30 Saniyede Özet
Epic'in 15 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre yirmi beş sağlık sisteminin ekipleri, şirketin Verona'daki merkezinde kendi yapay zekâ ajanlarını kurdu. Örnekler arasında prematüre bebekte nekrotizan enterokolit uyarısı ve reçete yenileme taraması var. Paylaşılan tek sonuç rakamı, Epic'in bir kurum için aktardığı beyan; bağımsız değerlendirme yok. Asıl soru, hastanenin kendi yaptığı ajanı kimin doğrulayacağı ve hatada sorumluluğun kimde olacağı.
Ne oldu?
Epic, ikinci "Agent Factory Build-a-Thon" etkinliğini 14 Eylül'de başlayan haftada düzenledi. Agent Factory, şirketin tanımıyla sağlık sistemlerinin yapay zekâ ajanlarını kurup izlediği ve değerlendirdiği bir platform. Yapay zekâ ajanı, tek bir soruyu yanıtlamak yerine çok adımlı bir işi baştan sona yürüten yazılım demek.
Her ekipte klinik ve operasyonel yöneticiler, teknik personelle yan yana çalıştı. Epic geliştiricileri de masadaydı. Duyuruya göre Pazartesi fikir üretimine, Salı yapım ve teste ayrıldı; Çarşamba kurumlar arası sunum günüydü.
Epic'in paylaştığı örnek ajanlar şunlar:
Hemşire ve hekim notlarında nekrotizan enterokolitin (prematüre bebeklerde ağır bağırsak hastalığı) erken işaretlerini arayıp riskli olguları işaretleyen ajan.
Ulaşım sorunu gibi nedenlerle ameliyat günü iptal riski taşıyan hastaları bulup önceden ulaşan ajan.
Reçete yenileme isteklerini protokol ve hasta dosyasıyla karşılaştırıp onaylanabilir olanları ayıran ajan.
Belgelenmemiş kritik bakım süresini yakalayıp klinisyenin onayına taslak not hazırlayan ajan.
Bazı ekipler Epic'in klinisyen asistanı Art ile çalışan ajanlar kuruyor. Biri yatış öncesi ilaç geçmişini yeni orderlarla karşılaştırıp çakışmaları işaretleyecek. Diğeri hasta güvenliği olayından sonra kök neden analizi taslağı hazırlayacak.
Kanıt ne kadar güçlü?
Bu bir şirket duyurusu, klinik çalışma değil. Tek somut sonuç ECU Health'e ait. Duyuruya göre kurum, gelen sevk taleplerini özetleyip uygun tesisi belirleyen bir ajanla haftada 20 saat personel zamanı kazandı. Bu rakamın nasıl ölçüldüğü açıklanmadı ve bağımsız doğrulaması yok.
Build-a-Thon'da kurulan ajanlar için henüz performans verisi paylaşılmadı. Duyarlılık, yanlış alarm oranı ya da hasta sonucu gibi ölçütler yok. Epic'e göre ilk erken kullanıcı grubunun eğitimi Ekim 2026'da başlayacak, geniş kullanım 2027'de planlanıyor.
Fierce Healthcare'e göre Agent Factory'nin kullanıma açılması, Ağustos 2026 Kullanıcı Grubu Toplantısı'nın öne çıkan başlığıydı. İlk Build-a-Thon ise Mayıs 2026'da yapılmıştı. Platform, kuruluşların ajan kurmasına, çalıştırmasına ve denetlemesine olanak tanıyor.
Doğrulama ve sorumluluk: asıl mesele
Örnek ajanlar risk açısından aynı sınıfta değil. Ameliyat iptalini önlemeye yönelik bir hatırlatma ajanı düşük riskli bir operasyonel araç. Buna karşılık NEC uyarısı fiilen bir klinik öngörü modeli gibi çalışıyor. Kaçırılan bir uyarı ya da gereksiz alarm doğrudan bebeğin bakımını etkileyebilir.
Reçete yenileme ajanı da benzer bir gri alanda. "Güvenle onaylanabilir" etiketi, hekimin kontrolünü gevşetirse ilaç etkileşimi ya da izlem eksikliği gözden kaçabilir. Kritik bakım notu ajanı ise ABD'de faturalandırmada da kullanılan bir belgeyi taslak hâline getiriyor.
Geçmiş bir örnek bu kaygıyı somutlaştırıyor. JAMA Internal Medicine'de 2021'de yayımlanan dış doğrulamada, Epic'in yaygın sepsis modelinin o dönemki sürümü Michigan Medicine'de zayıf kaldı. Model 38.455 yatışta 0,63 AUC gösterdi. Skor 6 eşiğinde sepsisli hastaların yüzde 67'sini yakalayamadı, buna karşın yatışların yüzde 18'inde uyarı üretti.
Duyuru, yapım sürecinin aylar değil saatler sürdüğünü vurguluyor. Hız bir avantaj, ama doğrulama adımının atlanması riskini de taşıyor. ABD'de FDA'nın Ocak 2026 tarihli klinik karar destek yazılımı rehberi, hangi işlevlerin tıbbi cihaz sayılmadığını tarif ediyor. Kurum içi bir ajanın bu çerçevede nereye düştüğü, işlevine göre değişecek.
Hekim için ne anlama geliyor?
Kurumunuzda benzer bir ajan devreye girerse sorulması gereken sorular belli:
Ajan canlıya alınmadan önce kendi hastalarınızda sessiz modda (çıktısı klinisyene gösterilmeden) test edildi mi?
Duyarlılık, yanlış alarm oranı ve hangi hasta gruplarında zayıf kaldığı yazılı mı?
Ajanın önerisini kim onaylıyor; onay kaydı tutuluyor mu?
Model güncellendiğinde ya da kayıt yapısı değiştiğinde performans yeniden ölçülüyor mu?
Hata olduğunda bildirim yolu ve sorumlu kişi tanımlı mı?
Bu sorulara yanıt yoksa ajanın çıktısını bir öneri olarak görmek, karar olarak görmemek en güvenli yol.
Türkiye'den bakınca
Epic'in ya da Agent Factory'nin Türkiye'de kullanıldığına dair bir bilgiye ulaşamadık. Yine de yerli hastane bilgi yönetim sistemlerine yapay zekâ modülleri eklendikçe aynı sorular gündeme gelecek. NEC uyarısı gibi klinik öngörü yapan bir ajan, işlevi nedeniyle tıbbi cihaz tartışmasına girebilir. Bu tür yazılımlarda yetkili otorite Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK).
Hasta notlarını okuyan her ajan, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında özel nitelikli sağlık verisi işliyor. Verinin nerede işlendiği ve kimin eriştiği, klinik doğruluk kadar önemli bir soru.
Sık sorulan sorular
Yapay zekâ ajanı ile sıradan bir karar destek uyarısı arasındaki fark nedir?
Klasik uyarı, belirli bir kurala uyan durumda tek bir mesaj gösterir. Ajan ise not okuma, karşılaştırma ve taslak hazırlama gibi birden çok adımı kendi yürütür. Bu yüzden hata zinciri daha uzun ve izlemesi daha zor olabilir.
ECU Health'in 20 saatlik kazancı güvenilir mi?
Rakam Epic'in duyurusunda yer alıyor ve ölçüm yöntemi paylaşılmadı. Bağımsız bir değerlendirme olmadan bunu bir örnek beyan olarak okumak gerekir.
Hastanenin kendi yaptığı ajanda hata olursa sorumlu kim?
İncelediğimiz kaynaklar bu soruya net bir yanıt vermiyor. Pratikte ajanı devreye alan kurum ve öneriyi onaylayan klinisyen ön plana çıkıyor. Bu nedenle onay adımının açık ve kayıtlı olması önemli.
Kaynaklar
Epic (2026) — At Agent Factory Build-A-Thon, Health Systems Create Their Own AI Agents: https://www.epic.com/epic/post/at-agent-factory-build-a-thon-health-systems-create-their-own-ai-agents/
Fierce Healthcare (2026) — Epic shifts focus to cybersecurity while AI and interoperability agenda still on track: https://www.fiercehealthcare.com/health-tech/epic-shifts-focus-cybersecurity-while-ai-and-interoperability-agenda-still-track
FDA (2026) — Clinical Decision Support Software: Guidance for Industry and FDA Staff: https://www.fda.gov/regulatory-information/search-fda-guidance-documents/clinical-decision-support-software
Wong A ve ark. (2021) — External Validation of a Widely Implemented Proprietary Sepsis Prediction Model in Hospitalized Patients, JAMA Intern Med: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34152373/
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
İlgili Yazılar
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer hekim onaylı rehberler:
Epic'in Build-a-Thon'unda 25 sağlık sistemi kendi yapay zekâ ajanını kurdu. NEC uyarısından reçete yenilemeye: kurum içi ajanı kim doğrulayacak?