Yaşlılarda Çoklu İlaç Kullanımı (Polifarmasi): Riskler ve Güvenli Yönetim

Yaşlanan vücut ilacı gençlerden farklı işler. Böbrek ve karaciğer ilacı daha yavaş atar; etki ve yan etki uzar. Aynı anda kullanılan ilaçlar birbirinin etkisini değiştirebilir.

Sonuç bazen görünmez bir zincirdir. Bir ilacın yan etkisi yeni bir belirti yaratır; buna yeni ilaç eklenir. Buna "reçete çığı" denir.

Dikkat edilmesi gereken tablolar şunlardır:

• Düşme ve kırık: sakinleştirici ve tansiyon ilaçları dengeyi bozabilir
• Sersemlik ve bulanık zihin: özellikle uyku ve alerji ilaçları
• Kanama: kan sulandırıcılarla ağrı kesicilerin birlikteliği
• Böbrek zorlanması: bazı ağrı kesicilerin uzun kullanımı

Bu riskler sessizce birikir. Yeni bir halsizlik ya da denge kaybı çıktığında ilk akla gelen ilaç listesi olmalıdır.

Şu adımları uygulayın:

• Tüm ilaçların güncel bir listesini yapın; reçetesiz ürünleri ve bitkisel destekleri de yazın
• Bu listeyi her hekim ve eczane ziyaretinde gösterin
• İlaçları tek eczaneden almaya çalışın; etkileşim kontrolü kolaylaşır
• Günlük ilaç kutusu (bölmeli hap kutusu) kullanın
• Yeni bir belirti çıkınca "acaba ilaçtan mı?" diye sorun

Bu basit alışkanlıklar hataların çoğunu önler.

Yılda en az bir kez hekiminizle tüm listeyi gözden geçirin. Bu görüşmede üç soru sorun: Bu ilaç hâlâ gerekli mi? Dozu yaşıma uygun mu? Kesilebilecek bir ilaç var mı? Gereksiz ilacın planlı biçimde azaltılmasına "deprescribing" denir ve güvenli biçimde uygulanır.

Eczacı da bu süreçte değerli bir kaynaktır. Etkileşimleri kontrol eder ve doğru kullanım konusunda yol gösterir.

Yaşlı bireyin bakımını üstlenenler ilaç saatlerini takip edebilir. Kafa karışıklığı, düşme ya da iştah kaybı gibi değişimleri hekime bildirin. Kendi başınıza doz atlamak ya da ikiye katlamak tehlikelidir; her değişiklik hekimle planlanmalıdır.