Rehberler tek bir hastalığı baştan sona ele alır: nedenler, belirtiler, tanı testleri, tedavi seçenekleri, beslenme, komplikasyonlar ve ne zaman hekime gidileceği — kanıt temelli ve sade bir dille.
24 güncel içerik gösteriliyor.
Kalsiyum ve demir tiroid ilacının emilimini azaltır; TEMD 2025 tiroid kılavuzu arada en az 4 saat önerir. K vitamini varfarinin etkisini değiştirir; sarı kantaron doğum kontrol hapı ve kan sulandırıcılar dahil birçok…
Etikette önce "takviye edici gıda" ve "İlaç değildir" ibarelerine, günlük porsiyona ve zorunlu uyarılara bakın. Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği bu bilgileri zorunlu tutar. Takviyeler…
Potasyum düşüklüğü (hipokalemi), kan potasyumunun 3,5 mmol/L altına inmesidir. Çoğu zaman yetersiz beslenmeden değil; idrar söktürücü ilaçlar, kusma, ishal veya müshil nedeniyle kayıptan olur. Sağlık Bakanlığı 2,5…
Selenyum takviyesi Hashimoto'da anti-TPO antikorunu düşürebilir, ama bunun hastalığın gidişini değiştirdiği gösterilmedi. TEMD 2025 kılavuzuna göre hipotiroidiyi önlediğine dair yeterli veri yoktur; rutin kullanımı…
Yetişkinlerin günde 150 µg iyoda ihtiyacı vardır; gebe ve emzirenlerde bu ihtiyaç 200–250 µg'a çıkar. Sağlıklı bir yetişkin bu ihtiyacı çoğunlukla iyotlu sofra tuzu ve besinlerle karşılayabilir; Türkiye'de sofra…
Evet, yüksek doz biotin, biotin-streptavidin sistemi kullanan bazı kan tahlillerini bozabilir. TEMD 2025'e göre günde 5–10 mg biotin, TSH'yi yanlış düşük, serbest T4'ü yanlış yüksek gösterip hipertiroidi…
B6 vitamini (piridoksin) besinlerden alındığında güvenlidir; sorun takviyelerle uzun süre yüksek doz alındığında çıkar. EFSA'nın 2023 değerlendirmesine göre yetişkinler için üst limit günde 12 mg'dır. Aşırı…
Varfarin kullanıyorsanız yeşil sebzeden kaçınmanız gerekmez. NIH ODS'ye göre önemli olan, K vitaminini her gün benzer miktarda almaktır. Ani artış ya da azalma ilacın etkisini değiştirir. Apiksaban, dabigatran,…
Sağlıklı ve çeşitli beslenen çoğu kişinin E vitamini takviyesine ihtiyacı yoktur. Takviye çoğunlukla yalnız yağ emilimi bozuk kişilerde gerekir. NIH ODS'ye göre sağlıklı kişilerde belirgin eksiklik görülmemiştir.…
D vitamini fazlalığı kanda kalsiyumu yükseltir (hiperkalsemi). Bu da bulantı, kusma, kabızlık, aşırı susama ve sık idrara çıkma yapar. Zehirlenme neredeyse her zaman yüksek doz takviye ya da ilaçtan olur; güneşten ve…
A vitamini eksikliğinin en erken belirtisi gece körlüğüdür; çeşitli beslenen erişkinlerde eksiklik nadirdir. Fazlalık ise neredeyse her zaman yüksek doz takviye ya da sık ciğer yemekle olur ve karaciğere, kemiğe,…
İdrarda protein (proteinüri) her zaman böbrek hastalığı anlamına gelmez. Ateş, yoğun egzersiz, idrar yolu enfeksiyonu, adet kanı ve ayakta durmaya bağlı proteinüri geçici sonuç verebilir. KDIGO 2024 kılavuzuna göre…
İdrarda lökosit (piyüri), idrar yollarında iltihap olduğunu gösterir; ama her zaman enfeksiyon demek değildir. Örneğin kirlenmesi, taş, vajinal veya cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar da lökosit yapar. Avrupa Üroloji…
İdrarda keton, vücudun enerji için yağ yaktığını gösterir. Uzun açlık, oruç, çok düşük karbonhidratlı (keto) beslenme ve kusma sırasında hafif keton sık görülür ve çoğu zaman zararsızdır. TEMD 2026 kılavuzuna göre…
İdrar kültüründe üreme, idrarda bakteri veya mantar çoğaldığını gösterir. Anlamı; koloni sayısına, kaç tür ürediğine, örneğin nasıl alındığına ve yakınmanız olup olmadığına bağlıdır. IDSA 2019 ve EAU 2026 rehberlerine…
Bağırsak parazitleri dışkıya her gün ve aynı miktarda geçmez; tek bir örnek parazit gözden kaçırabilir. Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği (KLİMUD) 2017 rehberine göre 10 gün içinde, tercihen gün aşırı 3 örnek…
CA 19-9 yüksekliği tek başına kanser tanısı koydurmaz. Safra yolu tıkanıklığı, pankreatit, karaciğer hastalıkları ve bazı iyi huylu durumlar da bu değeri yükseltir. Avrupa Tümör Belirteçleri Grubu (EGTM) 2010 raporuna…
Serbest T4 (fT4) düşüklüğü, kanda tiroid hormonunun az olduğunu gösterir. Anlamı TSH ile birlikte okununca netleşir. TEMD 2025 Tiroid kılavuzuna göre TSH yüksek ve fT4 düşükse primer hipotiroidi düşünülür. TSH düşük ya…
PTH yüksekliğinin anlamı, aynı anda ölçülen kalsiyuma bağlıdır. TEMD 2025 Osteoporoz ve Metabolik Kemik Hastalıkları kılavuzuna göre kalsiyum yüksekken PTH'nin yüksek ya da baskılanmamış olması en sık primer…
Sabah kortizolü stres ve kaygı, gebelik, östrojen içeren ilaçlar, obezite, depresyon veya alkol kullanımıyla yükselebilir. TEMD 2025 Adrenal kılavuzuna göre tek bir sabah kortizolünün Cushing sendromu tanısındaki gücü…
CEA (karsinoembriyonik antijen) yüksekliği kesin kanser anlamına gelmez. Sigara, karaciğer hastalıkları, bağırsak iltihabı ve bazı iyi huylu durumlar da CEA'yı yükseltir. ABD Ulusal Kanser Enstitüsü'ne (NCI)…
CA 15-3 meme kanseri tarama testi değildir; sonucu kanser olup olmadığınızı göstermez. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı (HSGM) programına göre meme kanseri taraması 40–69 yaş arası kadınlarda 2 yılda bir mamografiyle…
CA 125 yüksekliği tek başına yumurtalık kanseri anlamına gelmez. Adet dönemi, endometriozis, myom, pelvik enfeksiyon ve karaciğer hastalıkları da değeri yükseltir. ABD Önleyici Hizmetler Görev Gücü (USPSTF) 2018…
Prolaktin yüksekliği yumurtlamayı baskılayarak gebe kalmayı zorlaştırabilir; ancak nedeni çoğu zaman bulunur ve tedaviyle hormon ekseni genellikle düzelir. TEMD 2022 Hipofiz kılavuzuna göre kadınlarda üst sınır 25…