslağı hazırlamak, tanı koymaya göre daha kolay denetlenir. Yine de taslaktaki bir hata, kayda girdiğinde klinik sonuç doğurabilir.
Kurumunuz benzer bir araç denerse şu noktalara dikkat edin:
Taslağı her seferinde okuyup onaylamadan kayda aktarmayın.
Hastayı kayıt yapıldığı konusunda bilgilendirin ve onayını alın.
Aracın farklı dil ve aksanlardaki başarısını yerel olarak sınayın.
Zaman kazancını öz bildirim yerine nesnel ölçütlerle izleyin.
Türkiye'den bakınca
MediVoice ya da Note Buddy'nin Türkiye'de kullanımda olduğuna dair bir bilgi yok. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), sağlık verisini özel nitelikli kişisel veri sayıyor. Kanun ayrıca kişisel verinin yurt dışına aktarımını belirli koşullara bağlıyor. Bu nedenle ses kaydının nerede işlendiği, yerel uygulamada da temel soru olur.
Singapur'daki lehçe sorunu, farklı dil ve aksanlarla çalışan her kurum için bir uyarı niteliğinde. Klinik karar desteği sunan yazılımlar tıbbi cihaz sayılırsa Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) düzenlemeleri gündeme gelir.
Sık sorulan sorular
Ortam yazıcısı hekimin yerine not tutuyor mu?
Hayır, yalnızca bir taslak hazırlıyor. NUHS'te kullanıcı taslağı düzeltip onaylamadan kayda giriş yapılmıyor. Notun doğruluğundan sorumluluk klinisyende kalıyor.
MediVoice'un zaman kazandırdığı kanıtlandı mı?
Kullanıcılar zaman kazandıklarını bildirdi, ancak rapor nesnel bir süre ölçümü sunmuyor. Tasarım kontrollü bir karşılaştırma içermiyor. Kesin sonuç için daha güçlü çalışmalar gerekli.
Neden hekimler daha az kullandı?
Rapor, hekimlerin benimsemesinin tutarsız kaldığını belirtiyor. Kısa ya da şablonlu görüşmelerde faydanın sınırlı olması ve kayıt sistemine entegrasyon eksikliği etkenler arasında sayılıyor. Hemşireler ve idari personel aracı daha kolay benimsedi.
Kaynaklar
Sumner J, Ngoh CLY ve ark. (2026) — The MediVoice implementation journey: ambient artificial intelligence for clinical documentation, Frontiers in Digital Health: https://www.frontiersin.org/journals/digital-health/articles/10.3389/fdgth.2026.1764465/full
Singapur Sağlık Bakanlığı (2025) — Speech by Mr Ong Ye Kung at the Synapxe AI Accelerate Conference: https://www.moh.gov.sg/newsroom/speech-by-mr-ong-ye-kung--minister-for-health-at-the-synapxe-ai-accelerate-conference-on-16-june-2025/
Singapur Sağlık Bakanlığı / HCSA (2026) — Updated MOH Artificial Intelligence in Healthcare Guidelines (AIHGle 2.0): https://www.hcsa.gov.sg/licensable-healthcare-services/moh-mhc-cir-0024-2026-updated-moh-artificial-intelligence-in-healthcare-guidelines--aihgle-2-0-/
T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi — 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6698.pdf
Healthcare IT News (2026) — NUHS focuses on high-impact, low-risk AI use cases (haber kaynağı): https://www.healthcareitnews.com/video/asia/nuhs-focuses-high-impact-low-risk-ai-use-cases
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
İlgili Yazılar
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer hekim onaylı rehberler:
Singapur'un NUHS sağlık sistemi, ortam dinleyen yazıcı MediVoice ile düşük riskli yapay zekâya öncelik veriyor. Uygulama verisi ve ulusal rehber.