30 Saniyede Özet
Aniden başlayan şiddetli testis ağrısı beklenebilecek bir şikâyet değildir. En önemli nedeni testis torsiyonudur. Bu durumda organı besleyen damarlar bükülerek kan akımını keser. Doku, saatler içinde kalıcı zarar görebilir. İlk altı saat kritik penceredir. Bu yüzden ağrının geçmesini beklemek en tehlikeli seçenektir. Şüphe varsa doğrudan acile gidilmelidir.
En sık ergenlik döneminde görülür. Ancak her yaşta ortaya çıkabilir.
Acil: Ani başlayan tek taraflı testis ağrısında, özellikle bulantı ve şişlik eşlik ediyorsa hemen acil servise başvurun ya da 112'yi arayın. Bir şey yiyip içmeyin; cerrahi gerekebilir.
Torsiyonda ne oluyor?
Testis, kordon adı verilen bir yapıyla asılıdır. Bu kordonun içinden damarlar ve kanal geçer.
Kordon kendi ekseni etrafında dönerse damarlar sıkışır. Kan girişi durur. Organ oksijensiz kalır.
Bazı erkeklerde testisin doğuştan gelen yerleşim farkı bu riski artırır. Olayın belirgin bir nedeni çoğu zaman bulunmaz. Uykuda ya da hafif bir hareket sırasında başlayabilir.
Zaman neden bu kadar önemli?
Doku hasarı ilk saatlerden itibaren başlar. İlk altı saat içinde ameliyat edilen olguların büyük çoğunluğunda testis kurtarılır.
Altıncı saatten sonra bu şans hızla düşer. On iki saati aşan olgularda kurtarma oranı belirgin biçimde geriler. Bir günü aşan olgularda organ genellikle kaybedilir.
Bu nedenle "sabah bakarız" yaklaşımı doğru değildir. Ağrının başladığı andan itibaren saatler sayılır.
Ağrının kendiliğinden azalması da güven vermemelidir. Kordon aralıklı olarak dönüp açılabilir. Ağrısız dönem, sorunun çözüldüğü anlamına gelmez.
Ayırt edici belirtiler
Kasık bölgesinde ağrının başka nedenleri de vardır. Yine de bazı ipuçları yön gösterir.
Torsiyonu düşündüren bulgular şunlardır:
- Dakikalar içinde tepe noktasına ulaşan şiddetli ağrı.
- Tek tarafta belirgin şişlik ve kızarıklık.
- Etkilenen testisin normalden yukarıda durması.
- Bulantı ve kusma.
- Karın alt bölgesine yayılan ağrı.
- Yürümekte zorlanma.
Enfeksiyona bağlı iltihapta tablo genellikle daha yavaş gelişir. Ateş ve idrar yakınmaları öne çıkar. Ancak bu ayrımı evde yapmaya çalışmayın.
Acilde ne olur?
Hekim önce muayene eder. Renkli Doppler ultrason ile kan akımı değerlendirilir.
Şüphe güçlüyse ameliyat beklemeden yapılır. Cerrah kordonu düzeltir ve dolaşımı kontrol eder. Tekrarı önlemek için testis genellikle sabitlenir.
Karşı tarafa da aynı işlem uygulanabilir. Bunun nedeni, yapısal yatkınlığın iki tarafta birden bulunabilmesidir.
Ailelere ve gençlere not
Ergenler bu tür şikâyetleri utanma nedeniyle söylemeyebilir. Bu sessizlik değerli saatlerin kaybına yol açar.
Çocuğunuz karın ağrısından yakınıyor ve rahat edemiyorsa, kasık bölgesini de sorun. Karın ağrısı şeklinde başlayan torsiyon olguları vardır.
Spor sırasında alınan darbe sonrası geçmeyen ağrı da değerlendirilmelidir. Kısa süreli ağrı beklenir; ancak saatlerce süren şiddetli ağrı normal değildir.
Bu konuda temkinli davranmanın maliyeti düşüktür. Gereksiz bir acil başvurusu, kaybedilmiş bir organdan çok daha iyidir.
Kaynaklar
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.
