Bu yaşlarda cildinizde neler oluyor?
20'li yaşlarda cildin yapısını oluşturan kolajen ve elastik lifler genellikle iyi durumdadır; cildin kendini onarma yeteneği de yüksektir. Bununla birlikte güneşin cilt üzerindeki etkisi bu yıllarda birikmeye başlar. Yaşla birlikte görülen kırışıklıkların, lekelerin ve cilt dokusundaki bozulmanın önemli bir kısmının yıllar içinde biriken güneş hasarıyla ilişkili olduğu bilinmektedir.
Bu nedenle 20'li yaşlarda yapılabilecek en etkili şey, cildi değiştirmeye çalışmak değil, onu korumaktır. Bugün edindiğiniz alışkanlıklar, 30'lu ve 40'lı yaşlarda cildinizin nasıl görüneceğini büyük ölçüde etkiler.
Gerçekten gerekli olan: güneş koruması
Güneş koruması, hem cilt kanseri riskini azaltmanın hem de erken cilt yaşlanmasını yavaşlatmanın etkisi iyi bilinen yollarındandır. Düzenli güneş koruyucu kullanımının cilt yaşlanma belirtilerini yavaşlatabildiğini gösteren randomize bir çalışma da bulunmaktadır.
- Geniş spektrumlu (hem UVA hem UVB'ye karşı koruyan) ve yüksek koruma faktörlü bir güneş koruyucuyu her sabah kullanın; bulutlu günlerde ve kışın da.
- Açık havada uzun süre kalıyorsanız güneş koruyucuyu yaklaşık iki saatte bir, terleme ya da yüzme sonrası daha sık yenileyin.
- Şapka, güneş gözlüğü ve gölge, güneş koruyucuyu tamamlar.
- Solaryumdan uzak durun. Solaryum, cilt kanseri riskini artıran bir ultraviyole kaynağıdır.
- Bronzlaşma, cildin hasara verdiği bir yanıttır; sağlıklı bir görünüm işareti olarak görülmemelidir.
Sade bir temel rutin yeterlidir
Pek çok adımdan oluşan uzun bakım rutinleri, cildi daha sağlıklı yapmaz; aksine çok sayıda ürünün birlikte kullanılması tahrişe ve hassasiyete yol açabilir. Çoğu kişi için üç temel adım yeterlidir:
- Nazik bir temizleyiciyle sabah ve akşam yüzünüzü yıkayın; sert fırçalama ve kese gibi aşındırıcı uygulamalardan kaçının.
- Cilt tipinize uygun bir nemlendirici kullanın. Yağlı veya sivilceye eğilimli ciltlerde gözenek tıkamaması amaçlanan (komedojenik olmayan) ürünler tercih edilebilir.
- Sabahları güneş koruyucu sürün.
Yeni bir ürünü rutininize eklerken bir seferde yalnız bir ürün ekleyin ve cildinizin nasıl tepki verdiğini birkaç hafta izleyin. Böylece bir tahriş olduğunda nedenini daha kolay anlarsınız.
Pahalı ya da çok bileşenli bir ürün, daha etkili olduğu anlamına gelmez. Ürün seçerken etken maddeye ve cildinizin tepkisine bakmak, ambalajdaki iddialara bakmaktan daha yararlıdır.
Akne (sivilce): beklemek yerine tedavi
Akne yalnız ergenlikte değil, 20'li yaşlarda ve sonrasında da sık görülür. Hafif akne çoğu zaman uygun bakım ve hekimin önerdiği tedavilerle kontrol altına alınabilir. Orta ve şiddetli akne ise iz bırakma riski taşıdığı için gecikmeden bir dermatoloğa başvurulması önerilir.
- Sivilceleri sıkmayın veya koparmayın; bu, iltihabı derinleştirebilir ve iz ile leke riskini artırabilir.
- İnternette önerilen ev karışımları ve diş macunu gibi uygulamalar cildi tahriş edebilir.
- Akne tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar gebelikte kullanılmamalıdır; gebelik planınız varsa hekiminize mutlaka söyleyin.
- Akne düzensiz adet, aşırı kıllanma gibi belirtilerle birlikteyse hormonal bir nedenin araştırılması gerekebilir.
Akneden geriye iz kaldıysa, bu izlerin türleri ve tedavi seçenekleri “Akne (Sivilce) İzleri” yazımızda anlatılıyor. Sivilce sonrası kalan koyu lekeler için “Ciltte Leke ve Melazma” yazımıza da göz atabilirsiniz.
Bu yaşlarda cildin en çok ihtiyaç duyduğu şey işlem değil, düzenli güneşten korunma ve sade bir bakım alışkanlığıdır. Sosyal medyada gördüğünüz her yeniliği denemek yerine, bir sorun fark ettiğinizde hekime danışmak daha güvenli bir yoldur.
Dr. Hamza GemiciDoktorclub Medikal Direktörü · Medikal Estetik Hekimi
Bu yaşta medikal estetik işlemler neden çoğu zaman gereksiz?
20'li yaşlarda kırışıklıklar, hacim kaybı veya cilt sarkması gibi medikal estetik işlemlerin hedeflediği değişiklikler genellikle henüz belirgin değildir. Bu nedenle önleyici olarak sunulan birçok işlemin bu yaş grubunda gerekli olduğunu gösteren güçlü kanıt yoktur.
Örneğin botulinum toksinin genç yaşta, kırışıklık oluşmadan önce uygulanmasının uzun vadede yarar sağladığı görüşü yaygın olsa da, bu konudaki kanıtlar sınırlıdır. Aynı şekilde genç bir yüze erken yaşta dolgu uygulanması, yüzün doğal oranlarını değiştirebilir ve gereksiz risk anlamına gelebilir.
Bu, hiçbir işlemin uygun olmadığı anlamına gelmez. Akne izleri, aşırı terleme, istenmeyen tüyler veya belirgin lekeler gibi bazı durumlarda hekim değerlendirmesiyle bir tedavi gündeme gelebilir. Önemli olan, işlemin gerçek bir soruna yönelik olması ve sizin için gerekli olduğuna muayene sonrası birlikte karar verilmesidir.
İlk kez bir işlem düşünüyorsanız “İlk Kez Medikal Estetik Yaptıracaklar İçin Rehber” yazımız, karar vermeden önce kendinize sorabileceğiniz soruları anlatıyor.
Sosyal medya akımlarında uyarı işaretleri
Sosyal medyada cilt bakımı ve estetikle ilgili içerik çok fazladır ve bunların önemli bir kısmı bilimsel temelden yoksundur. Aşağıdaki işaretlerden birini görüyorsanız temkinli olmanız önerilir:
- Kısa sürede olağanüstü sonuç vaat eden ürünler veya uygulamalar
- Filtreli ya da düzenlenmiş görüntülerle sunulan önce-sonra paylaşımları
- Evde iğneli cihazlarla, kalemle ya da internetten alınan enjeksiyon ürünleriyle yapılan uygulamalar
- Güneş koruyucunun zararlı olduğunu, yerine doğal yağların yeterli olduğunu öne süren içerikler
- Asit içeren ürünlerin, retinoidlerin veya peeling ürünlerinin denetimsiz ve birlikte kullanımını öneren rutinler
- Hekim olmayan kişilerin, sağlık kuruluşu dışında yaptığı enjeksiyon veya işlemler
- İndirim, süre sınırı gibi acele ettirmeye yönelik teklifler
Bir uygulamayı kimin, nerede yaptığını kontrol etmek için “Medikal Estetik İçin Klinik ve Hekim Seçerken 10 Maddelik Güvenlik Kontrol Listesi” yazımızdan yararlanabilirsiniz.
Ne zaman bir hekime başvurmalısınız?
Şu durumlarda gecikmeden bir hekime başvurun
- Yeni çıkan, büyüyen, şekli, rengi veya kalınlığı değişen, kaşınan ya da kanayan bir ben veya leke
- İz bırakan, ağrılı ya da derin sivilceler
- Bir ürün kullandıktan sonra yüzde yaygın kızarıklık, şişlik veya döküntü
- Evde ya da sağlık kuruluşu dışında yapılmış bir uygulamadan sonra artan ağrı, kızarıklık, akıntı veya ateş
Son söz
20'li yaşlarda cildiniz için yapabileceğiniz en değerli şeyler çoğu zaman en basit olanlardır: güneşten korunmak, sigaradan uzak durmak, sade bir bakım rutini sürdürmek ve akne gibi sorunları zamanında tedavi ettirmek. Bir işlem düşündüğünüzde ise acele etmeden, muayene sonrası ve bilgiyle karar vermek her zaman en güvenli yoldur.
Hekiminize sorabileceğiniz sorular
- Cilt tipim nedir ve hangi tür ürünler bana uygun?
- Benim için hangi güneş koruyucu türü uygun?
- Aknem için hangi tedavi seçenekleri var, iz kalma riskim yüksek mi?
- Kullanmayı düşündüğüm ürünler birbiriyle birlikte kullanılabilir mi?
- Gebelik planlıyorsam hangi ürün ve ilaçları kullanmamalıyım?
- Benim için düşündüğüm işlem gerçekten gerekli mi, yapmasam ne olur?
- Benlerimin kontrol edilmesi gerekir mi?
Sık sorulan sorular
20'li yaşlarda önleyici botoks gerekli mi?
Bu yaş grubunda önleyici amaçlı botulinum toksin uygulamasının uzun vadede yarar sağladığını gösteren kanıtlar sınırlıdır. Çoğu kişi için güneş koruması ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları önceliklidir. Herhangi bir işlem düşünüyorsanız, gerekli olup olmadığını muayene sonrası hekiminizle konuşmanız önerilir.
Güneş koruyucuyu yalnız yazın kullanmak yeterli mi?
Hayır. Ultraviyole ışınlar yıl boyunca, bulutlu havalarda da cilde ulaşır. Güneş koruyucuyu her gün kullanmak, uzun vadede cildinizi korumanın temelidir.
Çok adımlı cilt bakım rutinleri daha mı etkili?
Genellikle hayır. Çok sayıda ürünün birlikte kullanılması tahriş riskini artırabilir. Nazik temizleme, nemlendirme ve güneş koruması çoğu kişi için yeterli bir başlangıçtır.
Sivilcelerim kendiliğinden geçer mi, beklemeli miyim?
Hafif akne zamanla azalabilir; ancak orta ve şiddetli akne iz bırakabilir. Sivilceleriniz derin, ağrılı veya iz bırakıyorsa beklemek yerine bir dermatoloğa başvurmanız önerilir.
Sosyal medyada gördüğüm evde iğneli cihaz uygulamaları güvenli mi?
Evde, steril olmayan koşullarda yapılan iğneli uygulamalar enfeksiyon, tahriş ve leke riskini artırabilir. Bu tür uygulamaları denemeden önce bir hekime danışmanız önerilir.
Kaynaklar
- Sunscreen and sun safety — NHS (Birleşik Krallık)
- Acne — NHS (Birleşik Krallık)
- Acne — Patient Information Leaflet — British Association of Dermatologists (BAD)
- What to look for: ABCDEs of melanoma — American Academy of Dermatology (AAD)
- Ultraviolet radiation (fact sheet) — World Health Organization (WHO)
- Sunscreen and prevention of skin aging: a randomized trial (Hughes MC, Williams GM, Baker P, Green AC). Ann Intern Med 158(11):781–790 — Annals of Internal Medicine, 2013
- Choosing who will do your cosmetic procedure — NHS
Medikal Estetik Uzman Kurulu
Bu yazı Doktorclub Medikal Estetik Uzman Kurulu tarafından denetlenmiştir.