Florida Eyalet Üniversitesi’nden yapılan yeni bir araştırma, kilo kaybının kadınlarda tıkınırcasına yeme davranışı üzerindeki biyolojik ve davranışsal etkilerini gözler önüne serdi. Psikoloji Profesörü Pamela Keel’in liderliğinde yürütülen çalışmada, leptin ve GLP-1 adlı iki önemli hormonun yeme bozuklukları üzerindeki rolü detaylı şekilde incelendi. Araştırma, Psychological Medicine dergisinde yayımlandı.
Araştırmaya göre, kilo kaybeden bireyler "psikobiyolojik bir çıkmazda" kalıyor. Toplumun zayıf olmayı yüceltmesi psikolojik olarak bireyleri kilo korumaya iterken, vücut biyolojik olarak kaybedilen kiloyu yeniden kazanmak üzere çalışıyor. Bu çatışma, kişileri tekrar tekrar yeme ve arınma (purging) döngülerine sürükleyebiliyor. Bu durum, özellikle bulimia nervoza ve benzeri sendromlardan mustarip kadınlarda daha belirgin hale geliyor.
Çalışma, kişinin en yüksek kilosu ile mevcut kilosu arasındaki farkı ifade eden "kilo baskılanması" kavramına odaklanıyor. Araştırmacılar, daha yüksek kilo baskılanmasının leptin seviyelerini düşürdüğünü, bunun da GLP-1 hormonunun yemekten sonra salgılanmasını azalttığını belirledi. Her iki hormon da iştah kontrolünde kilit rol oynuyor. Leptin vücudun enerji rezervlerini beyne bildirirken, GLP-1 tokluk hissini tetikleyerek doyma sinyali gönderiyor. GLP-1 seviyesindeki düşüş ise bireyin daha çok yemek yemesi gerektiği hissine neden oluyor ve bu durum tıkınırcasına yeme ataklarını artırabiliyor.
Araştırma ayrıca tedavi açısından da önemli sonuçlar içeriyor. GLP-1 etkileyici ilaçların sadece diyabet veya kilo kaybı için değil, yeme bozukluklarının yönetiminde de potansiyel taşıyabileceği vurgulanıyor. Aynı zamanda, bireylerin sadece mevcut kilosunun değil, kilo geçmişinin de değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor. Bu sayede daha kişiselleştirilmiş ve etkili tedavi stratejileri geliştirilebilir.
Son olarak, çalışmada GLP-1 ilaçlarının kötüye kullanım ihtimaline dikkat çekilirken, bulimia ve benzeri bozukluklar için bilişsel davranışçı terapilerin birincil tedavi seçeneği olmaya devam ettiği hatırlatılıyor. Yaklaşık 400 kadının katıldığı bu kapsamlı araştırma, farklı yeme bozukluklarını ortak biyolojik mekanizmalar üzerinden değerlendirmeyi amaçlayarak, bu alandaki tedavilere yeni bir yön verme potansiyeli taşıyor.
