Herkes bazen yorulur. Ama uyumakla, dinlenmekle ve tatille geçmeyen bitkinlik farklı bir şeydir. Bu tabloya en sık yol açan dört başlık şunlar: kansızlık, tiroid sorunları, uyku apnesi ve depresyon. Dördü de tedavi…
Dinlenmekle geçmeyen yorgunluk bir belirtidir. Anemi, tiroid, uyku apnesi ve depresyon en sık nedenler. Hangi testler istenmeli?
Herkes bazen yorulur. Ama uyumakla, dinlenmekle ve tatille geçmeyen bitkinlik farklı bir şeydir. Bu tabloya en sık yol açan dört başlık şunlar: kansızlık, tiroid sorunları, uyku apnesi ve depresyon. Dördü de tedavi edilebilir. Bu yüzden "herkes yorgun" deyip geçmek yerine, birkaç basit test istemek mantıklıdır.
Normal yorgunluk bir nedene bağlıdır ve dinlenmeyle düzelir. Uykusuz bir geceden sonra yorulursunuz, uyursunuz, geçer.
Belirti niteliğindeki yorgunluk ise nedensiz görünür. Sabah dinlenmiş uyanamazsınız. Günlük işler orantısız biçimde zorlaşır.
İki-üç haftayı aşan ve giderek artan bitkinlik incelenmelidir.
Kansızlık (anemi). Özellikle demir eksikliği. Solukluk, çarpıntı, nefes darlığı ve saç dökülmesi eşlik edebilir. Kadınlarda yoğun adet kanaması sık bir nedendir.
Tiroid sorunları. Az çalışan tiroid (hipotiroidi) yorgunluk, üşüme, kabızlık ve kilo alımı yapar. Basit bir TSH testiyle taranır.
Uyku apnesi. Gece nefes durmaları uykuyu bölerek dinlendirici olmaktan çıkarır. Horlama, gündüz uyuklama ve sabah baş ağrısı tipiktir.
Depresyon. Sadece üzgün hissetmek değildir. Enerji kaybı, ilgi azalması ve uyku bozukluğu ile ortaya çıkabilir.
Diğerleri. Diyabet, B12 eksikliği, D vitamini eksikliği, kalp yetmezliği, kronik böbrek hastalığı ve bazı ilaçlar (tansiyon ilaçları, antihistaminikler) listeye eklenir.
Şu bulgular yorgunluğa eşlik ediyorsa hızlı değerlendirme gerekir:
Bu tablolar ciddi hastalıkların habercisi olabilir.
Değerlendirme genelde şunlarla başlar: tam kan sayımı, ferritin (demir deposu), TSH, açlık kan şekeri veya HbA1c, B12, D vitamini, böbrek ve karaciğer fonksiyonları.
Uyku apnesi şüphesi varsa uyku testi eklenir. Muayene ve öykü, hangi testin gerektiğini belirler.
Kendi kendinize takviye yığmayın. Demir eksikliği olmadan demir almak zararlı olabilir.
Üç haftadan uzun süren, günlük yaşamınızı bozan yorgunlukta hekime görünün. Kırmızı bayraklardan biri varsa beklemeyin.
Yorgunluk bir tanı değil, bir kapıdır. Arkasında ne olduğunu bulmak çoğu zaman birkaç tüp kan kadar basittir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer hekim onaylı rehberler: