Sapla liftinq (əməliyyatsız üz dartma sapları): kimə uyğundur, nə qədər davam edir, riskləri nələrdir?

Sapla liftinq nədir, necə işləyir?

Sapla liftinqdə nazik iynə və ya kanül vasitəsilə dərialtına tibbi saplar yerləşdirilir. Bu gün estetik məqsədlə istifadə olunan sapların çoxu əməliyyatlarda tikiş materialı kimi də istifadə edilən və orqanizmdə zamanla əriyən maddələrdən hazırlanır. Bunlar arasında polidioksanon (PDO), poli-L-süd turşusu (PLLA) və polikaprolakton (PCL) ən çox adı çəkilən materiallardır.

Saplar ümumilikdə iki qrupa bölünür. Hamar (mono) saplar səthində tutucu çıxıntı olmayan nazik saplardır; daha çox dərinin keyfiyyətini dəstəkləmək məqsədilə istifadə olunur və onlardan qaldırma təsiri gözlənilmir. Tutucu saplar isə üzərində kiçik tikanlar, qarmaqlar və ya konuslar olan saplardır. Bu çıxıntılar toxumanı tutaraq yüngül yuxarı çəkmə təsiri yaratmağı məqsəd qoyur.

Sap əridikcə onun ətrafında orqanizmin öz birləşdirici toxuması əmələ gəlir. Bu toxuma reaksiyasının təsiri bir müddət də dəstəklədiyi güman edilir; lakin bunun nə dərəcədə nəzərəçarpan və nə qədər uzunmüddətli olduğu barədə güclü sübut yoxdur.

Hansı məqsədlərlə istifadə olunur?

• Yanaq nahiyəsində yüngül düşkünlüyün bir qədər yuxarı qaldırılması
• Çənə xəttində nəzərə çarpmağa başlayan boşalmanın yumşaldılması
• Qaşın quyruğunun bir az qaldırılması (seçilmiş insanlarda)
• Boyunda yüngül boşalma
• Hamar saplarla dəri toxumasının dəstəklənməsi (təsiri məhdud və dəyişkəndir)

Hansı nahiyəyə neçə sap, hansı istiqamətdə və hansı növ sap yerləşdiriləcəyi insanın üz quruluşuna, dərinin qalınlığına və sallanmanın dərəcəsinə görə dəyişir. Bu qərar müayinə və həkim qiymətləndirməsindən sonra verilir.

Kimə uyğun ola bilər?

Sapla liftinq daha çox yüngül–orta dərəcəli sallanması olan, dəri keyfiyyəti nisbətən yaxşı olan, ümumi sağlamlığı qaydasında və gözləntiləri real olan böyüklərdə düşünülə bilər. Əməliyyat istəməyən və ya əməliyyat üçün hələ tez hesab edilən insanlarda bir seçim kimi müzakirə oluna bilər.

Vacib olan prosedurun əməliyyatı əvəz etmədiyini və nəticənin müvəqqəti olduğunu əvvəlcədən bilməkdir. Nəzərəçarpan sallanma, çox qalın və ağır dəri, yaxud çox nazik və boş dəri olduqda sapla liftinqin verəcəyi fayda adətən məhdud qalır.

Kimə uyğun deyil, nəyə diqqət etmək lazımdır?

• Hamiləlik və əmizdirmə dövrü
• Prosedur nahiyəsində aktiv infeksiya, uçuq, sızanaq alovlanması və ya açıq yara
• Qanaxma pozuntusu və ya qanı durulaşdıran dərman qəbulu (dərmanınızı özbaşına dayandırmayın; həkiminizlə danışın)
• Nəzarətsiz diabet, nəzarətsiz autoimmun xəstəlik və ya immun sistemi zəiflədən müalicələr
• Asanlıqla iz qoyan və ya qabarıq çapıq (keloid) əmələ gətirməyə meyil
• Eyni nahiyədə əvvəllər vurulmuş, tərkibi məlum olmayan və ya əriməyən filler və ya sapın olması
• Nəzərəçarpan sallanma səbəbindən əməliyyatın daha uyğun ola biləcəyi hallar
• Görünüşlə bağlı güclü və daimi narahatlıq yaşamaq (bu halda əvvəlcə danışmaq və qiymətləndirmə aparmaq daha doğrudur)

Qəbul etdiyiniz bütün dərmanları, bitki tərkibli məhsulları və əvvəllər etdirdiyiniz filler, sap və ya əməliyyat kimi prosedurları həkiminizə tam şəkildə deyin. Əvvəlki prosedurlar bugünkü plana və risklərə birbaşa təsir edə bilər.

Kim aparmalıdır, harada?

Sapla liftinq üzün anatomiyasını, xüsusən sinirlərin, damarların və tüpürcək vəzilərinin gedişini yaxşı bilən, bu sahədə təhsil almış həkim tərəfindən aparılmalıdır. Sapın yanlış dərinliyə yerləşdirilməsi çuxurlaşmaya, sapın görünməsinə və ya daha ciddi zədələrə səbəb ola bilər.

Prosedur steril şəraitin təmin edildiyi lisenziyalı tibb müəssisəsində aparılmalıdır. İstifadə olunacaq sapın tibbi cihaz kimi qeydiyyatdan keçmiş və orijinal olması, qablaşdırmasının sizin gözünüz qarşısında açılması və məhsul barədə məlumatın sizə yazılı verilməsi məqsədəuyğundur.

Prosedurdan əvvəl hazırlıq

• Müayinədə gözləntilərinizi, keçmiş prosedurlarınızı və sağlamlıq anamnezinizi müzakirə edin.
• Göyərmə riskini artıra biləcək dərmanlar və əlavələr barədə əvvəlcədən məlumat alın; reseptlə yazılmış dərmanlarınızı özünüz kəsməyin.
• Yaxın vaxtda diş müalicəsi planlaşdırırsınızsa, vaxtı həkiminizlə birlikdə müəyyənləşdirin.
• Proseduru vacib tədbirdən dərhal əvvələ planlaşdırmayın; şişkinliyin, göyərmənin və çuxurlaşmanın düzəlməsi üçün vaxt verin.
• Prosedur günü üzünüz makiyajsız və təmiz olsun.
• Razılıq formasını tələsmədən oxuyun; xüsusən mümkün yan təsirlər və nəticədən razı qalmasanız nə edilə biləcəyi barədə suallar verin.

Prosedur günü addım-addım

1. Həkim üzünüzü oturaq vəziyyətdə qiymətləndirir; sapın giriş nöqtələri və çəkmə istiqamətləri dəridə işarələnir. Adətən fotoşəkillə qeydiyyat aparılır.
2. Dəri antiseptik məhlulla təmizlənir.
3. Giriş nöqtələrinə və sapın keçəcəyi xəttə yerli anestetik (keyidici dərman) vurulur.
4. Sap içində yerləşdiyi nazik iynə və ya kanül vasitəsilə dərialtına, uyğun dərinliyə yerləşdirilir; sonra iynə və ya kanül geri çəkilir.
5. Tutucu saplarda toxuma bir az yuxarı yönəldilir və üzün iki tərəfi müqayisə edilərək yoxlanılır.
6. Sapın çöldə qalan ucları kəsilir; giriş nöqtələri bağlanır və ya üzərinə kiçik bint yapışdırıla bilər.
7. Getməzdən əvvəl nahiyə yoxlanılır; sizə qulluq tövsiyələri və problem olarsa həkimlə necə əlaqə saxlayacağınız barədə məlumat verilir.

Prosedurdan sonra: ilk 24 saat və ilk həftə

İlk günlərdə şişkinlik, göyərmə, gərginlik və həssaslıq gözlənilir. Ağzınızı geniş açarkən, çeynəyərkən və ya üzünüzü hərəkət etdirərkən çəkilmə hissi və ya ağrı ola bilər. Həkiminiz adətən bir müddət ağzınızı çox geniş açmamağı, bərk qidaları məhdudlaşdırmağı və üzə masaj etməməyi tövsiyə edir.

Üzüstə yatmamaq, ağır idmandan, saunadan və hamamdan bir müddət çəkinmək də tez-tez verilən tövsiyələrdəndir. Bu müddətlərin uzunluğu həkimə, istifadə olunan sap növünə və nahiyəyə görə dəyişir; sizə verilən yazılı göstərişə əməl edin.

Gözlənilən yan təsirlər

• Şişkinlik və ödem
• Göyərmə
• Gərginlik, çəkilmə hissi və xüsusən üz hərəkətləri ilə artan yüngül ağrı
• Sapın giriş nöqtələrində kiçik qabıqlar və ya qızartı
• Dəridə yüngül çuxurlaşma və ya qırış (çox vaxt ilk günlərdə və həftələrdə azalır)
• Üzün iki tərəfi arasında yüngül fərq (şişkinlik çəkildikcə çox vaxt azalır)

Bu əlamətlər adətən bir neçə gündən iki həftəyə qədər azalır. Getdikcə artan ağrı, qızartı, istiliyin artması, axıntı və ya qızdırma isə gözlənilən gedişdən kənardır və həkimə müraciət tələb edir.

Digər mümkün problemlər

• Asimmetriya: üzün iki tərəfinin fərqli görünməsi. Bəzən öz-özünə düzəlir, bəzən əlavə müdaxilə lazım olur.
• Çuxurlaşma və ya qeyri-bərabərlik: sapın tutduğu nöqtədə dəridə çökəklik və ya qırış yarana bilər.
• Sapın hiss olunması, görünməsi və ya yerini dəyişməsi: xüsusən nazik dəridə daha ehtimallıdır.
• Sapın çölə çıxması: giriş nöqtəsindən və ya dəri səthindən sapın ucu görünə bilər; sapın çıxarılması lazım ola bilər.
• İnfeksiya: erkən dövrdə və ya daha gec yarana bilər; bəzən antibiotik müalicəsi və sapın çıxarılması lazım olur.
• İltihabi toxuma reaksiyası və ya qranulyoma: orqanizmin sap materialına qarşı yaratdığı, bəzən inadkar ola bilən şişkinliklər.
• Nadir problemlər: sinir və ya tüpürcək vəzisinin zədələnməsi, gicgah nahiyəsində sap xətti boyunca saç tökülməsi.

Bu vəziyyətlərin çoxu müalicə oluna bilər; lakin qiymətləndirmə həkim tərəfindən aparılmalıdır. Sapı özünüz çəkməyə, kəsməyə və ya nahiyəni sıxaraq düzəltməyə çalışmayın.

Nəticə nə vaxt görünür, nə qədər davam edir?

Tutucu saplarla aparılan liftinqdə təsir dərhal görünür. Lakin ilk günlərdə şişkinlik və gərginlik görünüşü dəyişə bilər; ilk həftə şişirdilmiş görünən qaldırma təsirinin bir hissəsi toxuma yerinə oturduqca azalır. Son görünüşü qiymətləndirmək üçün adətən bir neçə həftə gözləmək lazımdır.

Təsirin nə qədər davam edəcəyi sapın növünə, materialına, tətbiq olunan nahiyəyə, dərinin quruluşuna və insanın yaşına görə dəyişir. Mənbələrdə adətən aylarla ölçülən müddətlərdən bəhs edilir; lakin uzunmüddətli nəticələri araşdıran güclü tədqiqatların sayı azdır. Buna görə də təsirin müddəti barədə qəti vəd verilməməlidir.

Real gözləntilər: sapla liftinq nəyi edə bilməz?

• Üz dartma əməliyyatının verdiyi səviyyədə və müddətdə nəticə vermir.
• Nəzərəçarpan sallanmanı, ağır buxağı və ya boyun zolaqlarını tək başına düzəltmir.
• İtirilmiş həcmi bərpa etmir; həcm itkisi üçün fərqli üsullar lazım ola bilər.
• Dəri ləkələrini, incə qırışları və ya dərinin keyfiyyətini tək başına nəzərəçarpacaq dərəcədə dəyişmir.
• Daimi deyil; təsir zamanla azalır və təkrar lazım ola bilər.
• Nəticənin hər iki tərəfdə tam eyni olması həmişə mümkün deyil.

Alternativlər

Bu səhifə ümumi məlumat məqsədi daşıyır. Sizə uyğun olan üsul yalnız müayinə və həkim qiymətləndirməsi ilə müəyyənləşdirilə bilər.