Mit-gerçek içerikleri "geleneksel inanış" ile "bilimsel kanıt" arasındaki farkı görünür kılar; her efsane ayrı ayrı kanıt seviyesine göre değerlendirilir.
24 güncel içerik gösteriliyor.
"Klima hasta eder" sözü yaygındır ama tam doğru değil. Soğuk algınlığını ve gribi virüsler yapar, klimanın kendisi değil. Yine de klima dolaylı yollarla şikayet yaratabilir. Kuru hava, ani sıcaklık farkı ve…
Yaygın inanışın aksine, antibiyotikler gribe ve soğuk algınlığına iyi gelmez. Bu hastalıklara virüsler yol açar. Antibiyotikler ise sadece bakterilere etki eder. Gereksiz antibiyotik hem işe yaramaz hem de zarar verir.…
"Çok tatlı yedin, şeker olacaksın" cümlesi eksik bir doğru. Tip 2 diyabet, tek bir gıdanın değil; genetik yatkınlık, kilo, hareketsizlik ve toplam beslenme düzeninin ortak ürünüdür. Tip 1 diyabetin ise şekerle…
Ekmeği kesen kişi genelde ilk günlerde 1-2 kilo verir ve heyecanlanır. Bu düşüşün büyük kısmı yağ değildir. Karbonhidrat deposu (glikojen) azalınca ona bağlı su da atılır. Kilo dengesini belirleyen şey tek bir besin…
"Yumurta kolesterolü fırlatır" cümlesi onlarca yıl tekrarlandı. Güncel bilgi daha ayrıntılı bir tablo çiziyor. Besinle alınan kolesterol, kandaki değeri çoğu kişide sanıldığı kadar etkilemez. Asıl belirleyici…
Sauna sonrası hafiflemiş hissetmek gerçek. Ama bunun nedeni "toksin atmak" değil. Ter, ağırlıklı olarak su ve elektrolitten oluşur. Vücudu zararlı maddelerden arındıran asıl organlar karaciğer ve böbreklerdir.…
"Buzlu su içme, boğazın şişer." Bu cümleyi hepimiz duyduk. Gerçek şu: soğuk içecek tek başına enfeksiyon yaratmaz. Enfeksiyonun nedeni virüs veya bakteridir. Soğuk sıvı yalnızca hâlihazırda tahriş olmuş bir…
"Meyve şekerdir, kaçının" cümlesi yarım doğrudur. Bütün meyve, lif ve suyla birlikte gelir. Bu paket, şekerin kana geçişini yavaşlatır. Sağlıklı kişilerde meyveden kaçınmak için neden yok; tersine, meyve…
"Günde bir kadeh şarap kalbe iyi gelir" sözünü çok duyduk. Bu inanç uzun yıllar yaygındı. Ama yeni değerlendirmeler tabloyu değiştiriyor. Eski çalışmaların yöntemi sorunluydu. Alkol içmeyenlerin bir kısmı…
"Güneş kremi D vitaminini keser" sözü çok yaygındır. Bu yüzden birçok kişi kremden kaçınır. Oysa gerçek daha incelikli. Teoride krem üretimi azaltabilir. Ama gündelik hayatta bu etki çok küçük kalır. Çünkü…
"Stres kanser yapar" cümlesini çok duyarız. Ama bu tam doğru değildir. Stres tek başına sağlıklı bir hücreyi kansere çevirmez. Yine de araştırmalar bir bağlantıya işaret eder. Stres hormonları, uyuyan kanser…
"Nezleyken süt içme, balgam yapar" sözü çok yaygındır. Oysa bilimsel çalışmalar bunu doğrulamıyor. Süt, vücutta yeni balgam üretmez. Yalnızca ağızda geçici bir kaplama ve kıvam hissi bırakabilir. Bu his gerçek…
"Parmak çıtlatma kireçlenme yapar" cümlesini herkes duymuştur. Ama eldeki kanıtlar bu korkuyu desteklemez. Çalışmalar, parmak çıtlatanlarla çıtlatmayanlar arasında eklem kireçlenmesi (osteoartrit) açısından…
Detoks çayları sık sık "toksinleri atar, kilo verdirir" diye pazarlanır. Oysa vücudunuzun kendi arıtma sistemi zaten vardır. Karaciğer ve böbrekler zararlı maddeleri her gün temizler. Çoğu detoks ürününün bu…
Mikrodalga fırının yemeği "radyasyonlu" yaptığı ya da besin değerini yok ettiği yaygın bir yanlış inanıştır. Mikrodalga, suyu titreştirerek ısı üretir; yemeğe kalıcı radyasyon bırakmaz. Vitamin kaybı ise her…
Yaz sıcağında herkes bol bol terler. Birçok kişi bunu yağ yaktığının işareti sanır. Oysa ter, yağ kaybının ölçüsü değildir. Terleme yalnızca vücudun serinleme yöntemidir. Tarttığınızda gördüğünüz azalma çoğunlukla…
Buzlu su içmek sağlıklı bir insana zarar vermez. Boğazı iltihaplandırmaz, kalbi hasta etmez. Boğaz enfeksiyonları virüs ve bakterilerden olur, suyun soğukluğundan değil. Aşırı hızlı ve büyük yudumlar bazen geçici baş…
Soğuk algınlığını cereyan değil, virüsler yapar. Rüzgârın kendisi mikrop taşımaz; hasta eden, kapalı ortamda paylaşılan virüslerdir. Yine de klima ve cereyan tamamen masum değildir: kuru hava mukozayı…
Gluten, buğday, arpa ve çavdarda bulunan bir proteindir. Çölyak hastaları, buğday alerjisi olanlar ve tanı almış gluten hassasiyeti taşıyanlar için gerçekten sorundur. Nüfusun geri kalanında glutenin zarar verdiğini…
Sarımsak masum bir destek olabilir ama tansiyon ilacının yerini tutmaz. Derlenmiş çalışmalar günlük sarımsak takviyesinin büyük tansiyonu ortalama birkaç mmHg düşürebildiğini gösteriyor. Bu etki küçüktür ve kişiden…
Neredeyse herkes bunu duydu: "Tıraş olursan kıllar daha kalın ve sık çıkar." Bu doğru değil. Tıraş, kılın rengini, sayısını ya da kalınlığını değiştirmez. Kesilen uç künt kaldığı için kıl daha koyu ve sert…
"Çikolata yedin, yüzün sivilce oldu" cümlesini çoğumuz duyduk. Oysa saf kakaonun sivilce yaptığına dair güçlü bir kanıt yok. Asıl şüpheliler, çikolatadaki şeker ve süt gibi eklentiler. Yüksek şekerli ve sütlü…
Bal, pekmez ve agave şurubu doğal olsa da vücut için şeker sayılır. Kan şekerini yükseltir ve fazlası kilo aldırır. İçindeki vitamin miktarı, fark yaratacak kadar yüksek değildir. Sağlıklı seçim, hangi tatlandırıcıyı…
Antibiyotikler yalnızca bakterilere etki eder. Grip ve soğuk algınlığı ise virüslerden kaynaklanır; bu ilaçlar onlara fayda etmez. Gereksiz kullanım hem yan etki yapar hem de direnç gelişimini hızlandırır. Doğru karar…
