30 Saniyede Özet
Verily, 9 Eylül 2026'da NVIDIA'dan yatırım aldığını ve genom ile elektronik sağlık kaydını birleştiren Forecast 1.0 modelini duyurdu. Şirketin daha önce paylaştığı ön baskı, genetik skor eklemenin tip 2 diyabet tahminini küçük ama anlamlı ölçüde iyileştirdiğini gösteriyor. Kazanım, hastanın geçmiş kaydı azken belirginleşiyor ve dış doğrulama henüz yok. Ertesi gün Trusted Health de Mayo Clinic'in personel talebi öngörü aracı CareCast için lisans anlaşması duyurdu.
Ne oldu?
Healthcare IT News, eylül ortasında yayımladığı yapay zekâ derlemesinde birkaç tahmin girişimini bir araya getirdi. Bunlardan klinik açıdan en dikkat çekeni Verily'nin duyurusu. Şirketin 9 Eylül 2026 tarihli basın bültenine göre NVIDIA yeni yatırımcı olarak katıldı. CU Healthcare Innovation Fund II de ek yatırım yaptı ve tutar açıklanmadı.
Bültende Forecast 1.0 adlı bir temel model (foundation model; geniş veriyle önceden eğitilip farklı görevlere uyarlanabilen büyük model) tanıtılıyor. Model, genomik veriyi elektronik sağlık kaydıyla birleştirerek uzun vadeli sağlık risklerini tahmin etmeyi hedefliyor. Şirket, NVIDIA yazılımlarıyla hem tahmin başarısının hem hesaplama verimliliğinin arttığını söylüyor. Ancak bültende bu iyileşmeye ait tek bir sayı yer almıyor.
Verily, Ekim 2025'te de NVIDIA ile teknik işbirliğini duyurmuştu. O açıklamada şirket, kayıt ve genom verisini birleştiren çok modlu bir model geliştirdiğini belirtti. Bu çalışmanın ön baskısı arXiv sunucusunda yayımlandı. Ön baskıya göre model, ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) bünyesindeki All of Us programının verisiyle eğitildi.
İkinci gelişme hastane iş gücüyle ilgili. Trusted Health'in 10 Eylül 2026 tarihli bültenine göre Mayo Clinic, CareCast aracını Trusted Works platformuna eklenmek üzere şirkete lisanslayacak. CareCast, kurumun geçmiş kadro ve hasta yükü verisiyle ileriye dönük personel talebini hesaplıyor. Bültene göre şirketin yazılım ajanları bu hesaplamayı nöbet çizelgesi hazırlamakta kullanacak.
Kanıt ne kadar güçlü?
Elimizdeki tek ayrıntılı veri, Amar ve arkadaşlarının hakem değerlendirmesinden geçmemiş ön baskısı. Yazarlar All of Us'taki 500 binden fazla katılımcıdan filtreleme sonrası yaklaşık 150 bin kişiyi kullandı. Bunların 135 bini eğitimde, 15 bini değerlendirmede yer aldı.
Modele 3.481 poligenik risk skoru eklendi. Poligenik risk skoru, çok sayıda gen varyantının küçük etkilerini tek bir sayıda toplayan ölçüttür.
Başlangıçta yalnızca demografik bilginin olduğu senaryoda, tip 2 diyabetin 10 yıllık tahmini iyileşti. AUROC değeri 0,707'den 0,732'ye çıktı. AUROC, modelin hasta ile hasta olmayanı ayırt etme gücünü gösterir.
Dört hastalığın birleşik analizinde ortalama artış yaklaşık 0,016 AUROC puanı oldu. Koroner arter hastalığı, depresyon ve şizofrenide iyileşme yönsel kaldı ve istatistiksel anlamlılığa ulaşmadı. Daha önemlisi, tip 2 diyabet analizinde üç yıllık kayıt geçmişi olan hastalarda genetik skorun katkısı anlamlılığını yitirdi.
Değerlendirme, aynı kohorttan ayrılan bir alt grupta yapıldı ve dış kohortta doğrulama raporlanmadı. Yazarlar, kalibrasyonun (tahmin edilen riskin gerçekleşen riskle uyumu) incelenmediğini açıkça yazıyor. Genetik skorların çoğu Avrupa kökenli çalışmalardan türediği için başka topluluklarda doğruluğun düşebileceği belirtiliyor.
Bir not daha gerekli. Basın bülteni, Forecast 1.0'ın bu ön baskıdaki modelle birebir aynı olup olmadığını söylemiyor. Dolayısıyla ürüne ait performansı ön baskıdan çıkarmak doğru olmaz. CareCast için de kamuya açık bir doğruluk ölçütü paylaşılmadı ve Mayo Clinic'in araçta mali çıkarı bulunuyor.
Hekim için ne anlama geliyor?
Genom ve kayıt verisini birleştiren modeller, özellikle kayıt geçmişi kısa olan genç hastalarda ek bilgi sunabilir. Ancak ön baskıdaki artış küçük ve klinik karar eşiklerinde ne değiştireceği bilinmiyor. Bir risk tahmini, tedavi kararına ancak kalibre edilmiş ve yerel veride sınanmışsa dayanak olabilir.
Bu tür bir araç kurumunuza sunulursa şu soruları sorun:
Model, hangi topluluktan gelen verilerle eğitildi ve dışarıda doğrulandı mı?
Kalibrasyon ve karar eğrisi analizi raporlandı mı?
Genetik skor, mevcut klinik risk hesaplayıcılarına gerçek bir katkı sağlıyor mu?
Tahmin sonrası hangi önleyici adımın atılacağı tanımlandı mı?
CareCast gibi personel öngörüleri doğrudan hasta kararı vermiyor. Yine de hemşire kadrosu hasta güvenliğini etkilediği için bu araçların çıktılarının da denetlenmesi gerekir.
Türkiye'den bakınca
Bu duyurulardaki modellerin Türkiye'de kullanımda olduğuna dair bir bilgi yok. Türk toplumuna özgü bir doğrulama verisi de duyurularda yer almıyor. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), sağlık ve genetik veriyi özel nitelikli kişisel veri sayıyor. Bu nedenle genom ile kayıt verisinin birleştirilmesi, yurt içinde sıkı hukuki ve etik güvence ister.
Klinik karar amacıyla kullanılan yazılımlar tıbbi cihaz sayılabilir. Bu durumda Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) düzenlemeleri gündeme gelir.
Sık sorulan sorular
Forecast 1.0 kliniğe hazır mı?
Şirket bültenine göre model geliştirildi, ancak bağımsız ve hakemli performans verisi yayımlanmadı. İlgili ön baskı dış doğrulama ve kalibrasyon analizi içermiyor. Bu haliyle araştırma aşamasında bir araç olarak görülmeli.
Poligenik risk skoru tek başına yeterli mi?
Hayır, ön baskıda bile katkı küçük ve hastalığa göre değişken çıktı. Diyabet analizinde kayıt geçmişi uzadıkça genetik skorun ek değeri belirgin biçimde azaldı. Aile öyküsü ve klasik risk etkenleri önemini koruyor.
CareCast hastaları nasıl etkiler?
Araç, hasta değil personel ihtiyacını tahmin ediyor. Doğru kadro planı dolaylı olarak bakım kalitesini etkileyebilir. Ancak doğruluğuna dair kamuya açık bir ölçüt henüz yok.
Kaynaklar
Verily Health / Business Wire (2026) — Verily Health Secures New Investment From NVIDIA and CU Healthcare Innovation Fund: https://www.businesswire.com/news/home/20260909933992/en/Verily-Health-Secures-New-Investment-From-NVIDIA-and-CU-Healthcare-Innovation-Fund
Verily (2025) — Verily Accelerates Precision Health AI With NVIDIA: https://verily.com/perspectives/verily-nvidia-precision-health-ai-collaboration
Amar J, Liu E, Breschi A ve ark. (2025) — Integrating Genomics into Multimodal EHR Foundation Models (arXiv ön baskı): https://arxiv.org/abs/2510.23639
Trusted Health / PR Newswire (2026) — Trusted Health Collaborates to Bring CareCast Workforce Demand Forecasting to Health Systems: http://www.prnewswire.com/news-releases/trusted-health-collaborates-to-bring-carecast-workforce-demand-forecasting-to-health-systems-302874439.html
Healthcare IT News (2026) — AI Roundup: Predictive models, access to advanced cryptography and more (haber kaynağı): https://www.healthcareitnews.com/news/ai-roundup-predictive-models-access-advanced-cryptography-and-more
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
İlgili Yazılar
Bu konuyla ilgili Doktorclub'da ele aldığımız diğer hekim onaylı rehberler:
Verily, genom ve elektronik kaydı birleştiren Forecast 1.0 modelini duyurdu. Ön baskı verisi, sınırlılıklar ve Mayo'nun CareCast aracı hekim gözüyle.