Rockefeller Üniversitesi'nden araştırmacılar, bağırsaklarda gerçekleşen ve bağışıklık hücrelerinin besin proteinlerini "tanımasına" olanak tanıyan kritik bir mekanizmayı gün yüzüne çıkardı. Bu keşif, dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen gıda alerjilerinin neden ortaya çıktığını anlamak ve bu alerjileri kalıcı olarak tedavi etmek adına dev bir adım olarak nitelendiriliyor.
Araştırma, bağışıklık sisteminin en önemli unsurlarından biri olan "T-hücrelerine" odaklanıyor. Normal şartlarda vücudu istilacı mikroplara karşı koruyan bu hücrelerin, bağırsaklarda nasıl olup da zararsız besin proteinlerine saldırmadığı incelendi. Bilim insanları, bağırsak epiteli ve buradaki özel antijen sunan hücrelerin, gıdalardan gelen proteinleri T-hücrelerine "güvenli" olarak tanıtan bir eğitim süreci yürüttüğünü saptadı. Bu süreç sayesinde bağışıklık sistemi, besinlere karşı "toleranslı" bir modda kalmayı öğreniyor.
Çalışmada bir başka bulgu, bu toleransın oluşmasında "regülatör T-hücreleri" (Treg) adı verilen özel bir hücre grubunun oynadığı rolü ortaya koyuyor. Besinler sindirildiğinde, bağırsaktaki sinyal yolları bu hücreleri uyararak bağışıklık sistemine "yangını söndür" talimatı veriyor. Eğer bu hücreler yeterince üretilmezse veya aradaki iletişim koparsa, bağışıklık sistemi fıstık, süt veya yumurta gibi zararsız maddeleri birer patojen sanarak alerjik reaksiyon başlatıyor. Bu mekanizmanın deşifre edilmesi, alerjilerin bir "iletişim kazası" olduğunu kanıtlıyor.
Haberde ayrıca, bu sürecin sadece gıda alerjileriyle sınırlı kalmadığı, çölyak gibi otoimmün hastalıkların anlaşılmasında da hayati önem taşıdığı vurgulanıyor. Araştırmacılar, bağışıklık sisteminin bu "eğitim kampını" dışarıdan yapılacak müdahalelerle yeniden düzenlemenin mümkün olabileceğini belirtiyor. Yani gelecekte geliştirilecek yeni tedavilerle, hali hazırda gıda alerjisi olan bireylerin bağışıklık sistemine besinleri yeniden tolere etmesi "öğretilebilecek".
Bu araştırma gıda alerjisi tedavisinde "kaçınma" yönteminden "yeniden programlama" yöntemine geçişin kapısını aralıyor. Araştırma ekibi, bağışıklık sisteminin bu doğal tolerans mekanizmasını taklit eden ilaçlar veya özel beslenme protokolleri üzerinde çalışmaya devam ediyor. Bu gelişme, alerji riski taşıyan çocuklardan kronik bağırsak hastalarına kadar geniş bir kitle için daha özgür ve güvenli bir beslenme geleceği vaat ediyor.
