DoktorClub
Sağlık Bilgisi.
Hekim Güveni.
İçeriğe geç

Şiddetli ya da ani başlayan bir belirtiniz varsa okumayı bırakın, 112'yi arayın.

Hekim misiniz? DoktorClub'a katılın
DoktorClub
HaberlerHasta rehberleriBelirti rehberiHangi doktora gitmeliyim?Vitamin ve mineralHesaplayıcılar
AraOturum açDOKGPT'yi dene
HaberlerHasta rehberleri
Belirti rehberi
Hangi doktora gitmeliyim?
Vitamin ve mineral
Hesaplayıcılar
Oturum aç
DOKGPT'yi dene
TümüOnkolojiKadın SağlığıÇocuk SağlığıBelirti RehberleriRuh SağlığıLongevityCilt ve AlerjiMutfak TıbbıErkek SağlığıBilimsel Gündem
Haberler/Geriatri

Geriatri

Yaşlıda yeni bir şikâyet mi başladı? Önce ilaç listesine bakın

DC

DoktorClub Sağlık Editör Kurulu · Tıbbi gözetim: Dr. Murat Toktamışoğlu

Yayın 11 Temmuz 2026 · Güncelleme 11 Temmuz 2026 · 2 dk okuma

WhatsApp'ta paylaş (yeni pencerede açılır)

Haberi paylaş

İlgilenecek birine ulaştırın.

WhatsApp ile paylaş↗
XFacebookLinkedIn

30 saniyede özet

Yaşlı bir yakınınızda yeni bir şikâyet başladıysa akla ilk gelen genelde yeni bir hastalık olur. Oysa sık karşılaşılan bir başka açıklama var: ilaç yan etkisi. Yaş ilerledikçe böbrek ve karaciğer ilaçları daha yavaş temizler. Aynı doz, gençtekinden daha güçlü etki yapar. Sersemlik, düşme, kabızlık ve zihin bulanıklığı bu tablonun tipik yüzleridir. Çözüm, ilaç listesini düzenli olarak gözden geçirmektir.

Neden yaşlılarda risk daha yüksek?

Vücut suyu azalır, yağ oranı artar. Böbrek süzme hızı düşer. Karaciğer enzimleri yavaşlar.

Sonuç: ilaç kanda daha uzun kalır ve birikir. Ayrıca birden fazla hekimden reçete alınca listeler kabarır. Beş ve üzeri ilaç kullanımına tıp dilinde polifarmasi denir.

Bu belirtiler ilaçtan olabilir

Aşağıdaki tablolarda önce ilaçları düşünün:

  • Ayağa kalkarken baş dönmesi ve düşme
  • Yeni başlayan unutkanlık, dalgınlık, gece huzursuzluğu
  • İnatçı kabızlık veya idrar yapamama
  • İştahsızlık ve kilo kaybı
  • Gün içinde aşırı uykululuk
  • Yeni gelişen denge sorunu

Bu şikâyetler "yaşlılık işte" diye geçiştirilmemeli. Çoğu geri döndürülebilir.

Yüksek dikkat gerektiren ilaç grupları

  • Uyku ilaçları ve sakinleştiriciler (benzodiazepinler)
  • Bazı antidepresanlar ve antipsikotikler
  • İdrar söktürücüler ve tansiyon ilaçları
  • Kan sulandırıcılar
  • Alerji ilaçlarının eski nesli (uyku yapan antihistaminikler)
  • Bazı ağrı kesiciler (mide ve böbrek üzerine etkileri nedeniyle)

Bu listeye bakıp ilaç kesmeyin. Ani kesilme bazı ilaçlarda tehlikelidir.

Uyarı: Hiçbir ilacı hekime danışmadan bırakmayın. Özellikle kalp, tansiyon ve kan sulandırıcı ilaçların ani kesilmesi ciddi sonuç doğurabilir.

Yılda bir kez "ilaç temizliği"

Yakınınız için basit bir rutin kurun:

  • Tüm kutuları (reçetesiz ilaçlar, vitaminler ve bitkisel ürünler dâhil) bir torbaya koyun.
  • Aile hekimine veya geriatri polikliniğine götürün.
  • Şu soruyu sorun: "Bu ilaçlardan hangisi hâlâ gerekli?"
  • Doz ve saatleri tek bir listeye yazın; buzdolabına asın.

Bitkisel ürünleri saklamayın. Zerdeçal, ginkgo ve St. John's Wort gibi ürünler ilaç etkileşimi yapar.

Sık sorulanlar

Vitaminler zararsız değil mi? Her zaman değil. Yüksek doz D vitamini ve bazı takviyeler etkileşime girer.

Düşme neden bu kadar ciddi? Yaşlıda kalça kırığı, bağımsızlığı kalıcı olarak sonlandırabilir. Düşmeyi önlemek hayati bir hedeftir.

Hafıza sorunu her zaman demans mı? Hayır. İlaç, depresyon, B12 eksikliği ve tiroit sorunu benzer tablo yapar.

Kaynaklar

  1. National Institute on Aging — Safe Use of Medicines for Older Adults nia.nih.gov (yeni pencerede açılır)
  2. American Geriatrics Society — Beers Criteria americangeriatrics.org (yeni pencerede açılır)
  3. WHO — Medication Without Harm who.int (yeni pencerede açılır)
Yazan
DoktorClub Sağlık Editör Kurulu
Tıbbi gözetim
Dr. Murat Toktamışoğlu
Güncelleme
11 Temmuz 2026

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Bir hata mı gördünüz? Bize bildirin · Yayın ilkelerimiz · Tıbbi inceleme politikası

Bu yazıda

30 saniyede özetNeden yaşlılarda risk daha yüksek?Bu belirtiler ilaçtan olabilirYüksek dikkat gerektiren ilaç gruplarıYılda bir kez "ilaç temizliği"Sık sorulanlarKaynaklar

Kısaca

Konu
Geriatri
Yayın
11 Temmuz 2026
Kaynak
3 kaynak, ilki nia.nih.gov
Tıbbi gözetim
Dr. Murat Toktamışoğlu

Hangi doktora gitmeliyim?

Belirtinize göre doğru uzmanlık alanını bulun.

Doğru uzmanı bulun

Okumaya devam edin

Yaşlıda susuzluk susama hissiyle anlaşılmaz: 6 erken işaret

30 Ağustos · 2 dk

Kemiğe yönlendirilen kök hücre: osteoporozda ilk insan denemesi

22 Eylül · 3 dk

Yaşlılar neden susadığını fark etmez? Sessiz sıvı kaybı

21 Eylül · 3 dk
Bu rehber yardımcı oldu mu?
DoktorClub

Türkiye'nin hekim topluluğundan, hastalar için anlaşılır sağlık haberleri. Bu içerikler bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.

Haberler

OnkolojiKadın sağlığıÇocuk sağlığıLongevity

Hastalar için

Hasta rehberleriBelirti rehberiHangi doktora gitmeliyim?Vitamin ve mineral rehberiTıbbi hesaplayıcılar

Hekimler için

Hekim kaydıAkademiDOKGPT

Kurumsal

Yayın ilkeleriTıbbi inceleme politikasıİletişimKVKK
© 2026 DoktorClub