Harvard, MIT Broad Institute ve Mass General Brigham araştırmacılarının yürüttüğü yeni bir çalışma, Akdeniz tarzı beslenmenin demans riskini azaltabileceğini ortaya koydu. Nature Medicine dergisinde yayımlanan araştırma, özellikle Alzheimer için en yüksek genetik riske sahip bireylerin bu diyetle daha fazla fayda gördüğünü ve demans riskinin anlamlı şekilde düştüğünü gösteriyor.
Alzheimer’ın en güçlü genetik risk faktörlerinden biri olan APOE4 gen varyantı, hastalık olasılığını kat kat artırıyor. Tek kopya APOE4 taşıyan bireyler 3-4 kat, iki kopya taşıyanlar ise 12 kat daha yüksek Alzheimer riski taşıyor. Çalışma, bu yüksek risk grubundaki bireylerde Akdeniz diyetinin özellikle koruyucu etkiler sağladığını vurguluyor.
Araştırma kapsamında 4.215 kadın (Nurses’ Health Study) ve 1.490 erkek (Health Professionals Follow-Up Study) yaklaşık 30 yıl boyunca takip edildi. Katılımcıların beslenme alışkanlıkları, kan metabolitleri ve genetik verileri incelendi. Düzenli olarak yapılan bilişsel testler sonucunda, Akdeniz diyetini daha sıkı uygulayanların demans gelişim riskinin düşük olduğu ve bilişsel gerilemenin yavaşladığı saptandı.
Araştırmacılar, diyetin koruyucu etkisinin yalnızca genel sağlık faydalarından değil, aynı zamanda kan metabolitleri üzerindeki etkilerinden de kaynaklanabileceğini belirtiyor. Özellikle APOE4 genini taşıyanlarda, metabolik yolların diyet sayesinde olumlu yönde etkilendiği düşünülüyor.
Bununla birlikte, çalışmanın çoğunlukla iyi eğitimli ve Avrupa kökenli katılımcılardan oluşması bir sınırlılık olarak görülüyor. Daha çeşitli popülasyonlarda benzer çalışmaların yapılması gerektiği belirtiliyor. Araştırmacılar, gelecekte belirli metabolitlerin beslenme yoluyla hedeflenmesi sayesinde demans riskini kişiye özel stratejilerle daha etkili biçimde azaltmayı amaçlıyor.
