Bağırsaklarımızda yaşayan trilyonlarca mikroorganizma, bağışıklık sistemimizden ruh halimize kadar pek çok hayati süreci yönetiyor. Baylor Tıp Koleji tarafından yürütülen ve sonuçları Earth.com’da paylaşılan yeni bir çalışma, günlük diyetimizin vazgeçilmezi olan süt ve peynirin bu mikroorganizmalar üzerinde birbirine zıt etkiler yaratabileceğini ortaya koydu. Araştırma, sütün bağırsaklardaki bakteri çeşitliliğini artırarak koruyucu bir etki sağladığını, ancak peynirin bazı önemli mikrop gruplarının sayısını azaltabildiğini gösteriyor.
Bilim insanları, kolon astarına yapışık yaşayan bakteri topluluklarını incelediklerinde, daha fazla süt içen bireylerin "alfa çeşitliliği" olarak adlandırılan bakteri zenginliğine daha fazla sahip olduğunu saptadı. Özellikle sütün, bağırsak bariyerini güçlendiren ve metabolizmayı düzenleyen "Akkermansia" ile iltihap karşıtı bütirat üreten "Faecalibacterium" bakterilerinin seviyelerini yükselttiği görüldü. Bu durum, sütün bağırsak ekosistemini daha esnek ve dirençli hale getirdiğine işaret ediyor.
Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu ise sütün bu olumlu etkisinin arkasındaki gizli kahramanın "laktoz" olma ihtimali. Veriler, laktozun belirli dost bakteriler için bir "prebiyotik" yani besin kaynağı görevi görerek onların büyümesini desteklediğini öne sürüyor. Birçok kişi laktoz toleransı konusunda zorluk yaşasa da, vücudu laktozu sindirebilen bireyler için sütün bağırsak çeperindeki koruyucu bakterileri besleyen stratejik bir yakıt olduğu vurgulanıyor.
Peynir tüketimi söz konusu olduğunda ise tablo biraz daha karmaşık bir hal alıyor. Sütün aksine yüksek peynir tüketimi, bağırsak sağlığı için önemli kabul edilen "Bacteroides" ve "Subdoligranulum" gibi bazı bakteri türlerinin azalmasıyla ilişkilendirildi. Bilim insanları bu durumu, peynirin üretim sürecindeki fermente yapısına ve laktoz oranının süte göre çok daha düşük olmasına bağlıyor. Peynirin bağırsak üzerindeki etkisinin, tüketilen peynir türüne ve kişinin genel lif alımına göre değişkenlik gösterdiği belirtiliyor.
Uzmanlar, sütün bağırsaklardaki "yapışık" bakteri topluluklarını modüle ederek kronik iltihaplanmaya karşı bir kalkan oluşturabileceğini belirtiyor. Ancak bu durum, peynirin tamamen zararlı olduğu anlamına gelmiyor; aksine her iki gıdanın da bağırsak mikrobiyotasını kendine özgü yollarla şekillendirdiği ifade ediliyor. Özellikle laktoza duyarlı olan bireyler için araştırmacılar, benzer faydalı bakterileri beslemek adına yulaf, soğan, kuşkonmaz ve fasulye gibi prebiyotik liflerden zengin alternatif kaynaklara yönelmenin önemini hatırlatıyor.
Tabağımızdaki süt ürünlerinin sadece kalsiyum kaynağı değil, aynı zamanda bağırsaklarımızdaki karmaşık ekosistemin mimarları olduğu bir kez daha kanıtlandı. Baylor Tıp Koleji'nden Dr. Li Jiao, süt tüketiminin bağırsak bariyerini koruyarak ev sahibi sağlığını doğrudan etkilediğini vurguluyor. Gelecekteki beslenme tavsiyelerinin, bireylerin kişisel mikrobiyom haritasına göre hangi süt ürününü tercih etmesi gerektiğini söyleyen daha spesifik rehberlere dönüşmesi bekleniyor.
