Γιατί χρειάζεται μια λίστα ελέγχου;
Θεραπείες όπως το filler, η αλλαντική τοξίνη (στην καθομιλουμένη 'botox'), το PRP ή το laser μπορεί να είναι γρήγορες και σύντομες· αυτό μπορεί να τις κάνει να μοιάζουν με 'περιποίηση ομορφιάς'. Στην πραγματικότητα όμως πρόκειται για ιατρικές πράξεις που γίνονται με φάρμακα ή ιατροτεχνολογικά προϊόντα. Έχουν αναφερθεί, αν και σπάνια, σοβαρές επιπλοκές όπως βλάβη ιστού λόγω αγγειακής απόφραξης, απώλεια όρασης, λοίμωξη και βαριά αλλεργική αντίδραση.
Σημαντικό μέρος αυτών των κινδύνων εξαρτάται από το ποιος κάνει τη θεραπεία, πού, με ποιο προϊόν και πόσο γρήγορα μπορεί να γίνει παρέμβαση αν προκύψει πρόβλημα. Τα 10 σημεία που ακολουθούν ετοιμάστηκαν για να σας βοηθήσουν να εξετάσετε αυτά τα θέματα πριν αποφασίσετε.
1. Ποιος κάνει την εφαρμογή;
Στην Τουρκία τα θέματα αυτά καθορίζονται από τις ρυθμίσεις του Υπουργείου Υγείας· η εφαρμογή πρέπει να γίνεται από γιατρό και σε αδειοδοτημένη μονάδα υγείας. Μη διστάσετε να ρωτήσετε το όνομα και την ιδιότητα του ατόμου που θα κάνει τη θεραπεία. Η δια ζώσης συνάντηση με τον γιατρό πριν από τη θεραπεία, η περιγραφή του ιστορικού υγείας σας και οι ερωτήσεις σας είναι μέρος της εκτίμησης.
2. Πού γίνεται;
Η αποστείρωση, η τήρηση αρχείων και η προετοιμασία για επείγουσες καταστάσεις είναι μέρος μιας ασφαλούς εφαρμογής. Μπορείτε να ρωτήσετε αν ο χώρος είναι αδειοδοτημένη μονάδα υγείας.
3. Ποιο προϊόν χρησιμοποιείται;
Πριν από την εφαρμογή μπορείτε να ζητήσετε να δείτε την κλειστή συσκευασία του προϊόντος, την ετικέτα, την ημερομηνία λήξης και τον αριθμό παρτίδας. Ρωτήστε αν το όνομα του προϊόντος και ο αριθμός παρτίδας καταγράφονται στον φάκελό σας και αν μπορείτε να πάρετε αντίγραφο. Προϊόντα που πωλούνται απευθείας στο κοινό ή είναι αγνώστου προέλευσης μπορεί να είναι πλαστά, μολυσμένα ή να μην έχουν φυλαχτεί σε κατάλληλες συνθήκες.
4. Γραπτή ενημερωμένη συγκατάθεση
Η ενημερωμένη συγκατάθεση δεν είναι απλώς ένα έντυπο για υπογραφή· ο σκοπός της θεραπείας, τα αναμενόμενα αποτελέσματα, οι πιθανές παρενέργειες, οι σπάνιες αλλά σοβαρές επιπλοκές και οι εναλλακτικές λύσεις πρέπει να σας εξηγηθούν σε κατανοητή γλώσσα. Πρέπει να σας δοθεί χρόνος να τη διαβάσετε και να απαντηθούν οι ερωτήσεις σας.
5. Με ποιον θα επικοινωνήσετε μετά τη θεραπεία;
Ορισμένες επιπλοκές εμφανίζονται ώρες μετά τη θεραπεία. Σε συμπτώματα όπως λεύκανση του δέρματος, μωβ αλλαγή χρώματος, πόνος που αυξάνεται ή αλλαγή στην όραση, ο χρόνος είναι πολύ σημαντικός. Γι' αυτό είναι σημαντικό να μάθετε πριν από τη θεραπεία με ποιον και πώς θα επικοινωνήσετε, και τη νύχτα ή το Σαββατοκύριακο.
6. Προετοιμασία για επείγουσες καταστάσεις
Σε καταστάσεις όπως η αγγειακή απόφραξη από filler υαλουρονικού οξέος μπορεί να χρειαστεί γρήγορη παρέμβαση με ένα ένζυμο που χρησιμοποιείται για τη διάλυση του filler. Για τις βαριές αλλεργικές αντιδράσεις πρέπει επίσης να υπάρχουν διαθέσιμα φάρμακα επείγουσας χρήσης. Είναι εύλογη και λογική ερώτηση να ρωτήσετε αν η κλινική διαθέτει αυτά τα φάρμακα και τον εξοπλισμό.
7. Ρεαλιστικές προσδοκίες και η δυνατότητα να πει κανείς 'όχι'
Δεν ταιριάζει κάθε θεραπεία σε κάθε άτομο. Μια καλή εκτίμηση εξηγεί καθαρά τι μπορεί να σας προσφέρει η θεραπεία και τι δεν μπορεί να κάνει. Όταν χρειάζεται, η πρόταση για αναβολή της θεραπείας, για παραπομπή σε άλλον ειδικό ή για να μη γίνει καθόλου είναι επίσης μέρος της καλής ιατρικής πρακτικής.
8. Χωρίς πίεση και βιασύνη
Οι προσφορές περιορισμένου χρόνου, η πίεση με εκπτώσεις ή η λογική 'αποφασίστε τώρα' δεν είναι κατάλληλες για μια απόφαση που αφορά την υγεία. Μετά την εξέταση πρέπει να σας δίνεται χρόνος να το σκεφτείτε και, αν χρειάζεται, να ζητήσετε δεύτερη γνώμη.
Μια απόφαση για την υγεία δεν λαμβάνεται με βάση το ημερολόγιο μιας προσφοράς. Δώστε στον εαυτό σας χρόνο να το σκεφτείτε μετά την εξέταση και, αν χρειάζεται, να ζητήσετε δεύτερη γνώμη· είναι δικαίωμά σας να ρωτήσετε για το προϊόν, τη συγκατάθεση και το με ποιον θα επικοινωνήσετε μετά τη θεραπεία.
Dr. Hamza GemiciΙατρικός διευθυντής του Doktorclub · Γιατρός αισθητικής ιατρικής
9. Ραντεβού επανεξέτασης
Η επανεξέταση μετά τη θεραπεία είναι σημαντική για την εκτίμηση του αποτελέσματος και τον εντοπισμό πιθανών πρώιμων προβλημάτων. Πότε και από ποιον θα γίνει η επανεξέταση πρέπει να συζητηθεί πριν από τη θεραπεία.
10. Τα αρχεία σας
Τα αρχεία με το προϊόν που εφαρμόστηκε, τον αριθμό παρτίδας, την ποσότητα και την περιοχή είναι πληροφορίες που αφορούν την υγεία σας. Το να ρωτήσετε αν μπορείτε να πάρετε αντίγραφό τους θα σας φανεί χρήσιμο όταν στο μέλλον απευθυνθείτε σε άλλον γιατρό ή όταν εμφανιστεί κάποια παρενέργεια.
Ενέσεις στο σπίτι, σε κομμωτήριο και μέσω μέσων κοινωνικής δικτύωσης: γιατί είναι επικίνδυνες;
Στα πάρτι σε σπίτια, στα κομμωτήρια και στα ινστιτούτα αισθητικής ή στις εφαρμογές 'κατ' οίκον' που κανονίζονται μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, οι αποστειρωμένες συνθήκες, η αξιοπιστία του προϊόντος και η δυνατότητα επείγουσας παρέμβασης συνήθως δεν εξασφαλίζονται. Είναι ασαφές ποιος κάνει την εφαρμογή, ποιο προϊόν χρησιμοποιεί και αν θα είναι διαθέσιμος αν προκύψει πρόβλημα.
- Τα προϊόντα μπορεί να είναι πλαστά, μολυσμένα ή να μην έχουν φυλαχτεί στην κατάλληλη θερμοκρασία.
- Σε επείγουσες καταστάσεις, όπως η αγγειακή απόφραξη, μπορεί να μην υπάρχουν φάρμακα και εξοπλισμός για παρέμβαση.
- Επειδή δεν τηρείται αρχείο, μπορεί αργότερα να μην είναι γνωστό ποιο προϊόν εφαρμόστηκε.
- Η αυτοχορήγηση ενέσεων ή οι συσκευές ένεσης χωρίς βελόνα είναι εξίσου επικίνδυνες.
Αν μετά τη θεραπεία εμφανιστεί κάποιο από τα παρακάτω συμπτώματα, ζητήστε βοήθεια χωρίς καθυστέρηση
- Θολή όραση, απώλεια όρασης, διπλωπία, διαταραχή της ομιλίας ή αδυναμία σε χέρι ή πόδι: καλέστε αμέσως το 112 (ή τον τοπικό αριθμό έκτακτης ανάγκης)
- Δύσπνοια, πρήξιμο στο πρόσωπο, τα χείλη ή τη γλώσσα που αυξάνεται γρήγορα: καλέστε αμέσως το 112
- Λεύκανση του δέρματος, εικόνα μαρμαρώματος ή μωβ αλλαγή χρώματος: τηλεφωνήστε αμέσως στον γιατρό που έκανε τη θεραπεία
- Έντονος πόνος που αυξάνεται σταδιακά: τηλεφωνήστε αμέσως στον γιατρό που έκανε τη θεραπεία
- Πυρετός, ερυθρότητα, θερμότητα ή έκκριμα που αυξάνονται: τηλεφωνήστε αμέσως στον γιατρό που έκανε τη θεραπεία
Αν δεν μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας, απευθυνθείτε στο πλησιέστερο τμήμα επειγόντων. Μην κάνετε μασάζ και μη βάζετε ζεστά επιθέματα ή πάγο στην περιοχή, εκτός αν σας το συστήσει ο γιατρός σας.
Η λίστα αυτή έχει σκοπό τη γενική ενημέρωση· κανένα σημείο από μόνο του δεν αποδεικνύει την επάρκεια μιας κλινικής ή ενός γιατρού. Σκοπός της είναι να σας βοηθήσει να κάνετε τις σωστές ερωτήσεις για μια υγιή απόφαση.
Ερωτήσεις για τον γιατρό σας
- Ποιος θα κάνει τη θεραπεία· μπορώ να τον συναντήσω πριν από τη θεραπεία;
- Είναι ο χώρος σας αδειοδοτημένη μονάδα υγείας;
- Μπορώ να δω τη συσκευασία και τον αριθμό παρτίδας του προϊόντος που θα χρησιμοποιηθεί· θα καταγραφούν αυτά τα στοιχεία στον φάκελό μου;
- Ποιοι είναι οι κίνδυνοι αυτής της θεραπείας που αφορούν ειδικά εμένα και ποιες οι εναλλακτικές λύσεις;
- Αν εμφανιστεί επιπλοκή, με ποιον θα επικοινωνήσω τη νύχτα ή το Σαββατοκύριακο;
- Υπάρχουν στην κλινική φάρμακα επείγουσας χρήσης και το ένζυμο που χρειάζεται για τη διάλυση του filler;
- Πότε θα είναι το ραντεβού επανεξέτασης;
- Μπορώ να πάρω αντίγραφο των αρχείων της θεραπείας μου;
Συχνές ερωτήσεις
Θα ενοχλήσει τον γιατρό αν κάνω αυτές τις ερωτήσεις;
Ένας γιατρός που δίνει σημασία στην ασφάλεια απαντά σε αυτές τις ερωτήσεις ανοιχτά και άνετα. Αν οι ερωτήσεις σας παρακάμπτονται ή μένουν αναπάντητες, αυτό είναι ένα σημάδι που πρέπει να λάβετε υπόψη.
Γιατί είναι σημαντικός ο αριθμός παρτίδας;
Ο αριθμός παρτίδας δείχνει από ποια παρτίδα παραγωγής προέρχεται ένα προϊόν. Αν στο μέλλον εμφανιστεί κάποια παρενέργεια ή εκδοθεί προειδοποίηση για το προϊόν, επιτρέπει να είναι γνωστό ποιο προϊόν σας εφαρμόστηκε.
Γιατί δεν συνιστάται το filler σε κομμωτήριο ή στο σπίτι;
Σε αυτά τα περιβάλλοντα οι αποστειρωμένες συνθήκες, η αξιοπιστία του προϊόντος και η δυνατότητα επείγουσας παρέμβασης συνήθως δεν εξασφαλίζονται. Επιπλέον, επειδή δεν τηρείται αρχείο, όταν προκύψει πρόβλημα ο σχεδιασμός της σωστής θεραπείας γίνεται πιο δύσκολος.
Μπορώ να εμπιστευτώ τις φωτογραφίες πριν και μετά που βλέπω στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης;
Τέτοιες εικόνες μπορεί να είναι επιλεγμένες, αλλοιωμένες με φωτισμό και γωνία λήψης ή επεξεργασμένες. Στην επιλογή γιατρού συνιστάται να δίνετε σημασία περισσότερο στις παραπάνω προϋποθέσεις ασφάλειας και στην εκτίμηση κατά την εξέταση παρά στις φωτογραφίες.
Είναι σωστό να ζητήσω δεύτερη γνώμη;
Ναι. Ιδίως αν δεν είστε σίγουροι ή σκέφτεστε μια εκτεταμένη θεραπεία, η γνώμη ενός άλλου γιατρού είναι λογική και συνηθισμένη προσέγγιση.
Πηγές
- Dermal Filler Do's and Don'ts for Wrinkles, Lips and More — U.S. Food and Drug Administration (FDA), 2023
- Dermal Fillers (Soft Tissue Fillers) — U.S. Food and Drug Administration (FDA)
- Management of a Vascular Occlusion Associated with Cosmetic Injections (King M κ.ά.) — Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 2020
- Deliberations of the Safety Task Force: Risk factors and treatment of adverse events associated with aesthetic injectables (Nikolis A κ.ά.) — Journal of Cosmetic Dermatology, 2024
Επιτροπή Ειδικών Αισθητικής Ιατρικής
Το τουρκικό πρωτότυπο αυτού του άρθρου ελέγχθηκε από την Επιτροπή Ειδικών Αισθητικής Ιατρικής του Doktorclub. Η σελίδα αυτή είναι μετάφραση που συγκρίθηκε με το πρωτότυπο και δεν έχει ακόμη ελεγχθεί από ελληνόφωνο γιατρό.