MAO inhibitörü kullanırken neler yenmez? Tiramin, eski peynir ve tansiyon krizi

Neden etkileşir?

Tiramin bazı besinlerde, özellikle bekletilerek, olgunlaştırılarak ya da mayalanarak hazırlananlarda doğal olarak bulunur. Normalde vücuttaki MAO enzimi tiramini parçalar.

MAO inhibitörü bu enzimi engellediği için tiramin birikebilir. Bu da kan basıncında ani ve tehlikeli bir yükselmeye yol açabilir. Etkileşimin ağırlığı ilacın türüne göre değişir; depresyonda kullanılan bazı MAO inhibitörlerinde kısıtlama daha geniş, Parkinson’da kullanılan bazılarında daha dardır.

Hangi besin ve içecekler?

Kaynaklarda tiramin yönünden zengin olduğu belirtilen besin grupları:

• tütsülenmiş, olgunlaştırılmış, uygun saklanmamış ya da bozulmuş et, tavuk, balık ve peynir
• eski (olgunlaştırılmış) peynirler
• bakla kabuğu (taze bakla), lahana turşusu ve soya sosu, tofu gibi soya ürünleri
• bira ve şarap gibi alkollü içecekler (alkolsüz bira ve şarap dahil)
• yoğun maya özütü

Ayrıca dikkat edilmesi gerekenler:

• fazla miktarda kafein ve çikolata (depresyonda kullanılan bazı MAO inhibitörlerinde kaçınılması önerilir)
• fenilalanin, triptofan ve tirozin içeren takviyeler (bazı MAO inhibitörlerinde)

Ne yapmalısınız?

• Size verilen yiyecek listesini mutfağınızda görünür bir yerde tutun.
• Taze hazırlanmış ve doğru saklanmış et, tavuk, balık ve süt ürünlerini tercih edin; bozulmaya yüz tutmuş, uzun bekletilmiş yiyecekleri tüketmeyin.
• Bir besinin listede olup olmadığından emin değilseniz yemeden önce hekiminize, eczacınıza ya da diyetisyeninize sorun.
• Yeni bir ilaç, soğuk algınlığı ilacı ya da bitkisel ürün almadan önce MAO inhibitörü kullandığınızı söyleyin.
• İlacı kendi kendinize bırakmayın; doz azaltımını hekiminiz planlar.
• İlacı bıraktıktan sonra da etkisi birkaç hafta sürebilir. Bu dönemde yeni bir ilaç başlarken MAO inhibitörü kullandığınızı belirtin ve beslenme kısıtlamasının ne zaman biteceğini hekiminize sorun.

Yanlış bilinenler

Yanlış: Bütün antidepresanlar peynirle etkileşir.

Doğru: Bu katı besin kısıtlaması MAO inhibitörlerine özgüdür. Diğer antidepresanlarda da alkol ve bazı ürünlerle ilgili uyarılar olabilir, ama tiramin kuralı onlar için geçerli değildir. Kendi ilacınızın grubunu eczacınıza sorun.

Yanlış: Peynir yasaksa hiçbir süt ürünü yenmez.

Doğru: Kaynaklar özellikle olgunlaştırılmış, eski, uygun saklanmamış ya da bozulmuş ürünlere dikkat çeker. Hangi ürünlerin size uygun olduğunu hekiminiz ya da diyetisyeniniz belirler.

Türkiye’de

Türk sofrasında kaşar, eski kaşar, tulum ve küflü peynirler; sucuk, pastırma gibi kurutulmuş ya da kürlenmiş etler; turşular ve mayalı içecekler sık bulunur. Bu ürünler, kaynakların andığı olgunlaştırılmış, kurutulmuş ya da mayalanmış besin gruplarına girer. MAO inhibitörü kullanıyorsanız bunları listenizde nasıl değerlendirmeniz gerektiğini diyetisyeninize sorun.

Bağlantılı sayfalar