30 Saniyede Özet
Osteoporoz denince akla genelde kadınlar gelir. Oysa kemik erimesi erkeklerde de olur. Üstelik erkeklerde çoğu zaman gözden kaçar ve geç tanı alır. Bu sessiz hastalık, kemikleri zamanla zayıflatır. İlk belirti çoğu kez bir kırık olur. Erkeklerde kalça kırığı sonrası tablo daha ağır seyredebilir. İyi haber şu: risk faktörleri bilinir ve korunma mümkündür. Aşağıda erkeklerde kemik erimesinin nedenlerini, işaretlerini ve alabileceğiniz önlemleri anlatıyoruz.
Erkeklerde neden gözden kaçar?
Bu bir farkındalık sorunudur. Osteoporoz uzun süre "kadın hastalığı" gibi anıldı. Bu algı erkeklerde taramayı geciktirdi.
Oysa erkekler de kemik kütlesini yaşla kaybeder. Süreç kadınlardakinden daha yavaş olabilir. Ama ileri yaşta risk yine de belirgindir.
Bir başka sorun sessizliktir. Hastalık belirti vermeden ilerler. Kemik zayıflar ama siz hissetmezsiniz. Bu yüzden "kemik erimesi" akla bile gelmez.
Kimler daha çok risk altında?
Bazı durumlar riski artırır. Bu etkenleri tanımak erken davranmayı sağlar.
- İleri yaş
- Düşük testosteron düzeyi
- Uzun süreli kortizon (steroid) kullanımı
- Sigara ve aşırı alkol
- Hareketsiz yaşam ve düşük kilo
- Ailede kemik erimesi ya da kırık öyküsü
Bu listede bir ya da birden çok madde sizde varsa dikkatli olun. Risk arttıkça değerlendirme daha önemli hale gelir.
Belirti var mı?
Çoğu zaman yoktur. Osteoporozun en sinsi yönü budur. İlk işaret genelde bir kırıktır.
Bazı ipuçları yine de olabilir. Boyda kısalma zamanla fark edilebilir. Sırtta öne eğilme ve tekrarlayan sırt ağrısı görülebilir.
Küçük bir düşmeyle kırık oluşması önemli bir uyarıdır. Sağlam bir kemik, hafif bir darbeyle kolayca kırılmaz. Böyle bir durum değerlendirme gerektirir.
Nasıl korunursunuz?
Kemik sağlığı büyük ölçüde alışkanlıklara bağlıdır. Bu adımların çoğu genel sağlık için de yararlıdır.
- Kalsiyum ve D vitamini açısından dengeli beslenin
- Düzenli yürüyüş ve ağırlık taşıyan egzersiz yapın
- Kuvvet çalışmasıyla kasları güçlendirin
- Sigarayı bırakın ve alkolü sınırlayın
- Ev içinde düşme risklerini azaltın
Egzersiz burada iki yönlü işe yarar. Hem kemiği uyarır hem dengeyi geliştirir. İyi denge, düşmeyi ve dolayısıyla kırığı önler.
Ne zaman hekime başvurmalısınız?
Risk faktörleriniz varsa kemik sağlığını gündeme getirin. Özellikle 50 yaş sonrası bunu konuşmaya değer.
Uzun süre kortizon kullandıysanız hekiminize danışın. Küçük bir travmayla kırık yaşadıysanız da öyle. Gerekirse bir kemik yoğunluğu ölçümü istenebilir. Buna DEXA taraması denir ve basit bir testtir.
Erken tanı çok şey değiştirir. Kemik erimesi bugün yönetilebilir bir durumdur. Doğru zamanda atılan adım, ileride bir kırığı önleyebilir.
Kaynaklar
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
