30 Saniyede Özet
İyi huylu prostat büyümesi, orta yaştan sonra erkeklerde çok yaygındır. Adı korkutucu gelse de kanser değildir. Yine de idrar şikayetleri yaşam kalitesini düşürebilir. Bazı belirtiler acil değerlendirme ister. İyi haber şu: etkili tedaviler var ve çoğu kişi rahatlar. İşte hangi belirtinin ne anlama geldiği ve ne zaman hekime gitmeniz gerektiği.
Prostat, mesanenin altında yer alan ceviz büyüklüğünde bir bezdir. Yaşla birlikte büyümesi doğaldır. Büyüyen bez idrar yolunu sıkıştırınca şikayetler başlar.
Acil: Hiç idrar yapamıyorsanız bu acil bir durumdur. Mesane zamanında boşaltılmazsa böbrekler zarar görebilir. Karın altında şiddetli ağrı, ateş ve titreme ya da idrarda kan varsa da beklemeyin. En yakın acil servise gidin veya 112'yi arayın.
Sık görülen belirtiler
Belirtiler yavaş başlar ve zamanla artabilir. Çoğu, idrarın akışıyla ilgilidir.
Şunlara dikkat edin:
- İdrara başlarken zorlanma ve zayıf akış.
- Gece sık sık idrara kalkma.
- Mesanenin tam boşalmadığı hissi.
- Sık ve ani idrar sıkışması.
Bu belirtiler tek başına kanser işareti değildir. Ama yaşam kalitesini bozuyorsa değerlendirilmelidir.
Hangi belirtiler acil?
Bazı durumlar hızlı müdahale gerektirir. Bunları küçümsemeyin.
Şu belirtilerde vakit kaybetmeden değerlendirilin:
- Hiç idrar yapamamak: doğrudan acil servise gidin, randevu beklemeyin.
- İdrarda kan görülmesi.
- Ateş, titreme ve yan ağrısıyla birlikte idrar şikayeti.
- Karın altında ya da idrar yollarında şiddetli ağrı.
Bu tablolar enfeksiyon ya da tıkanma işareti olabilir. Tıkanma tam ise idrar birikir ve bu durum hayati tehlike yaratabilir. Erken müdahale önemlidir.
Tanı ve tedavi
Hekim genelde muayene, idrar tahlili ve gerekirse kan testiyle değerlendirir. Amaç, iyi huylu büyümeyi diğer nedenlerden ayırmaktır.
Tedavi seçenekleri şunları içerir:
- Hafif şikayetlerde takip ve yaşam tarzı düzenlemeleri.
- İdrar akışını rahatlatan ya da bezi küçülten ilaçlar.
- İlaçların yetersiz kaldığı durumlarda cerrahi yöntemler.
Akşam sıvı alımını azaltmak ve kafeini sınırlamak gece şikayetlerini hafifletebilir.
Prostat kanseri taraması (PSA kan testi) ise otomatik bir öneri değildir. Testin yararları kadar zararları da vardır. Yanlış alarm, gereksiz biyopsi ve gerekmeyen tedavi bunların başında gelir. Bu yüzden 50 yaşından sonra taramaya girip girmeyeceğinizi hekiminizle birlikte kararlaştırın. İleri yaşta ya da beklenen yaşam süresini kısaltan ciddi hastalığı olanlarda tarama genelde önerilmez.
Şikayetlerinizi utanç konusu yapmayın; erken değerlendirme rahatlatır.
Kaynaklar
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
