Imperial College London araştırmacıları tarafından yürütülen ve Advanced Science dergisinde yayımlanan yeni bir bilimsel çalışma, yapay zeka modellerinin antibiyotik direncine sahip bakteriyel enfeksiyonlarla mücadelede ilaç yeniden kullanımını (drug repurposing) hızlandırmadaki başarısını ortaya koydu. Araştırma, Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) öncelikli tehdit listesinde yer alan ve zatürre ile menenjit gibi hayati tehlike oluşturan hastalıklara yol açan Streptococcus pneumoniae bakterisini hedef alıyor.
Çalışma kapsamında bilim insanları; karar ağaçları toplulukları, grafik sinir ağları ve dizi tabanlı yapay zeka algoritmalarından oluşan üç farklı makine öğrenimi modelini bir arada kullandı. Yaklaşık 7.000 onaylı ilaç adayı üzerinde yapılan sanal taramalar sonucunda deneysel doğrulama için 11 ilaç bileşiği seçildi. Laboratuvar testlerinde bu moleküllerden 9'unun S. pneumoniae bakterisinin büyümesini engellediği, hatta en güçlü iki ilaçtan birinin ilaca dirençli bakteri suşlarına karşı bile yüksek etkinlik gösterdiği kanıtlandı.
Uzmanlar, güvenlik profili halihazırda bilinen mevcut ilaçların farklı hastalıklar için yeniden konumlandırılmasının, yeni bir ilacın sıfırdan geliştirilmesine kıyasla maliyet ve zaman açısından devasa bir avantaj sağladığını vurguluyor. Birbirini tamamlayan çoklu yapay zeka algoritmalarının birlikte kullanılması, aday moleküllerin başarı oranını tekli modellere göre çok daha yüksek seviyeye çıkarıyor.
Bilim insanları, küresel bir sağlık tehdidi haline gelen antimikrobiyal direnç karşısında yapay zeka destekli bu yöntemin son derece hızlı ve ekonomik bir çözüm sunduğunu ifade ediyor. Gelecekte bu tür bilgi işlem stratejilerinin yaygınlaşmasıyla, geleneksel ilaç geliştirme süreçlerindeki tıkanıklıkların aşılabileceği ve dirençli enfeksiyonlara karşı yeni tedavi seçeneklerinin klinik kullanıma çok daha kısa sürede kazandırılabileceği öngörülüyor.
