Yaşlı bireylerde beş ve üzeri ilaç kullanımına polifarmasi denir. Kronik hastalıklar arttıkça ilaç listesi de uzar. Fazla ilaç yarar sağlayabilir ama etkileşim, düşme ve sersemlik riskini de büyütür. Yılda en az bir kez…
Yaşlı bireyler çoğu zaman birden fazla ilaç kullanır. Fazla ilaç düşme, sersemlik ve etkileşim riski yaratır. Güvenli ilaç yönetimini öğrenin.
Yaşlı bireylerde beş ve üzeri ilaç kullanımına polifarmasi denir. Kronik hastalıklar arttıkça ilaç listesi de uzar. Fazla ilaç yarar sağlayabilir ama etkileşim, düşme ve sersemlik riskini de büyütür. Yılda en az bir kez tüm ilaçların gözden geçirilmesi güvenliği artırır. Hiçbir ilacı hekime sormadan başlatmayın ya da kesmeyin.
Yaşlanan vücut ilacı gençlerden farklı işler. Böbrek ve karaciğer ilacı daha yavaş atar; etki ve yan etki uzar. Aynı anda kullanılan ilaçlar birbirinin etkisini değiştirebilir.
Sonuç bazen görünmez bir zincirdir. Bir ilacın yan etkisi yeni bir belirti yaratır; buna yeni ilaç eklenir. Buna "reçete çığı" denir.
Dikkat edilmesi gereken tablolar şunlardır:
Bu riskler sessizce birikir. Yeni bir halsizlik ya da denge kaybı çıktığında ilk akla gelen ilaç listesi olmalıdır.
Şu adımları uygulayın:
Bu basit alışkanlıklar hataların çoğunu önler.
Yılda en az bir kez hekiminizle tüm listeyi gözden geçirin. Bu görüşmede üç soru sorun: Bu ilaç hâlâ gerekli mi? Dozu yaşıma uygun mu? Kesilebilecek bir ilaç var mı? Gereksiz ilacın planlı biçimde azaltılmasına "deprescribing" denir ve güvenli biçimde uygulanır.
Eczacı da bu süreçte değerli bir kaynaktır. Etkileşimleri kontrol eder ve doğru kullanım konusunda yol gösterir.
Yaşlı bireyin bakımını üstlenenler ilaç saatlerini takip edebilir. Kafa karışıklığı, düşme ya da iştah kaybı gibi değişimleri hekime bildirin. Kendi başınıza doz atlamak ya da ikiye katlamak tehlikelidir; her değişiklik hekimle planlanmalıdır.
İlaç sayısı fazla ama hepsi gerekli olabilir mi? Evet. Bazı hastalarda çoklu ilaç haklı ve gereklidir. Amaç ilacı azaltmak değil, gereksizini ayıklamaktır.
Bitkisel ürünler ilaçla etkileşir mi? Kesinlikle. Bazı bitkiler kan sulandırıcı ve tansiyon ilaçlarını etkiler. Hepsini hekiminize bildirin.
Vitaminleri de listeye yazmalı mıyım? Evet. Vitamin ve mineral takviyeleri de etkileşebilir. Listeye dahil edin.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.