30 Saniyede Özet
İngiltere Ulusal Sağlık Hizmeti'nde (NHS) sekiz hastanedeki 104 ameliyathane, endoskopi ve kateter laboratuvarında 12 aylık bir yapay zekâ değerlendirmesi başladı. Programı Proximie şirketi, AWS ve Deloitte ile birlikte yürütüyor. Amaç, mevcut salon ve personelle daha fazla hastaya işlem yapabilmek. Öne çıkan yüzde 8,2 vaka artışı ve yüzde 30 kısalan devir süresi ise şirketin kendi beyanı.
Ne oldu?
Proximie, 9 Eylül 2026'da Amazon'un basın sayfasında yayımlanan bir duyuruyla programı açıkladı. Şirket bunu NHS'teki en büyük cerrahi yapay zekâ değerlendirmesi olarak tanımlıyor. Sistemin adı Intelligence Suite. Salonda arka planda cerrahi ve operasyonel veriyi otomatik topluyor.
Şirkete göre veri, kaynağında kimliksizleştiriliyor. Ardından yapay zekâ modelleri bu veriyi anlık operasyonel bilgiye çeviriyor. Hedef, darboğazları görmek ve iş akışını düzeltmek. Şirketin tanıtım metninde bilgisayarlı görü (kamera görüntüsünden olay tanıyan yapay zekâ) kullanıldığı da belirtiliyor.
Ortakların rolleri ayrı. AWS bulut ve yapay zekâ altyapısını sağlıyor. Deloitte ise katılımcı hastane kuruluşlarında (NHS trust) ve NHS Londra bölgesinde programın yürütülmesine ve süreç dönüşümüne destek veriyor. Duyuruya göre kapsam yılda 20.000'i aşkın işlem.
Duyuru, programın gerekçesini de açıkça yazıyor. Umut verici küçük pilotlar, sağlık sisteminin geneline taşınmakta zorlanıyor. Sekiz sitede ortak bir değerlendirme çerçevesi kullanılarak ölçeklenebilir kanıt üretilmesi amaçlanıyor. Katılımcı sekiz hastanenin adı ise duyuruda yer almıyor.
Şirket, cerrahi video ve uzaktan erişim ürünü Surgical Suite'in NHS hastanelerinin yaklaşık yüzde 20'sinde erişilebilir olduğunu söylüyor. Şirketin kendi verisine göre Proximie, 50 ülkede 500'ü aşkın hastanede kullanıma alınmış. Bu rakamlar da bağımsız olarak doğrulanmış değil.
Kanıt ne kadar güçlü?
Şu an ortada yalnızca şirket beyanları var.
Duyuruya göre sistem University Hospitals Coventry and Warwickshire ile Barking, Havering and Redbridge hastane kuruluşlarında zaten kullanılıyor. Bu yerlerde yüzde 8,2 daha fazla vaka ve yüzde 30 daha kısa devir süresi bildiriliyor. Devir süresi, bir hastanın salondan çıkışıyla sonrakinin girişi arasında geçen süreyi anlatır. Ancak rakamların hangi dönemi, hangi salonları ve hangi tanımı kapsadığı belirtilmemiş.
Duyurudaki "günde bir ek vaka" potansiyeli ise dipnotla bir habere dayandırılıyor. Healthcare Management'ın Ocak 2026 haberine göre Guy's and St Thomas' iki robotik torasik cerrahi listesinde sistemi kullandı. Haberde bağımsız değerlendirme ifadesi geçiyor. Vaka başına yaklaşık 20 dakika kısalma ve yüzde 19–25 geri kazanılabilir salon süresi bildiriliyor.
Aynı habere göre ek vaka, gözlenmiş bir sonuç olarak değil, tam gün listeler üzerinden yapılan modellemeyle potansiyel olarak sunuluyor. Yayımlanmış bir makale ya da yöntem raporuna ulaşamadık. Dolayısıyla bu sonuçlar hakem denetiminden geçmiş kanıt sayılmamalı.
Yeni programın asıl değeri, bu boşluğu kapatma iddiasında yatıyor. Ancak duyuruda tasarımın kritik ayrıntıları yok. Kontrol grubu, önceden tanımlanmış birincil sonlanım, bağımsız analiz ekibi ve yayın planı belirtilmemiş. Duyuruda söz alan üç isim de programın ticari ortaklarından; değerlendirmeyi yürüten bağımsız bir akademik kurum anılmıyor.
Bu ayrıntılar önemli, çünkü öncesi-sonrası karşılaştırmalar kolayca yanıltabilir. Ekipler izlendiklerini bildikleri için daha hızlı çalışabilir. Deloitte'un eşzamanlı süreç iyileştirme çalışması da etkiyi yapay zekâdan ayırmayı zorlaştırır. Mevsimsel iş yükü ve vaka karması (vakaların türü ve zorluk dağılımı) da sonucu değiştirebilir.
Hekim için ne anlama geliyor?
Ameliyathane verimliliği hastanın bekleme süresini doğrudan etkileyebilir. Yine de devir süresini kısaltmak tek başına başarı değildir. Ekip yorgunluğu, güvenlik kontrol listesine uyum ve gün içi iptaller aynı anda izlenmezse kazanç yanıltıcı olabilir.
Kendi hastanenizde benzer bir sistem gündeme gelirse şunları sorun.
- Devir süresi ve vaka sayısı nasıl tanımlanıyor, ölçüm hangi zaman damgalarına dayanıyor?
- Karşılaştırma için eşzamanlı bir kontrol grubu ya da aşamalı geçiş tasarımı var mı?
- Komplikasyon, gün içi iptal ve fazla mesai gibi güvenlik ve personel göstergeleri izleniyor mu?
- Kazanılan süre gerçekten ek vakaya mı dönüşüyor, yoksa liste yine erken mi bitiyor?
- Sonuçlar, olumsuz çıksa bile yayımlanacak mı?
Türkiye'den bakınca
Proximie'nin Intelligence Suite ürününün Türkiye'de kullanımına dair bir bilgiye ulaşamadık. Yine de bu tür projelerde gözden kaçan bir taraf var: Salon kamerası yalnız hastayı değil, cerrahı, anestezistleri ve hemşireleri de kaydeder.
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), kimliği belirlenebilir her gerçek kişiye ilişkin bilgiyi kişisel veri sayıyor; bu tanım çalışanları da kapsıyor. Hastanın sağlık verisi ise özel nitelikli grupta. Verimlilik verisinin ileride bireysel performans değerlendirmesine dönüşüp dönüşmeyeceği ekiple baştan konuşulmalı. Bulut işlemesi yurt dışına aktarım içeriyorsa kanunun dokuzuncu maddesi de gündeme gelir.
Sık sorulan sorular
Bu sistem ameliyatı mı yönetiyor?
Hayır. Duyuruya göre sistem salon akışına dair operasyonel veri topluyor ve darboğazları gösteriyor. Klinik kararlar ekipte kalıyor.
Yüzde 8,2 vaka artışı kanıtlanmış bir sonuç mu?
Bu rakam şirketin açıklamasında yer alıyor. Dönem, yöntem ve karşılaştırma grubu belirtilmemiş. Bağımsız ve yayımlanmış bir analiz görmedik.
Değerlendirmenin sonuçları ne zaman belli olur?
Program 12 ay sürecek. Sonuçların ne zaman ve hangi biçimde yayımlanacağı duyuruda belirtilmemiş.
Kaynaklar
Proximie / Amazon Press Center (2026) — Global Healthtech Proximie, in Collaboration with AWS, Deloitte and the NHS, Launches Largest NHS AI Theatre Evaluation: https://press.aboutamazon.com/2026/9/global-healthtech-proximie-in-collaboration-with-aws-deloitte-and-the-nhs-launches-largest-nhs-ai-theatre-evaluation-to-unlock-hidden-operating-theatre-capacity
Healthcare Management (2026) — Guy's & St Thomas' uses AI to make efficiency gains across robotic surgery lists: https://www.healthcare-management.uk/guy-st-thomas-ai-driven-tool-efficiency-gains-robotic-surgery-lists
Healthcare Digital (2026) — Proximie, AWS, Deloitte Launch NHS Surgical AI Pilot: https://healthcare-digital.com/news/proximie-aws-deloitte-launch-nhs-surgical-ai-pilot
Med-Tech Insights (2026) — Proximie launches largest ever surgical AI evaluation with AWS, Deloitte, and the NHS: https://med-techinsights.com/2026/09/09/proximie-launches-largest-ever-surgical-ai-evaluation-with-aws-deloitte-and-the-nhs/
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6698.pdf
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
İlgili Yazılar
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer hekim onaylı rehberler:
Proximie, AWS ve Deloitte ile 8 NHS hastanesinde 104 salonu kapsayan 12 aylık değerlendirme başlattı. Şirket rakamları ne diyor, tasarım neyi ölçmeli?